گفته ها و نوشته ها

گفته ها و نوشته ها

جوانمردى
چون بنى امیه از بنى عباس شکست خورد, یکى از فراریان ابراهیم بن سلیمان بن عبدالملک بود. که پس از مدتى که در منزلى نزدیک بیابان بسر برد به طور ناشناس به کوفه آمد و چون کسى را نمى شناخت به خانه اى وسیع سرزده وارد شد پس مردى برازنده با چند نفر غلام وارد خانه شدند و از او پرسیدند تو کیستى و چه کرده اى؟
گفت: پناه آورده ام و مدتى با بهترین وجه از او پذیرایى شد هر روز آن مرد با غلامان سواره بیرون مى رفتند و باز مى گشتند روزى پرسید چه گم کرده اید؟ مرد صاحب خانه گفت دنبال ابراهیم بن سلیمان مى گردم که پدرم را به سختى کشت. ابراهیم بدو گفت تو را حقى بزرگ بر من است و به پاس این حق گویم که من ابراهیم هستم. مرد گفت دروغ مى گویى. پس ابراهیم نشانه ها را گفت و مرد صاحب خانه یقین کرد پس سر به زیر انداخت و در فکر شد, پس گفت در پیشگاه خدا پدرم از تو انتقام خود را خواهد گرفت من کسى را که پناه داده ام نخواهم کشت و هزار دینار به ابراهیم عرضه داشت و گفت از این جا برو که تو را نکشم. ابراهیم از گرفتن پول خوددارى کرد و از آن جا خارج شد.(ثمره الاوراق)

مهربانى پروردگار
جوانى که آلوده به تمام معاصى بود مریض شد پس یکى از همسایگان خود را خواست و به او گفت همگان در زندگى از من به رنج بودند دوست ندارم بعد از مرگ من هم کسانى برنجند پس مرا در گوشه خانه ام دفن کنید. چون از دنیا رفت او را در خواب دیدند و پرسیدند با تو چه معامله شد؟ پس گفت ندا رسید بنده من تو را تنها گذاشتند ولى من تنهایت نمى گذارم.
(انوار نعمانیه)

ضمانت رزق
روزى ابراهیم ادهم با لشکر خود براى خوردن نهار اطراق کردند پس مرغى از آسمان آمده و مقدارى از بزغاله بریان را از سفره برداشت و رفت سربازان او را تعقیب کردند تا این که در پشت کوهى به زمین نشست و دیدند که مردى را محکم بسته اند و مرغ با منقار خود کم کم به او از آن گوشت داد آن مرد را نزد ابراهیم آوردند و حکایت خود را گفت که عده اى سر راه بر من گرفتند و دست و پا بسته در آن جا افکندند و یک هفته است خداوند این مرغ را مإموریت داده که با منقارش به من آب و غذا مى دهد.
ابراهیم گریست و گفت: حال که خداوند ضامن روزى بندگان است چه حاجت به تکلف سلطنت.
(روضات الجنات, ص39)

آتش آخرت
در خانه اى که زین العابدین(ع) مشغول نماز بود, آتش اندر افتاد, دیگران بانگ کردند که آتش آتش. وى اما سر از سجده برنداشت تا آتش خاموش شد. یکى از نزدیکان وى را گفت: چه چیز تو را از این آتش غافل داشت؟
فرمود: آتش آخرت.
(کشکول شیخ بهایى)

هراس از دعا
از سفیان بن عیینه نقل است که زین العابدین(ع) حج مى گذارد. زمانى که احرام پوشید رنگش به زردى گرائید و لرزه بر اندامش افتاد. تا آن حد که لبیک گفتن نتوانست. گفتندش چرا لبیک نگویى؟
گفت: ترسم از آن است که گوید: لا لبیک و لا سعدیک.(کشکول ص635)

سختى در دل
عارفى گفت: سه چیز دل را سختى دهد. خندیدن بدون شگفتى, خوردن بدون گرسنگى, و سخن گفتن بدون نیاز.
(کشکول بهایى, ص655)

سبب اندوه
یکى از شاگردان سقراط وى را پرسید: زچه رو هرگزت اندوهگین ندیده ام؟
گفت: از آن رو که چیزى را مالک نیستم که عدمش اندوهگینم کند.
(کشکول بهایى, ص658)

کدامیک شوم بودیم
یکى از شاهان ایران به عزم شکار بیرون شد. مردى یک چشم را دید و این معنى به فال بد گرفت و فرمان داد او را بزدند و به زندان افکندند.
از قضا آن روز شکارى بسیار بگرفت و دستور داد آن مرد را آزاد کنند.
مرد اجازه سخن گفتن خواست.
گفت: بگوى.
گفت: مرا بدیدى و بزدیم و به زندانم افکندى. تو را بدیدم, شکار بکردى و سالم بازگشتى! حال کدام یک از ما دو نفر بر دیگرى شوم بوده است؟
پادشاه بخندید و فرمان داد جایزه اش دهند.(کشکول شیخ بهایى, ص480)

پاداش بانوى مصیبت زده !
زنى هر سال پسر مى زایید ولى آن ها بعد از 6 ماه مى مردند. آن زن گریه ها و ناله ها مى کرد ولى در عین حال شاکر بود تا این که تعداد پسرها به بیست رسید. شبى در عالم خواب, بهشت را دید و قصرى با شکوه را در آن جا مشاهده کرد که نام او به عنوان صاحب قصر حک شده بود. به او گفتند این قصر را به خاطر آن همه شکیبایى و صفا خداوند به تو داده است و هنگامى که پیش رفت تمام فرزندان خود را در آن جا مشاهده کرد و گفت خداوندا فرزندانم از جلو چشمان من غایب شده اند ولى در پیشگاه تو مفقود نیستند و همه حضور دارند.
(داستان هاى مثنوى, ج2)

خشم خورى
هوشمندى از حضرت عیسى پرسید: در جهان هستى سخت تر از همه سختى ها چیست؟
حضرت فرمود: خشم خداوند که دوزخ از هیبت آن مى لرزد.
هوشمند پرسید پناهگاه و امان از خشم خدا در چیست؟
فرمود: فرونشاندن خشم.
(داستان هاى مثنوى, ج3)

هویت هاى مختلف
روزى پیامبر به جبرئیل فرمود: مى خواهم صورتت را آن چنان که هست به من آشکار سازى. جبرئیل عرض کرد: اى پیامبر طاقت دیدار مرا ندارى. پیامبر اصرار ورزید که جبرئیل خود را بنمایاند. جبرئیل اندکى از هیبت خود را نشان داد. پیامبر با دیدن آن هیبت دگرگون شد.
جبرئیل پیامبر را بر آغوش کشید و گفت آن هیبت براى بیگانگان است من هویت دیگرى نیز دارم که سراسر مهر و محبت است.(داستان هاى مثنوى ج3, ص108)

حوصله پیامبرى
حضرت موسى مدتى چوپانى شعیب مى کرد. روزى گوسفندى از میان گله بیرون آمد و سر به بیابان گذاشت حضرت به دنبال آن گوسفند راه افتاد سرانجام شب شد و گوسفند به قدرى دوید که خسته شد و موسى او را گرفت گرد و غبار او را پاک نمود و او را نوازش کرد و حتى ذره اى خشم نکرد و به گوسفند مى گفت: گیرم به من رحم نکردى, چرا به خودت ستم نمودى. خداوند وقتى این صبر و تحمل موسى را دید به فرشتگانش فرمود: موسى شایسته مقام رهبرى است.
(داستان هاى مثنوى, ج4, ص114)
طلاى مرده
فردى به نام صدر جهان مردى سخاوتمند و بزرگوار بود و خانه اش پناهگاه درماندگان بود, ولى او تنها به کسانى بخشش مى کرد که سکوت کرده و سوال نکنند.
فردى مى خواست از صدر جهان مالى به دست آورد, کفنى را نزد مرده شوى برده و گفت مرا کفن کن و در سر راه صدر جهان بخوابان تا خیال کند من مرده ام. مرده شوى همین کار را کرد.
صدر جهان هنگام عبور از آن مرد چند دینار طلا روى آن مرده انداخت. مرد براى این که طلاها را مرده شوى برندارد دست برد تا طلاها را بردارد, در همین هنگام به صدر جهان گفت: دیدى چطور از تو طلا گرفتم؟!
صدر جهان گفت: آرى ولى اى آدم پست تا نمردى نتوانستى از ما طلا بگیرى(داستان هاى مثنوى, ج4, ص121)

دلیل دیوانگى
روزى جالینوس به دوستان خود گفت: مرا نزد فلان پزشک برید تا فلان دوا را بدهد و موجب درمان من شود.
دوستان گفتند: تو خود استاد و حکیم هستى و مى دانى که آن دوا براى درمان دیوانگى است تو که دیوانه نیستى!
جالینوس گفت: امروز دیوانه اى به من نگاه مى کرد و به من چشمک مى زد و آستین لباس مرا به عنوان دوستى چنان کشید که پاره شد, پس بین من و او اشتراکى پیدا شده, از ین رو دریافتم که باید معالجه شوم.(داستان هاى مثنوى, ج1, ص125)

مإموریت فرشتگان
هنگامى که خداوند مى خواست بشر را براى آزمایش خیر و شر, بیافریند به جبرئیل فرمود: برو از زمین مقدارى خاک بیاور. جبرئیل مشتى خاک برداشت. خاک به عجز و لابه پرداخت و گفت: تو را به حرمت خداوند بى همتا, دست از من بردار و مرا در کشاکش بار سنگین مسئولیت تکلیف قرار مده. جبرئیل با دست خالى به محضر الهى بازگشت و جریان را گفت: که چون خاک مرا به نام تو سوگند داد.
شرمم آمد گشتم از نامت خجل
ورنه آسان است نقل مشت گل
این بار خداوند میکائیل را مإمور این کار کرد, او نیز هم چون جبرئیل بازگشت. اسرافیل را نیز به مإموریت فرستاد او نیز دست خالى برگشت. خداوند این بار عزرائیل را فرستاد, خاک مانند قبل با دیدن عزرائیل ناله و فریاد کرد ولى عزرائیل گفت من مإمورم و معذور و بنده فرمان خدایم و مشتى از آن برداشت و به سوى خدا برد. خداوند به عزرائیل فرمود: تو را در قلمرو علم نورانیم, قابض ارواح انسان هاى برخاسته از خاک نمودم.
(داستان هاى مثنوى, ج4, ص18 و 17)

خواب خوش
سه نفر مسلمان, یهودى و مسیحى با هم همسفر بودند تا این که شب براى استراحت جایى را سکنى گزیدند, صاحب منزل براى ایشان مقدارى حلوا آورد ولى چون آن سه نفر میلى نداشتند قرار گذاشتند که آن را صبحانه بخورند و گفتند که هر کس امشب خوابى خوب تر ببیند, حلوا از آن اوست.
هر سه خوابیدند, صبح هر کدام شروع به تعریف خواب خود کردند.
یهودى گفت: من دیشب در خواب همراه موسى(ع) به کوه طور رفتم.
مسیحى گفت: من همراه عیسى به آسمان چهارم عروج کردم.
فرد مسلمان گفت: من سرور سروران محمد مصطفى(ص) را دیدم که به من فرمود: یکى از رفقاى تو با موسى به کوه طور رفته و دیگرى با عیسى به آسمان چهارم رفته تو نیز برخیز و فورا حلوا را بخور.(داستان هاى مثنوى, ج4, ص94)