| تعداد نشریات | 54 |
| تعداد شمارهها | 2,583 |
| تعداد مقالات | 36,689 |
| تعداد مشاهده مقاله | 17,137,393 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 7,793,961 |
جایگاه امام مهدی(علیه السلام) در وساطت فیض از منظر علامه حسنزاده آملی(ره) | ||
| نقد و نظر | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 17 دی 1404 | ||
| نوع مقاله: علمی ـ پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22081/jpt.2026.72813.2277 | ||
| نویسنده | ||
| محمود ملکی راد* | ||
| عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی | ||
| تاریخ دریافت: 17 شهریور 1404، تاریخ بازنگری: 17 دی 1404، تاریخ پذیرش: 17 دی 1404 | ||
| چکیده | ||
| آموزه «وساطت در فیض» به عنوان یکی از ارکان بنیادین هستیشناسی شیعی، همواره مورد توجه اندیشمندان بوده است. این مقاله با هدف تبیین و بررسی نظاممند جایگاه حضرت مهدی (علیه السلام) به عنوان واسطه فیض الهی در جهان هستی از دیدگاه علامه حسن زاده آملی (ره) به نگارش درآمده است. پژوهش حاضر با روش توصیفی-تحلیلی و رویکردی کیفی، و با تکیه بر مجموعه آثار مکتوب علامه، به این سوال اصلی پاسخ میدهد که: «در اندیشه جامع و ژرف ایشان، امام مهدی (علیه السلام) در مقام وساطت فیض الهی از چه جایگاه تکوینی و تشریعی برخوردار است؟» علامه حسنزاده، با تکیه بر مبانی مستحکم فلسفی، عرفانی و روایی، نشان میدهد که وساطت در فیض، صرفاً یک مقام اعتقادی نیست، بلکه یک حقیقت وجودی و رکنی اساسی در نظام آفرینش است. از منظر ایشان، امام و حجت الهی، که در عصر ما در وجود حضرت مهدی (علیه السلام) تبلور دارد، «قلب عالم امکان» و مجرای اصلی نزول تمامی فیوضات، اعم از فیض وجود، رزق، علم و هدایت، از مبدأ هستی به کائنات است. یافتههای تحقیق نشان میدهد که تبیین علامه از این موضوع بر سه محور استوار است: نخست، اثبات عقلی و نقلیِ ضرورت وجود «واسطه فیض» به عنوان یک قاعده تخلفناپذیر. دوم، انطباق این واسطه بر مفهوم «حجت الهی» در سیمای نبی و امام معصوم به نحو عام. و سوم، تبیین محوریت وجودی حضرت مهدی (عج) به عنوان مصداق اتمّ و اکمل این واسطه در زمان حاضر که بقای عالم منوط به وجود ایشان است. نوآوری این مقاله، ارائه تصویری منسجم و نظاممند از این آموزه در منظومه فکری علامه و روشن ساختن ابعاد فلسفی و عرفانی آن است که در پژوهشهای پیشین کمتر به آن پرداخته شده است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| واژگان کلیدی: علامه حسنزاده آملی (ره)؛ وساطت در فیض؛ امام مهدی (علیه السلام)؛ انسان کامل؛ حجت الهی؛ حکمت متعالیه؛ وجود تکوینی امام؛ تشکیک وجود | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| The position of Imam Mahdi (peace be upon him) in the mediation of grace from the perspective of Allama Hassanzadeh Amoli | ||
| نویسندگان [English] | ||
| mahmoud malekirad | ||
| Faculty Member at the Research Institute for Islamic Sciences and Culture | ||
| چکیده [English] | ||
| This article has been written with the aim of elucidating and examining the status of Imam Mahdi (PBUH) as the intermediary of divine grace in the cosmos, from the perspective of Allamah Hasanzadeh Amoli (RA). Its research methodology is descriptive-analytical with a qualitative approach, and it answers the main question: “In the thought of Allamah Hasanzadeh Amoli (RA), what is the status of Imam Mahdi (PBUH) in his station as the intermediary of divine grace?” In his various works, he sought to demonstrate that one of the significant functions of the Imam and the Divine Proof—manifested in our era in the person of Imam Mahdi (PBUH)—is the intermediation in divine grace. The findings and original contributions of this article include the elucidation of topics such as: the necessity for the existence of an intermediary of grace, the necessity for the existence of a Divine Proof in the form of a Prophet and an Imam in a general sense, and in the present era, the Promised Mahdi. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Keywords: Allama Hassanzadeh Amoli (may Allah have mercy on him), mediation in grace, Imam Mahdi (peace be upon him), perfect human being, divine proof, transcendental wisdom, the generative existence of the Imam, doubt of existence | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 8 |
||