آمار
| تعداد نشریات | 54 |
| تعداد شماره‌ها | 2,676 |
| تعداد مقالات | 37,775 |
| تعداد مشاهده مقاله | 20,922,038 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 9,814,349 |
بررسی انتقادی مؤلفه فردگرایی در نظریه معنویت‌گرای عقلانیت و معنویت | ||
| دو فصلنامه معنویت پژوهی اسلامی | ||
| دوره 1، شماره 1، اسفند 1401، صفحه 154-189 اصل مقاله (16.86 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22081/jsr.2023.63603.1010 | ||
| نویسندگان | ||
| محمدجواد فرج نژاد* 1؛ سید احمد غفاری قره باغ2 | ||
| 1دانش آموخته دکتری مدرسی معارف اسلامی دانشگاه معارف اسلامی قم | ||
| 2استادیار گروه عرفان و ادیان مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران | ||
| تاریخ دریافت: 22 اسفند 1400، تاریخ بازنگری: 22 اردیبهشت 1401، تاریخ پذیرش: 04 بهمن 1401 | ||
| چکیده | ||
| نظریه «عقلانیت و معنویت» به دنبال ایجاد رضایت باطنی انسان با رویکرد معنویت‌گرایی جدید است. ملکیان در این نظریه با التفات به شاخص‌های دنیای مدرن، مبانی انسان‌شناسانه خاصی را برای معنوی‌شدن برگزیده است. از جمله این مبانی، «فردگرایی» انسان معنوی و درنتیجه درونی و شخصی‌بودن معنویت است. تحقیق پیش‌رو بر آن است که مؤلفه فردگراییِ نظریه «عقلانیت و معنویت» را با استفاده از تبارشناسی مفهومی آن، مورد ارزیابی و تحلیل انتقادی قرار دهد. چالش جدی در کسب رضایت باطن در سلوک انسان معنوی، بی‌توجهی به تأثیرپذیری واقعی انسان از ساختارها و نهادهای اجتماعی، خودشکن‌بودن معنویت حاصل از تفرد، تقلیل شأن اخلاق و معنویت به روانشناسی درمان‌گرا و درنهایت تنهایی بیشتر انسان معنوی از پیامدهای منفی پذیرفتن مبنای فردگرایی در معنویت‌گرایی هستند. این تحقیق از نوع پژوهش‌های نظری بنیادین است و با داده‌های آن با روش توصیفی_تحلیلی، گردآوری شده و از طریق کتابخانه‌ای منابع را مورد بررسی قرار می‌دهد. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| فردگرایی؛ عقلانیت؛ معنویت؛ معنویت‌گرایی؛ تنهایی؛ رضایت باطن | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| A Critical Examination of the Individualism Component in the Spiritualist Theory of Rationality and Spirituality | ||
| نویسندگان [English] | ||
| mohamadjavad faragnejad1؛ Seyed Ahmad Ghafari Qarabagh2 | ||
| 1PhD student in Islamic Education, Qom University of Islamic Education | ||
| 2Assistant Professor of Department of Religins and Mystism, Hikmat and Philosophy Research Institute | ||
| چکیده [English] | ||
| The theory of rationality and spirituality seeks to create the inner satisfaction of human with the approach of new spirituality. In this theory, by considering the indicators of the modern world, Malekian has chosen certain anthropological foundations for being spiritual. Among these foundations is the individualism of spiritual human and as a result the inner and personal nature of spirituality. The current study aims to evaluate and critically analyze the individualism component of the theory of rationality and spirituality by using its conceptual genealogy studies. Lack of paying attention to the real influence of social structures and institutions on humans, the self-destruction of spirituality resulting from individuality, reducing the dignity of ethics and spirituality to therapeutic psychology, and finally the loneliness of a spiritual person from the negative consequences of accepting the basis of individualism in spirituality, are some serious challenges in obtaining inner satisfaction in the behavior of a spiritual person. This study is a type of fundamental theoretical research, its data is collected by descriptive-analytical method, and it examines the sources through a library method. | ||
| کلیدواژه‌ها [English] | ||
| Individualism, rationality, spirituality, loneliness, inner satisfaction | ||
| مراجع | ||
|
* قرآن کریم. 1. آربلاستر، آنتونی. (1377). لیبرالیسم غرب، ظهور و سقوط (مترجم: عباس مخبر). تهران: مرکز. 2. استیس، والترترنس. (1381). دین و نگرش نوین (مترجم: احمدرضا جلیلی، چاپ دوم). تهران: حکمت. 3. باومر، فرانکلین لوفان. (1385). جریان‌های اصلی اندیشه غربی، (ج2،مترجم: کامبیز گوتن، چاپ سوم). تهران: حکمت. 4. بحرانی‌فرد، مرتضی. (1394). فردگرایی و جمع‌گرایی در آموزه‌های اسلامی). تهران: پژوهشگاه مطالعات فرهنگی و اجتماعی. 5. برگر، پیتر.ل و توماس لوکمان. (1375). ساخت اجتماعی واقعیت، رساله‌ای در جامعه‌شناسی شناخت (مترجم: فریبرز مجیدی). تهران: علمی و فرهنگی. 6. بوردو، ژرژ. (1380). لیبرالیسم (مترجم: عبدالوهاب احمدی). تهران: نی. 7. بیات، عبدالرسول و دیگران. (1381). فرهنگ واژه‌ها. قم: مؤسسه اندیشه و فرهنگ دینی. 8. جامه‌بزرگ، بهزاد. (1396). تغییر موج. فرهنگ امروز، 4(21)، برگرفته از: https://www.farhangemrooz.com/news/53997 9. جوادی آملی، عبدالله. (1391). تفسیر موضوعی قرآن کریم، جامعه در قرآن (چاپ چهارم). قم: اسراء. 10. حمیدیه، بهزاد. (1385). بازشناسی فردگرایی و پیامدهای آن. راهبرد توسعه، 2(6)، صص 203-242. 11. حمیدیه، بهزاد. (1391). معنویت در سبد مصرف. تهران: پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی. 12. خاکپور، حسام‌الدین. (1398). پرسشی انتقادی از مصطفی ملکیان: آیا انسان گوشت و پوست و خون‌‌دار در حال احتضار نیست؟. تهران: سایت صدانت. 13. دایر، وین. (1385). معنویت رسالت نهایی شما (مترجم: علی علی‌پناهی). تهران: آسیم. 14. زندی، محسن. (1397). آیا دینداری و فهم دینی تابع شخصیت افراد است؟. تهران: تحریریه سایت صدانت. 15. سارتر، ژان‌پل. (1348). اگزیستانسیالیسم یا مکتب انسانیت (مترجم: جواهرچی، چاپ سوم). تهران: مؤسسه مطبوعاتی فرخی. 16. سارتر، ژان‌پل. (1355). اگزیستانسیالیسم و اصالت بشر (مترجم: مصطفی رحیمی، چاپ پنجم). تهران: مروارید. 17. سل، آلن. (1382). تاریخ فلسفه دین (مترجم: حمیدرضا آیت‌اللهی). تهران: پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی. 18. شاکرنژاد، احمد. (1397). معنویت‌گرایی جدید. قم: پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی. 19. طباطبایی، سیدمحمدحسین. (1417ق). المیزان فی تفسیر القرآن (ج4). بیروت: مؤسسه الأعلمی للمطبوعات. 20. غفاری‌قره‌باغ، سیداحمد. (1397). معنویت و دین؛ بررسی استدلال‌های ناسازگارگرایان. تهران: مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران. 21. فرج‌نژاد، محمدحسین. (1390). معنویت عصر نوین، راهی برای کنترل بیداری اسلامی جهانی. فرهنگ پویا، (21)، صص 81-90. 22. فنایی اشکوری، محمد. (1384). بحران معرفت، نقد عقلانیت و معنویت تجددگرا. قم: مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی&. 23. فنایی، ابوالقاسم. (1386). از تعبد در دین تا تعبد در فلسفه (پاسخ به سخنرانی سروش دباغ در نقد ملکیان متاخر). آیین، (8)، صص 47-56. 24. فیبل‌من، جیمزکرن. (1375). آشنایی با فلسفه غرب (مترجم: محمد بقائی). تهران: حکمت. 25. فیلین، تامس‌آر. (1390). اگزیستانسیالیسم (مترجم: حسین کیانی). تهران: بصیرت. 26. کاپلستون، فردریک. (1361). فلسفه معاصر (مترجم: علی‌اصغر حلبی). تهران: کتابفروشی زوّار. 27. کوئلیو، پائولو. (1385). چون رود جاری باش (مترجم: آرش حجازی). تهران: کاروان. 28. کین، سَم. (1382). گابریل مارسل (مترجم: مصطفی ملکیان). تهران: نگاه معاصر. 29. گریوانی، مسلم. (1397). عرفان واره‌ها. تهران: مؤسسه فرهنگی دانش و اندیشه معاصر. 30. محدثی، حسن. (1394). تقلیل‌گرایی روان‌شناختی در آثار مصطفی ملکیان. ایران فردا، ش18، صص 60-64. 31. مدنی، اصغر. (1393). بررسی مقایسه‌ای اومانیسم در اسلام و غرب. تهران: رامان سخن. 32. مصباح یزدی، محمدتقی. (1378). جامعه و تاریخ از دیدگاه قرآن. تهران: چاپ و نشر بین‌الملل. 33. مصلح، علی‌اصغر. (1387). تقریری از فلسفه‌های اگزیستانس. تهران: پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی. 34. مطهری، مرتضی. (1390). مجموعه آثار (ج2، چاپ نوزدهم). تهران: صدرا. 35. ملکیان، مصطفی. (1380). تدین تعقلی یا دیانت‌پیشگی خردورزانه (به همت: عباس خسروی و معاونت پژوهشی دانشگاه امام صادق×). تهران: تحریریه سایت صدانت. 36. ملکیان، مصطفی. (1381). راهی به رهایی، جستارهایی در باب عقلانیت و معنویت. تهران: نگاه معاصر. 37. ملکیان، مصطفی. (1382الف). درس گفتار سنت‌گرایی، تجددگرایی، پساتجددگرایی (به همت: انجمن اسلامی دانشجویان دانشگاه صنعتی شریف). تهران: تحریریه سایت صدانت. 38. ملکیان، مصطفی. (1382ب). درس گفتار معنای زندگی. تهران: دانشگاه تربیت مدرس و تحریریه سایت صدانت. 39. ملکیان، مصطفی. (1383). انسان امروز، انسان دیروز. خردنامه همشهری، ش18، ص 8. 40. ملکیان، مصطفی. (1384الف). بحران معنویت، مؤلفه‌های زندگی معنوی (تهیه و تنظیم: شراره سامعی و حسین جلیلی). تهران: تحریریه سایت صدانت. 41. ملکیان، مصطفی. (1385). آنچه لازم داریم. آیین، (3)، صص 10-14. 42. ملکیان، مصطفی. (1386). مشتاقی و مهجوری، گفتگو در باب فرهنگ و سیاست (چاپ دوم). تهران: نگاه معاصر. 43. ملکیان، مصطفی. (1388). ایمان و تعقل، درس گفتارهای فلسفه دین (به کوشش: سیدعلیرضا صالحی و سیدمحمدحسین صالحی). قم: مرکز مطالعات و تحقیقات ادیان و مذاهب. 44. ملکیان، مصطفی. (1389الف). فردگرایی تجددگرایانه. آیین، (30 و31)، صص 5-9. 45. ملکیان، مصطفی. (1389ب). درس گفتار تحلیل فلسفی (به کوشش: مریم یوسفی و سیده‌فاطمه شیخ‌الاسلام). تهران: تحریریه کانال تلگرامی مصطفی ملکیان. 46. ملکیان، مصطفی. (1391). روح ناآرام یک روشنفکر: شرح یک زندگی فکری (گفتگو با: ثمینا رستگاری). اندیشه پویا، 1(1). 47. ملکیان، مصطفی. (1392الف). ملکیان پنجم. مهرنامه، 4(32)، ص 50. 48. ملکیان، مصطفی. (1392ب). نظر تکمیل شده‌ی مصطفی ملکیان پیرامون ازدواج. تهران: تحریریه سایت صدانت. 49. ملکیان، مصطفی. (1393الف). زندگی فیلسوفانه، زندگی عاقلانه (به کوشش: علی ورامینی). ضمیمیه ماهنامه روزنامه اعتماد. 50. ملکیان، مصطفی. (1393ب). درس گفتار مبانی فلسفی علوم انسانی. تهران: مؤسسه رخداد تازه و تحریریه سایت صدانت. 51. ملکیان، مصطفی. (1394). عطا و لقای عرفان اسلامی. در گفتگو با: صدیق قطبی. اندیشه اصلاح، 1(1)، ص 46. 52. ملکیان، مصطفی. (1395الف). آشتی‌پذیری یا ناپذیری عقلانیت و معنویت (تهیه و تنظیم: فرزانه دشتی). تهران: مؤسسه سروش مولانا. 53. ملکیان، مصطفی. (1395ب). بیست و شش باید و نباید شمس تبریزی. تهران: تحریریه سایت صدانت. 54. ملکیان، مصطفی. (1395ج). در رهگذر باد و نگهبان لاله (ج1، چاپ دوم). تهران: نگاه معاصر. 55. ملکیان، مصطفی. (1397الف). بازگشت به معنویان جهان، زمین از دریچه آسمان (تهیه و تنظیم: محسن آزموده). روزنامه اعتماد، ش4245. 56. ملکیان، مصطفی. (1397ب). درس گفتار انسان‌شناسی فلسفی به روش تحلیلی. تهران: تحریریه سایت صدانت. 57. ملکیان، مصطفی. (1397ج). درس گفتار بررسی وضعیت فکر دینی در دنیای معاصر. تهران: تحریریه سایت صدانت. 58. ملکیان، مصطفی. (1397د). زمین از دریچه آسمان. تهران: سروش مولانا. 59. ملکیان، مصطفی و دیگران. (1384ب). سنت و سکولاریسم (چاپ سوم). تهران: مؤسسه فرهنگی صراط. 60. ملکیان، مصطفی؛ طباطبایی، طناز. (1398). حریم سلبریتی. ماهنامه حق ملت، 1(2)، برگرفته از: https://www.haghemelat.com/celebrity 61. ملکیان، مصطفی. (1377). تاریخ فلسفه غرب (ج4). قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه. 62. ورنو، روژه و دیگران. (1372). نگاهی به پدیدارشناسی و فلسفه‌های هست‌بودن (مترجم: یحیی مهدوی). تهران: خوارزمی. 63. وینسنت، اندرو. (1378). ایدئولوژی‌های مدرن سیاسی (مترجم: مرتضی ثاقب‌فر). تهران: ققنوس. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 312 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 350 |
||