آمار
| تعداد نشریات | 54 |
| تعداد شماره‌ها | 2,676 |
| تعداد مقالات | 37,769 |
| تعداد مشاهده مقاله | 20,823,808 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 9,781,705 |
بررسی کارکرد معنابخشی دعا و نیایش به حیات بشر در منظومه دین با تأکید بر نظریه کاتینگهام | ||
| دو فصلنامه معنویت پژوهی اسلامی | ||
| دوره 1، شماره 1، اسفند 1401، صفحه 37-72 اصل مقاله (17.39 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22081/jsr.2023.65809.1038 | ||
| نویسنده | ||
| مجتبی عطارزاده* | ||
| گروه معارف اسلامی و دروس عمومی دانشگاه هنر اصفهان | ||
| تاریخ دریافت: 08 بهمن 1401، تاریخ بازنگری: 06 اسفند 1401، تاریخ پذیرش: 24 بهمن 1401 | ||
| چکیده | ||
| چگونگی پاسخ مناسک دینی به‌ویژه دعا و نیایش در تأمین نیاز ذاتی انسان به یک نظام معنابخش، به‌گونه‌ای که وی قادر به دریافت تفسیری معنادار از حیات کوتاه خود در این جهان گردد، مسئله‌ای قابل تامل است که نوشتار حاضر در ذیل کارکرد کلی دین در این رابطه، آن را مورد کاوش قرار داده و بدین منظور این تحقیق کتابخانه‌ای از نوع کیفی، از روش تحلیل مضمون و شیوه فرایند چرخه‌ای تحلیل مشتمل بر مراحل گردآوری داده‌ها، تحلیل احیاگرایانه داده‌ها بهره برده است. در پاسخ به پرسش اصلی «چگونه به‌رغم در حاشیه قرارگرفتن نسبت به عقلانیت مسلط بر افراد و جامعه در عصر مدرن و به‌رغم پیدایش رقبای جدی، دین و مناسک دینی از جمله دعا و نیایش قادر به تأمین نیاز بشر به معنا هستند؟» یافته‌های این پژوهش نشانگر آن است که آموزه‌های دینی بـا آگاه‌سازی بشر نسبت به قـوه ذاتـی او و ارجاع به ذات الهی خویشتن، مجال درنگ و گفت‌وگو با خالق خویش را از طریق دعا و نیایش فراهم می‌نماید تا با اطمینان از یاری و حمایت‌های خداوند، نوعی احساس امنیت و آرامش درونی را تجربه کند و بـا اتکاء و بهـره‌گیـری از ایـن پشتوانه، حیات و مرگ خود را هدفمند و معنادار بداند. بدین‌سان، مناسک دینی به‌ویژه دعا و نیایش با پی‌ریزی زیرساخت‌های معنوی حیات انسان، نیاز ایـن شریف‌ترینِ مخلوقات که در حیاتی مشحون از عادت و حیات بدون تأمل و تفسیر، دستخوش سرگردانی ناشی از فقدان معنا در زندگی شده را تأمین می‌نماید. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| تجربه دینی؛ مدرنیسم؛ معنا؛ تجربه معنوی؛ دعا | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| An Examination of the Meaningful Function of Du'a and Prayer to Human Life in the System of Religion with an Emphasis on Cottingham's Theory | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Mojtaba Attarzadeh | ||
| Isfahan University of Art | ||
| چکیده [English] | ||
| How religious rites, especially du'a and prayers, respond to human's innate need for a meaningful system, in such a way that he is able to receive a meaningful interpretation of his short life in this world, is an issue worthy of consideration, and the present article is under the general function of religion in this regard, has explored it, and for this purpose, this qualitative library research has used the theme analysis method and the method of the cyclical process of analysis including the stages of data collection, data recovery analysis. This article aims to answer this main question: "how despite being on the sidelines compared to the rationality that dominates individuals and society in the modern era and despite the emergence of serious competitors, religion, and religious rituals, including du'a and prayers, are able to meet the human need for meaning?" The findings of this study suggest that religious teachings, by making people aware of their inherent power and referring to their own divine nature, provide an opportunity to pause and talk with their creator through du'a and prayer, so that with the assurance of God's help and support, experience a kind of feeling of inner security and peace and consider his life and death to be purposeful and meaningful by relying on and benefiting from this support. Therefore, religious rites, especially du'a and prayers, by laying the foundations of the spiritual infrastructure of human life, meet the needs of these most noble creatures who have been affiliated with wandering due to the lack of meaning in life, in a life full of habits and life without reflection and interpretation. | ||
| کلیدواژه‌ها [English] | ||
| Religious experience, modernism, meaning, spiritual experience, Du'a | ||
| مراجع | ||
|
* قرآن کریم * صحیفه سجادیه 1. ابراهیمی، مهدی. (1383). جلوه‌های عرفانی دعا در صحیفه سجادیه. فصلنامه اندیشه دینی، (۱۳)، صص 1- 16. 2. ابن منظور، جمال الدین محمد بن مکرم. (1405ق). لسانالعرب. بیروت: نشر ادب الحوزه. 3. ابن طاووس، سیدرضی الدین علی بن موسی. (۱۳۸۰). ادب حضور. قم: انصاری. 4. اخلاقی‌فرد، مرتضی. (1399). نقش معنویت و مؤلفه‌های آن در بحران‌های فردی و اجتماعی. روزنامه فرهیختگان. 24خرداد. 5. الهی، بهرام. (۱۳۷۷). معنویت یک علم است، مبانی معنویت فطری (مترجم: فرزاد یمینی). تهران: در‌وی. 6. امیدی‌فرد، عبدالله. (۱۳۷۹). نقش دعا در زندگی اجتماعی. تهران: انتشارات میثم تمار. 7. برگر، پیتر. (1397). سایبان مقدس. عناصر نظریه جامعه‌شناختی دین. (مترجم: ابوالفضل مرشدی). تهران: نشر ثالث. 8. بنائی جهرمی، مهدی. (1385). سیلاب سرشک و طوفان بلا:تاملی در دعا و نگاهی به صحیفه سجادیه. خردنامه همشهری، (6)، صص 33-35. 9. بیات، محمدرضا. (1394). دین و معنای زندگی در فلسفه تحلیلی. قم: انتشارات دانشگاه ادیان و مذاهب. 10. پورطولمی، منیرالسادات؛ کاظم خانی، سلام الله. (1395). دعا و طلب در عرفان نظری. دوفصلنامه پژوهشنامه عرفان، (14)، صص 25-37. 11. تادپترسون، مایکل. (1376). عقل و اعتقاد دینی (مترجمان: احمد نراقی و ابراهیم سلطانی). تهران: طرح نو. 12. ترکزاده، جعفر. (١٣٨٨). روش پژوهش فرایند چرخه‌ای تحلیل، روشی برای گردآوری، تحلیل و استنتاج از داده‌های کیفی پرُبعُد در مسیر توسعه دانش مدیریت اسلامی. روش‌شناسی علوم انسانی، 15(61)، صص 123-142. 13. تحریری، محمدباقر. (1386). نجوای عارفانه. تهران: سبحان. 14. تولستوی، لئون. (1351). فلسفه زندگی (مترجم: جلال‌‌الدین دادگری). تهران: سازمان انتشاراتی اشرفی. 15. تیلور، چارلز. (1388). تنوع دین در روزگار ما (مترجم: مصطفی ملکیان). تهران: نشر شور. 16. جعفری، محمدتقی. (1381). امام حسین شهید فرهنگ، پیشرو انسانیت. تهران: مؤسسه تدوین و نشر آثار علامه جعفری. 17. جیمز، ویلیام. (1376). دین و روان (مترجم: مهدی قائنی، چاپ دوم). قم: دارالفکر. 18. حاجی حسنی، زهرا؛ مهریزی، مهدی. (1391). گزارشی از تحلیل مضامین ادعیه ماه رجب بر اساس مصباح المتهجد شیخ طوسی. فصلنامه علوم حدیث، 17(64)، صص 160-180. 19. حسن‌زاده آملی، حسن. (1376). نورعلی؛ نور در ذکر و ذاکر و مذکور. قم: تشیع. 20. حسینی نایینی، شمس الدین. (1386). فلسفۀ دعا و مقایسه دعا در اسلام و سایر ادیان. تهران: نشر شاهد. 21. سلگی، مریم؛ امیری، نفیسه. (1398). دین و معانی زندگی: بررسی و تحلیل نقش دین در معنابخشی به زندگی. تهران: اندیشه احسان. 22. سلمان‌پور، محمدجواد. (1384). تحلیل زبان دعا. فصلنامه اندیشه دینی، 7(15)، صص 21-40. 23. شاکرین، حمیدرضا. (1385). پرسش‌ها و پاسخ‌هاى دانشجویى (چاپ سوم). قم: معارف. 24. شهیدی، شهریار. (1379). روان درمانی و معنویت. سخنرانی ماهانه انجمن روانشناسی ایران. تهران: فرهنگسرای اندیشه. 25. طباطبایی، سیدمحمدحسین. (1360). المیزان فی تفسیر القرآن (ج20). قم: نشر جامعه مدرسین. 26. غلامی، مجاهد؛ خوشناموند، مسعود. (1394). بررسی تأثیر دعا و تلاش در شئونات زندگی. مجله پژوهش‌های تعلیم و تربیت اسلامی، 7(11)، صص 113-134. 27. فروم، اریک. (1370). داشتن یا بودن (مترجم: کیومرث خواجوی‌ها، چاپ اول). تهران: اسپرک. 28. کوری، پت. (1395). بازگشت به دعا در آستانه هزاره سوم (مترجم: عزیزالله صوفی سیاوش). تهران: انتشارات سوره. 29. کلینی، محمد بن یعقوب. (1387). الکافی (ج2). قم: مؤسسه علمی فرهنگی دارالحدیث. 30. گاست، خوزه ارتگای. (1376). انسان و بحران (مترجم: احمد تدین، چاپ اول). تهران: انتشارات علمی و فرهنگی. 31. گریفین، دیوید ری. (1381). خدا و دین در جهان پست مدرن (مترجم: حمیدرضا آیت اللهی، چاپ اول). تهران: آفتاب توسعه. 32. گوستاو یونگ، کارل. (1385). انسان مدرن در جستجوی معنا. ماهنامه سیاحت غرب، (38)، صص 11-14. 33. گیدنز، آنتونی. (1378). تجدد و تشخص (مترجم: ناصر موفقیان، چاپ اول). تهران: نشر نی. 34. لش، کریستوفر. (1380). خودشیفتگی در زمانه ما (مترجم: حسین پاینده). مجله ارغنون، (18)، صص 1-26. 35. مجلسی، محمدباقر. (1403ق). بحار الانوار (ج90). بیروت: دار الاحیاء لتراث العربی. 36. مدرسی، محمدتقی. (۱۳۷۱). دعا، پرواز روح و راه زندگی. تهران: مطلع فجر. 37. مطهری، مرتضی. (1367). مجموعه آثار (ج2). تهران: صدرا. 38. مظاهری، عبدالرضا. (1387). شرح تعلیقه امام خمینی بر فصوص الحکم ابن عربی. تهران: نشر علمی. 39. نجاتی حسینی، سیدمحمود. (1392). دعا: یک کنش اجتماعی دینی- مؤثر، مستمر، فراگیر (تحلیل ادبیات دعا پژوهی). فصلنامه مطالعات و تحقیقات اجتماعی در ایران، 2(5)، صص 37-60. 40. نصیریان، یدالله. (1384). علوم بلاغت و اعجاز قرآن. تهران: سمت. 41. نیچه، فریدریش. (1383). اراده قدرت (مترجم: مجید شریف، چاپ سوم). تهران: جامی. 42. هاپ واکر، لوئیس. (1382). دین به زندگی معنا می‌بخشد (مترجم: اعظم پویا). فصلنامه نقدونظر، (29 و 30)، صص 125-138. 43. هیوم، راسل، فلو، افلاطون، هیک و الن. (1380). مجموعه مقالات مرگ و جاودانگی (مترجم: سیدمحسن رضازاده، ویراستار: مصطفی ملکیان). تهران: نشر سهروردی. 44. یاسپرس، کارل. (1373). آغاز و انجام تاریخ (مترجم: محمدحسن لطفی، چاپ دوم). تهران: خوارزمی. 45. یالوم، اروین. (1375). روایت‌هایی از روان‌درمانی (روانشناسی وجودی) (مترجم: مهشید یاسایی، چاپ اول). تهران: نشر آمون. 46. Cottingham, John. (2003). On the Meaning of Life. London: Routledge. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 384 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 404 |
||