کنگره تمدن,تعلیم و تربیت و خانواده برگزار شد
گزارش: مریم حقیقت گو
سمینار تمدن, تعلیم و تربیت و خانواده روزهاى سوم تا پنجم اردیبهشت ماه به همت سازمان مرکزى انجمن اولیإ و مربیان و همکارى مرکز مطالعات سیاسى در سالن امیرکبیر مرکز مطالعات سیاسى وزارت امور خارجه برگزار شد.
در مراسم افتتاحیه این سمینار پس از قرأت قرآن کریم و اجراى سرود جمهورى اسلامى ایران, رییس ایرانى کنگره, آقاى دکتر احمدى گفت: امروزه تعلیم و تربیت, چه در خانه و چه در مدرسه و یا در صحنه اجتماع, از مرزهاى محدود جغرافیایى فراتر رفته و تإثیر و تإثر جهانى پیدا کرده است.
آقاى احمدى در ادامه افزود: نهادهاى تعلیمى و تربیتى و در رإس آنها وزارتخانه هاى آموزش و پرورش در سراسر جهان باید در ساختار و فرآیند ارتباط با خانواده ها تجدیدنظر کنند. مدرسه و خانواده باید مکمل و موید یکدیگر باشند نه خلاف و خنثى کننده هم. حتى اگر خانواده و مدرسه فعالیتهاى موازى با یکدیگر داشته باشند, به گونه اى که هر یک راه خود را بپیمایند, حاصل اعمال آنان به یک روان گسیختگى تربیتى منجر خواهد شد.
وى متذکر شد: انسان براى مشارکت در ساختن و حفظ و حراست از تمدن مى باید به عنوان عضوى از جامعه مدنى تربیت شود. از این گردهمایى انتظار مى رود براى تربیت انسانى که عضو یک جامعه مدنى است, توصیه ها و راهکارهاى شخصى را به ما ارأه کند.
سپس آقاى منصف گیتونى, رییس خارجى کنگره گفت: ((با الهام از خاتمى, سال 2001 را سال بین المللى تمدنها سازیم.))
تمدنها نباید یکدیگر را از دست بدهند.
بشریت نباید دچار افول شود. مردم و ملتها باید نه با حس سلطه جویى, بلکه با دید مبادله یا گردهمایى هاى فرهنگى و تمدنى, همزیستى داشته باشند.
دکتر گیتونى با اشاره به اینکه باید جوانان را یارى کنیم تا در برابر فشارها, توان مقاومت و پایدارى داشته باشند, خاطرنشان کرد: باید احترام و همراه آن صراحت, صداقت, شهامت, صریح و صادق بودن, خوب و راحت حرف زدن و داشتن جرإت در برابر آینده و شهامت زیستن با آن را به جوانان خویش بیاموزیم.
وى همچنین خواستار توجه بیشتر و مشخص کردن حد و حدودى براى برنامه هاى تلویزیونى ماهواره اى و اینترنت شد, چون در دورافتاده ترین نقاط کره زمین نیز نفوذ کرده و پیامهایى پخش مى کنند که روانشناسى و عواطفى را که خانواده با آنها خو گرفته اند, زیر سوال مى برند.
سپس آقاى مظفر, وزیر آموزش و پرورش در سخنانى گفت:
نقش حیاتى خانواده در این مرحله حساس از وضعیت جهانى شدن, در حقیقت ارتقاى آموزش و آگاهى اولیإ و سهیم شدن آنان در فرهنگ سازى در عرصه خانواده در روند وفاق فرهنگى و در چارچوب ارزشهاى انسانى و فقط مبانى بومى و ملى است.
وى خاطرنشان کرد: در محیط خانواده است که ما مى توانیم زمینه هاى تحقق جامعه مدنى را آرام آرام نهادینه کنیم. از بین بردن روحیه جزم اندیشى و استبدادى, به فراموشى سپردن روحیه تملق و چاپلوسى, ترویج مدارا و سعه صدر, کاهش مناسبات پدرسالانه و جلوگیرى از نفوذ آن به مدرسه, از بین بردن نقض قوانین و عدم استفاده از روابط شخصى و جایگزینى ضوابط قانونى به مثابه روزنه هایى است که مى توان از آن به عنوان نوعى تمرین عملى براى پرورش شهروند یاد کرد. به این دلیل است که نوسازى خانواده متناسب با نیازهاى جامعه داخلى و جهانى بر یک وظیفه کلان تبدیل شده است.
آقاى مظفر با بیان اینکه خانواده بنیانگذار پایه هاى شخصیت کودک است, گفت: خانواده است که به کودک انتظاراتى در مورد آینده اش مى بخشد. به او ملاکهاى موفقیت را مىآموزد و آگاهى خاصى در مورد ارزشهاى مسلط بر مدرسه مى دهد. الگوى اجتماعى است ...
در مورد خانواده ایرانى اعتقاد بر این است که این نهاد در حال طى کردن دوران گذار است.
در دوران معاصر خانواده ایرانى در معرض تغییرات ساختار قرار گرفته که همین امر روابط موجود در اعضاى خانواده را دچار دگرگونى کرده است. به تبع این دگرگونى هنوز هنجارها به مثابه قواعد رفتارى که مورد پذیرش همگانى باشند, به صحنه اجتماعى نیامده اند و به این علت, رفتار در محیط خانوادگى داراى پراکندگى است.
وى یادآور شد: شاهد این مدعا, وجود گوناگونى در سن ازدواج است, به طورى که در ایران گاه ازدواج مترادف با سن بلوغ پسر یا دختر است و گاه به بالاتر از 30 سال مى رسد; با اینکه در دوره فعلى بنا بر آمار شوراى عالى جوان, یک و نیم میلیون ازدواج, به تإخیر افتاده گزارش شده است که نشان از بالا رفتن سن ازدواج دارد.
آقاى مظفر با اشاره به اینکه آموزه هاى دینى و اسلامى در اهمیت خانواده کم نیست گفت: تابش فرهنگ اصیل اسلامى در تمدن جهانى, این نکته مهم را شفاف کرده که اعتلاى وجود آدمى تنها به اتکاى پیشرفت مادى و معنوى میسر نمى شود, بلکه آنچه فرد را از خاک به افلاک سیر مى دهد, از طریق کیمیاى تعلیم و تربیت عملى مى شود و جوهره این حرکت از تمدن مبتنى بر اخلاق تبلور مى یابد. بى مناسبت نخواهد بود که با توجه به عنوان حکیمانه این کنگره از مثلثى مهم براى اعتلاى ـ انسان, جهان و وطن ـ یاد کنیم که در یک رإس آن تمدن و در رإس دیگر آن نهاد مقدس خانواده و در رإس پایانى آن تعلیم و تربیت جاى دارد.
گفتنى است پیش از سخنان آقاى مظفر, آقاى گالیل یولینى, پیام آقاى ماستویورا مدیرکل یونسکو به کنگره را قرأت کرد که در بخشهایى از آن آمده است:
خانواده تنها هنگامى مى تواند جایگاه واقعى خود را در جامعه احراز کند که قادر باشد دگرگونى حاصل در ساختار و عملکرد خانواده را با چارچوب ارزشهایى که به صورت میراث از نسلهاى گذشته دریافت کرده است, وفق دهد و سازگار سازد. نظام آموزشى نیز باید جوامع و افراد را براى روبه رو شدن و رویارویى با این تکاپو و هماوردخواهى ها آماده سازد.
وى در پایان اظهار امیدوارى کرده است که کنگره بتواند به خانواده ها و به مربیان در حل این مسإله که حساس ترین و سرنوشت سازترین موضوع عصر ما است یارى رساند.
در عصر روز شنبه سوم اردیبهشت ماه, خانم دکتر نعیمه تابت استاد دانشگاه از مراکش, در سخنان خود با عنوان زن و خانواده میان سنت گرایى و نوگرایى در جوامع در حال گذار و فرارفت, گفت: باید نمونه و الگویى را براى تحول و تکامل خانواده برگزید که انعطاف ظرفیت و پتانسیل کافى را داشته باشد و ضمن حفظ ارزشها و رعایت حرمتهاى اخلاقى و اجتماعى, محدودیتها را نیز شناسایى و رعایت کند.
وى با تإکید بر پرهیز از تراژدىهاى فردگرایانه گفت: فردا دیر است و باید از همین امروز هر اندازه که توانایى داریم در مسیر تحقق حقوق بشر, تکامل آموزش و پرورش, حفظ محیط زیست و صلح کار کنیم.
پس از سخنان خانم تابت, اعضاى هیإت رییسه مرکب از دکتر على شریعتمدارى, دکتر گیتونى و دکتر ژیل دىبو پرسشهایى را در باره محتواى سخنرانى مطرح کردند که پاسخهاى لازم داده شد.
دکتر نوابى نژاد استاد دانشگاه و عضو شوراى سیاستگزارى کنگره از دیگر سخنرانان بود که تحت عنوان زن و پارادوکس خانواده و اشتغال به بررسى مسایل و مشکلات زن در خانواده و جامعه پرداخت. وى در سخنان خود, خواهان تدوین قوانین استخدامى براى حمایت از مادران شاغل و کمک به تحکیم امور خانواده شد.
وى گفت: تعارضها و تضادهاى کارى و خانوادگى بین زن و شوهرهایى که هر دو در خارج از خانه کار مى کنند, بیشتر است, زیرا زن و شوهر شاغل به طور متوسط هشتاد ساعت در هفته خارج از خانه هستند و این در مقایسه با چهل ساعتى است که فقط مرد در خانواده سنتى خارج از خانه بوده است.
وى تإکید کرد: خانواده هاى امروزى عمدتا در جستجوى ثبات اقتصادى بیشتر به بهاى صرف وقت کمتر براى با هم بودن و افزایش حس همبستگى خانوادگى هستند.
وى خواهان آن شد که ضمن بهره گیرى از توان و مهارتهاى کارى زن در توسعه جامعه, به حفظ کیان خانواده و تربیت فرزندان که در حقیقت تربیت نسل است, توجه شود.
لازم به ذکر است این کنگره با حضور بیش از 50 نفر از کارشناسان, صاحبنظران و اندیشمندان خارجى و جمعى از متفکرین داخلى عرصه تعلیم و تربیت, به مدت سه روز تا روز دوشنبه پنجم اردیبهشت ماه و با ارأه نه سخنرانى و چهار کارگاه آموزشى ادامه داشت.
