اهمیت نظارت ملت و حضور مردم در صحنه

امام خمینی‌(س) و انتخابات

اهمیت نظارت ملت و حضور مردم در صحنه

سخن در باب مشارکت مردم در مورد تعیین سرنوشت خویش ناتمام ماند. در شماره قبل با ذکر این جمله که: «هیچ حرکتی و هیچ سیاست و برنامه‌ای بدون حضور و مشارکت واقعی مردم موفقیتی در پی نخواهد داشت»،‌به صورتی کلی نسبت به این اصل مهم و بنیادین حکومت اسلامی اشاره گردید لیکن به لحاظ اهمیت و جایگاه مخصوصی که این اصل در تفکر امام خمینی‌(ره) و نیز پیروزی و تدام انقلاب اسلامی داراست لازم است با تفصیل بیشتری در این باره سخن گفته شود.

عده‌ای چنین می‌پندارند که بدون حضور واقعی مردم در صحنه قادر خواهند بود با تمسک به یک سلسله سیاسی کاریها و بندبازیهای معمول دنیا، یک کشور را اداره نمایند و مردم را بمثابه سیاه لشکرهایی می‌دانند که برای نمایش قدرت خویش، هر از گاهی و مسلما بنا به دستور، بمنظور صحه گذاشتن بر سیاستهای حاکمان خود،‌در یک حرکت فرمایشی به روی صحنه آورده شوند! صاحبان این پندارهای واهی به جز وابسته و مزدور ساختن خویش هیچ راه دیگر را فرا روی خود ندیده و نخواهند دید که نمونه‌های عینی و بارز آن مزدوران حاکم بر کشورهای اسلامی و جهان سوم می‌باشند. البته در اینگونه کشورها هم پیاده‌ کردن برنامه‌های اقتصادی، فرهنگی، سیاسی، اجتماعی و نظامی مستلزم به صحنه کشاندن مردم است. مردم نیز نه تنها کشورشان را به وابستگی هرچه بیشتر می‌رساند، ندارند،‌بلکه بالقوه خواهان مبارزه و برخورد قاطع با آن می‌باشند. راه حلی که حاکمان این کشورها برای تثبیت سیاستهای خود و به صحنه کشاندن مردم اتخاذ می‌نمایند استفاده از عامل زور و ایجاد ترس و ارعاب مردم می‌باشد. این حربه در برخی کشورها با کمی ظرافت نیز همراه است و با تطمیع مردم، زمینه‌های مخالفتشان را خنثی و حتی حامی سیاستهای غلط خود می‌نمایند.

در کشورهای غربی، به صحنه کشاندن مردم با سلاح تبلیغات و فریب دادن آنها همراه است. سرمایه‌داران بزرگ و صاحبان تراستها و کارتلها، با در دست داشتن دستگاه‌های تبلیغاتی گوناگون،‌جهت‌دهی به افکار عمومی و کشانیدن مردم به سمتی که مطلوب منافع سرمایه‌داری است، را بر عهده دارند. آنچه در غرب «دموکراسی» خوانده می شود در واقع همان حاکمیت سرمایه‌داران و صاحبان کارتلها بر سنوشت غربی‌هاست و مردم آن سامان نیز تحت تأثیر تبلیغات دروغین یا در صحنه تعیین سرنوشت خویش حاضر نشده و بی‌تفاوت گشته و یا بعد از یک سلسله بمبارانهای تبلیغاتی توسط همان رسانه‌های معلوم‌لحال در جهت تثبیت حاکیت آن سرمایه‌داران پا به صحنه می‌نهند و این داستان غم‌انگیز هر از گاهی در گوشه گوشه، این کره خاکی تکرار شده و می‌شود. نهضتها و و انقلابهایی هم که در این دنیا پرآشوب به وقوع می‌پیوست اگرچه در روزها و ماه‌های اولیه اوج و پیروزی «حاکمیت مردم» را نوید می‌داد و مردم را در عرصه مبارزات خونین وارد می‌نمود لیکن از آنجا که غالبا متکی بر ایدئولوژی مارکسیسم صورت می‌گرفت، پس از شکست حکومتهای ظالم پیشه از خود به دست مردم، در پی تشکیل حکومت و نهادهای آن، حاکمیت را منحصر در یک «حزب» نموده و منویات و مرام حزب کمونیست را به مردم دیکته می‌کرد.

اما انقلاب اسلامی به رهبیر امام خمینی‌(ره) از این زاویه نیز نمونه و بی‌بدیل است. امام با نگرشی عمیق، پیروزی و بقای انقلاب را در گرو حضور واقعی مردم در صحنه و حاکمیت آنان می‌دانستند و خواهان آن بودند که تمامی ارکان نظام با مردمی ماندن خویش بقای خود و نظام اسلامی را تضمین نمایند و از این رو نهادهای انقلابی و مردمی را بنیان نهادند. در همه مراحل قبل و بعد از پیروزی انقلاب اسلامی، مسأله مورد تأکید امام، دخالت دادن مردم در تمامی امور بود و به شدت با افکار و نظراتی که نتیجه آنها محدود نمودن اختیارات مردم در تعیین سرنوشت خویش بود،‌مقابله می‌نمودند. ایشان همچنین در رویارویی با دشمنان انقلاب و خطرات فرا روی نظام جمهوری اسلامی ایران با بسیج توده‌های میلیونی و در صحنه نگهداشتن مردم به دفع آن خطرات قیام می‌نمودند. بی‌گمان یکی از مهمترین عوامل برای پیروزی انقلاب در مقابل رژیم شاه، دست خالی همین مردم پیرو امام بود. همان سلاحی که منافقین و گروهکها را به شکست کشانید و همان سلاحی که لانه جاسوسی آمریکا را تسخیر نمود و همان سلاحی که هشت سال تمام،‌جلوی تجاوز امریکا و اسرائیل و شوروی را که در پوشش صدام تکریتی قصد اشغال ایران اسلامی و شکست انقلاب را داشتند، ایستادگی کرد بهتر آن است که در این باره به کلام شیوای امام‌(ره)‌استناد گردد که فرموده‌اند:

«حضور شما مردم عزیز و مسلمان در صحنه است که توطئه‌‌‌های ستمگران وحلیه‌گران تاریخ را خنثی می‌کند. حضور شما در صحنه است که گرد یأس و درماندگی بر چهره‌های منافقین و متحدان بی‌آبرویش می‌پاشد. حضور شما مردم شجاع و باایمان است که خط اصیل اسلام را بر ایران و به امید خدا بر هان حاکم خواهد نمود. حضور شما مردم مؤمن و از جان گذشته است که روشنفکران غرب و شرق‌زده را برای همیشه رسوا می‌کند. حضور شما در صحنه، تمام «من‌»ها و منیت‌های شیطانی را کوبیده و می‌کوبد و «ما» و اخوت اسلامی را جایگزین آن نموده و می‌نماید. حضور شما در صحنه  به آمریکا و غرب و شرق و دنباله‌روهای بی‌عقلشان هشدار داد که این ما بودیم که انقلاب نمودیم و این ما هستیم که سرنوشت خود را خود تعیین می‌نمائیم و از کلمات بی‌محتوای شما گول نمی‌خوریم ... دوستان عزیز! بسیار دقت کنید و کاملا بهوش باشید و هوشیارانه با آرامش کامل ولی با تمام توان در صحنه باشید که بی‌شما هیچ کس، هیچ نمی ـواند کند و با شما همه دشمنان رسول اکرم‌«ص» و ائمه اطهار نابود خواهند شد .... خمینی دست یکایک شما را می‌بوسد و به یکایک شما احترام می‌گذارد و یکایک شما را رهبر خودش می‌داند که بارها گفته‌ام من با شما یکی هستم و رهبری درکارنیست». (پیام بمناسبت نیمه شعبان- 28/3/60)

این اصل در نظر امام یک اصل اعتقادی بود و یکی از اصول سیاست اسلام ناب را در این امر می‌دانستند که مردم به معنای واقعی در صحنه حاضر باشند و برنامه‌ها و جهت‌گیری سیاستها به سویی باشد که حضور هرچه بیشتر مردم در صحنه را باعث گردد. در این رابطه یکی از جلوه‌های بارز این حضور، شرکت در انتخابات می‌باشد. بالا بودن تعداد رأی‌دهندگان نه از آن نظر که به تصور «بعضی‌ها» صرفا برای قانع کردن نشریات و رادیوهای بیگانه مفید است بلکه از این موضع که نشانگر دخالت طیف گسترده‌ای از مردم در تعیین سرنوشت خودشان می‌باشد ضروری است و از دیدگاه اسلام ناب محمدی‌(ص) «تکلیف» و «فریضه» می‌باشد. به بیان امام‌(ره):

«ما مکلفیم به اینکه در امور دخالت کنیم، ما مکلفیم در امور سیاسی دخالت کنیم. مکلفیم شرعا همانطور که پیغمبر می‌کرد، همانطور که حضرت امیر می‌کرد ... مردم را دعوت کنید،‌ وادار کنید مردم را، تکلیف شرعی را به آنها بگوئید. مسأله، مسأله این نیست که خوب،‌من دل می‌خواهد یک وکیل داشته باشم، دلم می‌خواهد یک وزیر داشته باشم ... این یک مسأله حیاتی است برای شما، برای اسلام و مسلمین، آسان این را نگیرید که ما دخالت نمی‌کنیم. یک دسته بگویند ما دخالت نمی‌کنیم از باب اینکه امر سیاسی است، به ما چه. این امر سیاسی به همه مربوط است،‌به اسلام مربوط است، به حفظ اسلام مربوط است. ما اگر نظارت نکنیم یعنی ملت اگر نظارت نکنند در امور دولت و مجلس و همه چیز اگر کنار بروند و بسپارند دست اینها و بروند مشغول کارهایشان بشوند، ممکن است یک وقت به تباهی بکشد. ما باید ناظر باشیم به امور مردم، ما باید، ملت باید ناظر باشد به اموری که در دولت می‌گذرد، اموری که فرض کنید که در مجلس می گذرد،‌نظارت، توجه داشته باشید به اینها». (بیانات امام خمینی‌(ره) در جمع روحانیون تهران- 10/4/60)

سخن درباره اهمیت نظارت ملت بر امور و حضور مؤثرشان در صحنه از دیدگاه امام را با جمله‌ای دیگر از ایشان پایان می‌بریم و ادامه این مقال که به ترسیم انتخابات مطلوب امام خمینی‌(ره) پرداخته می‌شود،‌در شماره آتی انشاء الله با ذکر نمونه‌هایی از تاریخ انقلاب آورده خواهد شد:

«نباید دیگر از این به بعد این فکر بیاید در سر این حکومت‌ها که کار با ماست و به ملتها مربوط نیست. شما در مقابل ملت هیچ کاره‌اید. ملتها هستند که باید کارها به تصویب آنها برسد. البته ما هم گرفتار یک همچو مسأله‌ای بودیم در زمان رضاخان، در زمان محمدرضا خان همین مسأله بود که به ملت کار نداشتند ملت چه کاره است؟ آنها ملت را هیچ کاره می‌دانستند، هرچه هست اعلیحضرت است، غیر اعلیحضرت خبری نیست. لکن ملت ایران شکست این را و فهماند ک هرچه هست ملت است و حکومتها باید بر طبق امیال ملت عمل بکنند، بر طبق مصالح ملت عمل بکنند ... بدانید ک ملتها اگر با یک چیزی مخالفت کردند، دولتها نمی‌توانند اجرا بکنند. امروز مثل سابق نیست که یک دولتی بیاید هرغلطی می‌خواهد بکند، خیر، باید موافق امیال صحیح ملت عمل بکند. نوکر ملت باید باشد نه آقای ملت». (26/8/60)

و بدین ترتیب ملت ما با اختیاراتی عظیم و مسئولیتی خطیر که امام خمینی‌(ره) بر عهده تمامی رهروان طریق اسلام ناب برای تداوم انقلاب نهاده است، می‌رود تا در آزمایشی دیگر انتخاب چهارمین دوره مجلس شورای اسلامی را به صورتی سالم به اجرا درآورد.