آمار
| تعداد نشریات | 54 |
| تعداد شمارهها | 2,598 |
| تعداد مقالات | 36,984 |
| تعداد مشاهده مقاله | 17,445,630 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 7,918,994 |
بررسی ابعاد و علل فرعیانگاری تبلیغ دینی در حوزۀ علمیه و راهبردهای پیش رو | ||
| اسلام و مطالعات اجتماعی | ||
| مقاله 3، دوره 13، شماره 49، تیر 1404، صفحه 33-64 اصل مقاله (1.33 M) | ||
| نوع مقاله: علمی ـ پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22081/jiss.2025.70773.2121 | ||
| نویسندگان | ||
| سیدمحمدحسین هاشمیان* 1؛ سیدصابر رضایی2؛ محمدحسن جاویدی3 | ||
| 1. دانشیار، گروه مدیریت راهبردی، دانشکده فرهنگ، علوم اجتماعی و رفتاری، دانشگاه باقرالعلوم×، قم. ایران (نویسنده مسئول). | ||
| 2دانشجوی دکتری، دانشکده فرهنگ، علوم اجتماعی و رفتاری، دانشگاه باقرالعلوم×، قم، ایران. | ||
| 3دانشجوی دکتری، دانشکده فرهنگ، علوم اجتماعی و رفتاری، دانشگاه باقرالعلوم×، قم، ایران. | ||
| تاریخ دریافت: 19 دی 1403، تاریخ بازنگری: 21 فروردین 1404، تاریخ پذیرش: 04 آبان 1404 | ||
| چکیده | ||
| تبلیغ دینی بهمثابه رسالت محوری انبیای الهی و عنصر هویتی بنیادین حوزۀ علمیه، همواره نقشی اساسی در حفظ و گسترش آموزههای اسلامی ایفا کرده است. در متون دینی، تبلیغ وظیفهای الهی و راهبردی برای هدایت بشر دانسته شده و مورد تأکید قرار گرفته و از دیرباز در ساختار علمی و اجتماعی حوزههای علمیه جایگاه ویژهای داشته است. با این حال، در دوران معاصر، مشاهده میشود که تبلیغ در اولویتهای پایینتری قرار گرفته و این تغییر نگرش، بهویژه در سطح آموزش، پژوهش و تهذیب، منجر به کاهش توجه به تبلیغ شده و تأثیرگذاری آن در تحولات اجتماعی و فرهنگی جامعه اسلامی را کاهش داده است. پژوهش حاضر، با استفاده از روش تحلیل مضمون و مدل تحلیل لایهای علتها (CLA)، ابعاد و علل این پدیده را در چهار سطح لیتانی، ساختاری، گفتمانی و استعاری بررسی میکند. یافتهها نشان میدهد در سطح لیتانی، نشانههایی مانند اصالت فقاهت در نظام آموزشی، حاشیهنشینی آموزش تبلیغ و گسست تبلیغ از زمانه مشاهده میشود. در سطح علل اجتماعی؛ عللی نظیر؛ نظام ارزشی حاکم بر حوزه، تغییرات فضایی مدارس، و ضعف پشتیبانی، در لایه گفتمانی؛ مواردی همچون؛ بسیطانگاری تبلیغ، فهم نامتوازن از مردمپایهبودن آن و در سطح استعاری و نمادین، مواردی نظیر؛ «منبریّ»، «آخرین پناهگاه ناکامان» به دست آمده است. این نتایج نشان میدهد که اعادۀ جایگاه تبلیغ دینی در برنامههای حوزههای علمیه تاثیرات شگرفی در باسازی هویت دینی جامعه اسلامی و مقابله با چالشهای ملی، جهانی و همچنین ایجاد حرکتهای عمومی در جهت اقامه حدود الهی و صدور گفتمان اسلامی به سایر جوامع معاصر داشته باشد | ||
| کلیدواژهها | ||
| تبلیغ دینی؛ فرعیانگاری تبلیغ؛ CLA؛ تحلیل لایهای علتها؛ راهبرد | ||
| موضوعات | ||
| تمرکز محتوایی بر مباحث فرهنگی و اجتماعی معطوف به حوزه دین؛ | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| An Examination of the Dimensions and Causes of Marginalizing Religious Propagation in the Islamic Seminary and the Strategies Ahead | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Seyyed Mohammad Hossein Hashemian1؛ Sayed Saber Rezaiee2؛ Mohammad Hassan Javidi3 | ||
| 1Associate Professor, Department of Strategic Management, Faculty of Culture, Social and Behavioral Sciences, Baqir al-Olum University, Qom, Iran (Corresponding Author). | ||
| 2PhD Candidate, Faculty of Culture, Social and Behavioral Sciences, Baqir al-Olum University, Qom, Iran. | ||
| 3Associate Professor, Department of Strategic Management, Faculty of Culture, Social and Behavioral Sciences, Baqir al-Olum University, Qom, Iran (Corresponding Author). | ||
| چکیده [English] | ||
| Religious propagation, as the central mission of divine prophets and a fundamental identity element of the Islamic Seminary (Hawza), has always played a vital role in preserving and spreading Islamic teachings. In religious texts, propagation is emphasized as a divine duty and a strategic approach to guide humanity, holding a special place within the academic and social structure of seminaries throughout history. However, in contemporary times, propagation has seemingly lost its priority. This shift in perspective—especially within the domains of education, research, and spiritual refinement—has led to a decline in attention toward propagation, consequently reducing its influence on the social and cultural transformations of the Islamic community. This study, employing thematic analysis and Causal Layered Analysis (CLA), explores the dimensions and causes of this phenomenon across four levels: litany, systemic, discursive, and metaphorical. The findings indicate that, at the litany level, signs such as the primacy of jurisprudence (fiqh) in the educational system, the marginalization of propagation training, and its detachment from contemporary realities are evident. At the social/structural level, factors such as the Seminary’s prevailing value system, spatial changes in schools, and weak institutional support contribute to this trend. At the discursive level, simplified perceptions of propagation and an imbalanced understanding of its people-centered nature are significant causes. Finally, at the metaphorical and symbolic level, metaphors such as “the pulpit preacher” and “the last refuge of the unsuccessful” reflect the underlying cultural imagery. These findings suggest that restoring the position of religious propagation within Seminary programs can profoundly impact the reconstruction of the Islamic community’s religious identity, counter national and global challenges, and foster collective movements toward upholding divine principles and spreading Islamic discourse across contemporary societies. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Religious propagation, Marginalization of propagation, Causal Layered Analysis (CLA), Strategy | ||
| مراجع | ||
|
* قرآن کریم
جدیک، پتا ال؛ جی برین، لوزن. تحلیل لایهای علتها به عنوان ابزاری برای سیاستگذاری. مطالعه موردی سیاستگذاری کشاورزی استرالیا.
حیدریپور، عباس. (1401). تحلیل ابعاد و علل چالشهای بینشی مبلغین دینی. مصاحبه در پژوهشکده باقرالعلوم(علیه السلام) قم.
خامنهای، سیدعلی.( 1402/04/21). بیانات در دیدار مبلغین و طلاب حوزههای علمیه سراسر کشور. قابل دسترس در: B2n.ir/wy4966
خامنهای، سیدعلی. ( 1374/10/27). بیانات در دیدار جمعی از روحانیون. قابل دسترس در: https://B2n.ir/nx3938
خامنهای، سیدعلی. (1370/09/11). بیانات در دیدار فرمانده و جمعى از روحانیون رزمى - تبلیغى تیپ مستقل ۸۳ امام جعفر صادق (علیه السلام). قابل دسترس در: https://B2n.ir/qu4299
خراسانی، علی. (1396). منشور حوزه و روحانیت (ج2). تهران: انتشارات انقلاب اسلامی.
روستا آزاد، سعید. (1401). تحلیل ابعاد و علل چالشهای مهارتی مبلغین دینی. مصاحبه در دفتر تبلیغات اسلامی قم.
شریعتمداری، حامد. (1401). تحلیل ابعاد و علل چالشهای کنشی مبلغین دینی. مصاحبه در دفتر تبلیغات اسلامی واحد قم.
شیخزاده، محمد؛ بنیاسد، رضا. (1399). تحلیل مضمون: مفاهیم، رویکردها و کاربردها. تهران: نشر لوگوس.
عنایت الله، سهیل. (1393). تحلیل لایه لایهای علتها نظریه و موردکاویهای یک روششناسی یکپارچه و متحولساز آیندهپژوهی (مترجم: مسعود منزوی، ج1). تهران: موسسه آموزشی و تحقیقاتی صنایع دفاعی.
کاویانی، محمد. (1392). روانشناسی و تبلیغات (با تأکید بر تبلیغ دینی)(چاپ پنجم). قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
کلهر، سینا. (1401). مسئلهشناسی فرهنگی. تهران: سوره مهر.
جاوِت، گارث؛ ادانل، ویکتوریا. (1390). تبلیغات و اقناع. (مترجم: حسین افخمی، چاپ اول). تهران: همشهری.
مطهری، مرتضی. (1394). مجموعه آثار(اصول فلسفه و روش رئالیسم)(ج1، 5 و6). تهران: انتشارات صدرا.
منوریان، عباس. (1397). تفکر استراتژیک: مفهوم، عناصر و مدلها. تهران: دانشگاه تهران، موسسه انتشارات.
میرمطلبی، سیدعلی. (1401). تحلیل ابعاد و علل چالشهای کنشی مبلغین دینی، مصاحبه در مرکز امور طلاب و دانش آموختگان مرکز مدیریت حوزههای علمیه قم.
Kibiswa, Naupess. (2019). Directed Qualitative Content Analysis (DQlCA): A Tool for Conflict Analysis, , The Qualitative Report. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 250 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 42 |
||