آمار
| تعداد نشریات | 54 |
| تعداد شماره‌ها | 2,676 |
| تعداد مقالات | 37,769 |
| تعداد مشاهده مقاله | 20,819,800 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 9,779,673 |
ارائه الگوی نظری جایگاه گفت‌وگو در ارتقای سرمایه اجتماعی با تأکید بر آموزه‌های اسلام و مناظرات امام رضا(ع) | ||
| اسلام و مطالعات اجتماعی | ||
| مقاله 2، دوره 12، شماره4(پیاپی47)، دی 1403، صفحه 37-62 اصل مقاله (1.49 M) | ||
| نوع مقاله: علمی ـ پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22081/jiss.2025.66526.2009 | ||
| نویسندگان | ||
| طیبه زارعی* 1؛ احمد عباسی دره بیدی2 | ||
| 1استادیار، گروه معارف، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه، ایران (نویسنده مسوول). | ||
| 2کارشناس ارشد مشاوره، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران | ||
| تاریخ دریافت: 01 خرداد 1402، تاریخ بازنگری: 15 مهر 1403، تاریخ پذیرش: 15 دی 1403 | ||
| چکیده | ||
| توانایی برقراری ارتباط با دیگران و گفت‌وگو از جنبه‌های فطری انسان است که اگر به خوبی انجام شود موجب آسان‌شدن روابط و افزایش سرمایه اجتماعی به عنوان یک عامل انسجام‌بخش، وحدت آفرین و تعالی‌بخش می‌شود. هدف و مسئله پژوهش حاضر، بررسی نقش و جایگاه گفت‌وگو در ارتقای سرمایه اجتماعی با تأکید بر مناظرات امام رضا(ع) از طریق روش کیفی و شیوه توصیفی – تحلیلی است. نتایج پژوهش در قالب یک مدل نظری ارائه شده است. مدل مذکور نشان می‌دهد گفت‌وگوهای قرآنی و رضوی به عنوان یک تسهیل‌گر روابط با داشتن ویژگی‌هایی همچون: مدارا و نرمی در گفتار، صداقت، توجه خاص به مخاطب، درک ایشان و در نظرگرفتن تفاوت‌ها، احترام، خوش‌رویی، اختصارگویی به واسطه ارتقای سطح تعاملات سازنده، تقویت مشارکت، همکاری و همدلی، افزایش سطح انسجام، دانش و آگاهی، موجب تقویت مؤلفه‌های سرمایه اجتماعی می‌گردند که به تبع از آن، ارتقای سبک زندگی و سطح رفاه مادی و معنوی جامعه انسانی را به همراه دارد. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| گفت‌وگو؛ روابط انسانی؛ سرمایه اجتماعی؛ مناظرات امام رضا ع | ||
| موضوعات | ||
| تمرکز محتوایی بر مباحث فرهنگی و اجتماعی معطوف به حوزه دین؛ | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| A Theoretical Framework for the Role of Dialogue in Enhancing Social Capital with Emphasis on Islamic Teachings and the Debates of Imam Reza (AS) | ||
| نویسندگان [English] | ||
| tayebeh zareie1؛ Ahmad Abbasi Darehbidi2 | ||
| 1Assistant Professor, Department of Islamic Studies, Faculty of Literature and Humanities, Kermanshah Branch, Islamic Azad University, Kermanshah, Iran (Corresponding Author). | ||
| 2Department of Social Sciences, Faculty of Literature and Humanities, Isfahan University, Isfahan, Iran | ||
| چکیده [English] | ||
| The ability to communicate and engage in dialogue with others is an innate human trait. When conducted effectively, dialogue facilitates relationships and enhances social capital as a cohesive, unifying, and elevating factor. The aim and main issue of the present study is to examine the role and significance of dialogue in promoting social capital, with a focus on the debates of Imam Reza, using a qualitative method and a descriptive-analytical approach. The research findings are presented in the form of a theoretical model. This model demonstrates that Qur'anic and Imam Reza dialogues act as facilitators of relationships by embodying characteristics such as tolerance and gentleness in speech, honesty, special attention to the audience, understanding their perspective, respecting differences, politeness, cheerfulness, and brevity. These dialogues, by promoting constructive interactions, strengthening participation, cooperation, and empathy, as well as increasing cohesion, knowledge, and awareness, contribute to the enhancement of social capital components. Consequently, adherence to these principles leads to the improvement of lifestyle and the material and spiritual well-being of human society. | ||
| کلیدواژه‌ها [English] | ||
| Dialogue, Human Relations, Social Capital, Debates of Imam Reza (PBUH) | ||
| مراجع | ||
|
* قرآن کریم
آشتیانی، محسن؛ فائضی، علی. (1375). مبانی تربیت و اخلاق اسلامی (چاپ اول). قم: روحانی.
ابن بابویه، محمد بن علی. (1383). عیون اخبار الرضا (ج1، 2 و 3، مترجم: علی‌اکبر غفاری). تهران: صدوق.
ابن بابویه، محمد بن علی. (1398ق). التوحید. قم: جامعه مدرسین.
ارزانی، حبیب رضا؛ ربانی اصفهانی، حوریه. (1391). .سبک ارتباطی اخلاقی رضوی در تعامل با پیروان ادیان با تکیه بر مناظرات امام(ع). فصلنامه علمی – ترویجی اخلاق، 2(6)، صص 39-66.
ازکیا، مصطفی؛ غفاری، غلامرضا. (1396). توسعه روستایی با تأکید بر جامعه روستایی ایران. تهران: نی.
پاتنام، روبرت. (2002م). دموکراسی و سنت‌های مدنی (تجربه ایتالیا و درس‌هایی برای کشورهای در حال گذار)، (مترجم: محمدتقی دلفروز). تهران: روزنامه سلام.
پاک سرشت، سلیمان. (1393). ملاحظات و راهبردهای ارتقای سرمایه اجتماعی. نشریه راهبرد فرهنگ، 7(25)، صص 72-106.
پایا، علی. (1381). گفتگو در جهان واقعی: کوششی واهی یا ضرورتی اجتناب‌ناپذیر. تهران: طرح نو. پیران، پرویز. (1392). مبانی مفهومی و نظری سرمایه اجتماعی. تهران: علم.
پیران، محمد؛ آقاجانی، طهمورث؛ شوقی، بهزاد؛ رضازاده، آرش و دهقان نجم‌آبادی، عامر. (1391). بررسی تأثیر سرمایه اجتماعی بر خلاقیت کارکنان در صنایع ریخته‌گری ایران (مورد مطالعه: کارکنان شاغل در شهر صنعتی کاوه). نشریه ابتکار و خلاقیت در علوم انسانی، 2(1)، صص 163-182.
تاجبخش، کیان. (1389). سرمایه اجتماعی (اعتماد، دموکراسی و توسعه) (مترجمان: افشین خاکباز و حسن پویان، چاپ سوم). تهران: شیرازه.
تمیمی آمدی، عبدالواحد بن محمد. (1410ق). غرر الحکم و درر الکلم (محقق و مصحح: سید مهدی رجائی، چاپ دوم). قم: دار الکتب الاسلامی.
جعفریان، مجید؛ مسجدجامعی، محمد. (1394). دیدگاه‌های نظری به گفتگوی بینادینی در ایران. الهیات تطبیقی، 6(13)، صص 105-120.
چلبی، مسعود. (1384). جامعه‌شناسی نظم: تشریح و تحلیل نظری نظم اجتماعی. تهران: نی.
چلبی، مسعود؛ امیرکافی، مهدی. (1385). تحلیل چند سطحی انزوای اجتماعی. تهران: نی.
حرّ عاملی، محمد بن حسن. (1414ق). وسائل الشیعة (ج8 و 15). قم: موسسه آل‌البیت^.
حرانی، ابن شعبه. (1383). تحف العقول (مترجم: صادق حسنزاده، چاپ سوم). قم: آل علی. حلوانى، حسین بن محمد. (1408ق). نزهه الناظر و تنبیه الخاطر. قم: مدرسه الإمام المهدی #. خانیکی، هادی. (1383). گفتگو از معنای زبانی تا معنای جهانی. مجله جامعه‌شناسی ایران، 5(1)، صص 90- 113.
خنیفر، حسین؛ فرجی، امین؛ محمدی‌ترکمانی، احسان و الماسی‌زاده، سارا. (1402). بررسی نقش ساختاری آموزش هوشمند در ایجاد و توسعه سرمایه اجتماعی. مدیریت سرمایه اجتماعی، 10(1) صص 48-61.
رحمانی، محمود؛کاوسی، اسماعیل. (1387). اندازه‌گیری و مقایسه سرمایه اجتماعی در بخش‌های دولتی و خصوصی (چاپ اول). تهران: دانشگاه آزاد اسلامی، معاونت پژوهشی دفتر گسترش تولید علم.
رحیمی، ثریا؛ عموری، نعیم. (1394). احیای فرهنگ گفتگو و ضرورت همگرایی جهان اسلام. نشریه حبل المتین، 4(10)، صص 101-116.
رسول‌زاده، بهزاد؛ رستگارپور، حسن؛ رضا سرمدی، محمدرضا و فرج‌الهی، مهران. (1393). بررسی نقش نظام آموزش از دور در ایجاد سرمایه اجتماعی و ارائه الگوی مناسب جهت ارتقاء آن در آموزش عالی کشور. نشریه مطالعات برنامه‌ریزی آموزشی، 2(3)، صص 83- 106.
رفیع‌پور، فرامرز. (1387). آنومی یا آشفتگی اجتماعی، پژوهشی در زمینه پتانسیل آنومی در شهر. تهران: سروش.
سراج‌زاده، سیدحسین؛ شریعتی مزینانی، سارا و صابر، سیروس. (1383). بررسی رابطه میزان دینداری و انواع آن با مدارای اجتماعی. مجله علوم اجتماعی دانشگاه فردوسی مشهد، 1(4)، صص 42-109.
سعادت، احمد. (1385). مدارای پیامبر اعظم با مخالفان و دیگراندیشان. فصلنامه طلوع، 20(78)، صص 74-98.
سلطانی، آزاده. (1384). مرکز گفتگوی ادیان (اصفهان شهر جدید بهارستان). پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشکده هنرهای زیبای دانشکده معماری دانشگاه تهران. تهران: دانشگاه تهران.
شیخ صدوق، محمد بن علی. (1404ق). من لایحضر الفقیه. قم: جامعه مدرسین.
صدوق (شیخ صدوق)، محمد بن علی. (1390). عیون اخبار الرضا×. قم: پیام علمدار.
عارفی میناآباد، راهب. (1394). ضرورت گفتگو و اعراض از مجادله در جهان اسلام. نشریه حبل المتین، 4(10)، صص 37-51.
عباس‌زاده، محمد؛ علیزاده اقدم، محمد و اسلامی بناب، سیدرضا. (1391). بررسی رابطه بین سرمایه اجتماعی و آنومی اجتماعی. فصلنامه مطالعات و تحقیقات اجتماعی در ایران، 1(1)، صص 145-172.
عبداللهی، محمد؛ موسوی، میرطاهر. (1386). سرمایه اجتماعی در ایران؛ وضعیت موجود، دورنمای آینده و امکانشناسی گذار. فصلنامه رفاه اجتماعی، 6(25)، صص 195-234.
عطاردی، عزیزالله. (1413). مسند الامام الرضا(ع) (ج1، چاپ دوم) بیروت: دار الصفوه.
عمادزاده، حسین. (1393). مجموعه زندگی چهارده معصوم(ع) (ج1و2، چاپ بیست و هشتم). تهران: طلوع.
فاین، بن. (1385). سرمایه اجتماعی و نظریه اجتماعی: اقتصاد سیاسی و دانش اجتماعی در طلیعه هزاره سوم (مترجم: محمدکمال سروریان). تهران: پژوهشکده مطالعات راهبردی.
فائضی، علی. (1375). جایگاه روش تنبیه در تعلیم و تربیت (چاپ سوم). تهران: فیض کاشانی. فیض کاشانى، محمد محسن بن شاه مرتضى. (1406ق). الوافی (ج5). اصفهان: کتابخانه امام أمیرالمؤمنین(ع).
قدم‌زن جلالی، اصغر. (1390). سرمایه اجتماعی و نقش آن در توسعه مدیریت دانش و سازمان‌های دانش محور. ماهنامه مهندسی مدیریت، 5(43)، صص 30-38.
قیومی، جواد. (1373). صحیفه الرضا. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
کلینی، محمد بن یعقوب. (1363). الکافی (ج2، 6 و 8). تهران: دارالکتب الاسلامیه.
کوثری، مسعود. (1387). نشانه‌شناسی رسانه‌های جمعی. فصلنامه رسانه، ش 73، صص 31-53.
گیلانی، نجم الدین؛ جمینی، داود و عباسی، احمد. (1394). نقش آموزه‌های قرآن کریم در اتحاد اقوام مختلف در صدر اسلام. مقالات برتر و پذیرفته‌شده برای ارائه شفاهی، هفتمین کنگره پیشگامان پیشرفت. تهران: کتابخانه ملی.
مایرز، گیل ای؛ مایرز، میشله تی. (1383). پویایی ارتباطات انسانی (مترجم: حوا صابر املی، چاپ اول). تهران: دانشکده صداوسیما.
مجلسی، محمدباقر. (1362). بحارالانوار. تهران: دارالکتب الاسلامیه.
موسویخامنه، مرضیه؛ حسنپوردرودگر، زینب. (1391). بررسی تحلیلی - تطبیقی سرمایه اجتماعی در محلههای مساعد و نامساعد شهر تهران. مسایل اجتماعی ایران، 3(6)، صص 203 – 228.
واعظی، سیدحسین؛ طوفان‌فرد، خدیجه و سعادتمند، زهره. (1401). بررسی جایگاه و مفهوم گفتگو و پرسشگری در آموزه‌های حضرت علی(ع). پژوهش در مسائل تعلیم و تربیت اسلامی، ش57، صص 117-150.
والزر، مایکل. (1383). در باب مدارا (مترجم: صالح نجفی). تهران: شیرازه.
هاشمی اردکانی، سیدحسن؛ میرشاه‌جعفری، سیدابراهیم. (1387). روش مناظره‌ی علمی در سیره‌ی آموزشی امامان معصوم(ع)، (مطالعه موردی مناظرات امام رضا(ع) . دوفصلنامه علمی- تخصصی تربیت اسلامی، 3(7)، صص 7-21.
Alguezaui، S.، & Filieri، R. (2010). Investigating the role of social capital in innovation: sparse versus dense network. Journal of Knowledge Management، 14(6), pp. 891-909. Cigler، Allan & Joslyn، Mark R. (2002). The Extensiveness of Group Membership and Social Capital: The Impact of Political Tolerance Attitudes. Political Research Quarterly، Vol. 55، No.1، pp. 7-25. Cohen، D.، & Prusak، L. (2001). In Good Company: How Social Capital Makes Organizations Work. Harvard Business School Press، Boston، M. A. Miller، Steven D. & Sears، David O. (1986). Stability and Change in Social Tolerance: A Test of the Persistence Hypothesis. American Journal of Political Science، Vol.30، No.1، pp. 214-236. Nahapiet، J.، & Ghoshal، S. (1998). Social capital، intellectual capital andthe organizational advantage. Academy of Management Review، 32(2), pp. Portes, A. (1998). Social Capital: Its origins and applications in modern sociology. Annual Review of Sociology, 24.1-24. https://doi.org/10.1146/annurev.soc.24.1.1 Putnam، Robert، D. (2002). Social Capital: Measurement and Consequences. http://www.oecd.org/dataoecd/25/6/1825848.pdf، 1386/9/25 | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 703 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 465 |
||