آمار
| تعداد نشریات | 54 |
| تعداد شمارهها | 2,651 |
| تعداد مقالات | 37,484 |
| تعداد مشاهده مقاله | 19,332,218 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 8,861,934 |
اثبات تناظر مراتب چهارگانۀ معارف با عوالم چهارگانۀ وجود بر اساس روایتی از امام صادق (ع) | ||
| آیین حکمت | ||
| مقاله 3، دوره 17، شماره 4، دی 1404، صفحه 71-98 اصل مقاله (470.2 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22081/pwq.2026.73173.1255 | ||
| نویسنده | ||
| منصور مهدوی* | ||
| استادیار گروه فلسفه و کلام اسلامی،دانشگاه جهرم،جهرم،ایران | ||
| تاریخ دریافت: 22 مهر 1404، تاریخ بازنگری: 19 آذر 1404، تاریخ پذیرش: 17 دی 1404 | ||
| چکیده | ||
| این نوشتار به بررسی شواهد تناظر مراتب چهارگانۀ معارف و عوالم چهارگانۀ وجود میپردازد. نویسنده برای دستیابی به این مهم ابتدا بر اساس روایتی از امام صادق (ع)، مراتب چهارگانه معارف را تبیین کرده است. این امر به فهم عمیق متون دینی و کشف وجوه هستیشناسانه آنها بسیار کمک میکند. متون دینی ضمن نشاندادن راه هدایت، واقعیت جهان را نیز به انسان نشان میدهند. غفلت از این مهم، بستر فهم سطحی از متون دینی را فراهم میآورد و از طرف دیگر علوم عقلی را از یک منبع الهامبخش برای تفکر محروم میسازد. چنانکه خواهد آمد، در این روایت کعبه، بیتالمعمور، عرش و تسبیحات چهار مرتبه از نماد یک فرع دینی (حجّ) معرفی شده است. سه مرتبه از این مراتب در عالم فراماده قرار دارد. در عوالم چهارگانۀ هستی نیز سه عالم غیرمادی وجود دارد. محتوای موجود در علوم عقلی در خصوص عوالم چهارگانه، شباهت چشمگیری با توصیفهای آموزههای دینی در خصوص بیتالمعمور، عرش و ... دارد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| مراتب معارف؛ کعبه؛ بیتالمعمور؛ عرش؛ تسبیحات؛ عوالم چهارگانه | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Substantiation of Correspondence between the Four Levels of Knowledge and the Four Levels of Existence Based on a Narration from Imam al-Ṣādiq (AS) | ||
| نویسندگان [English] | ||
| mansuor mahdavi | ||
| Assistant Professor, Department of Islamic Philosophy and Theology | ||
| چکیده [English] | ||
| This paper examines the evidence for the correspondence between the four levels of knowledge and the four levels of existence. To achieve this, the author first elucidates the four levels of knowledge based on a narration from Imam al-Ṣādiq (AS). This contributes significantly to a deeper understanding of religious texts (scriptures) and the discovery of their ontological aspects. Religious texts, while demonstrating the path of guidance, also reveal the reality of the world to humans. Neglecting this point leads to a superficial understanding of religious texts and deprives rational sciences of an inspiring source for thought. As it will be shown, in this narration, the Kaaba, the Bayt al-Maʿmūr, the Throne (ʿArsh), and the fourfold glorifications (tasbīḥāt arbaʿ) are introduced as symbols of a religious rite (Hajj). Three of these levels exist in the supramaterial realm. Similarly, there are three immaterial worlds in the four levels of existence. The content found in rational sciences regarding the four levels of existence exhibits a striking similarity to the descriptions of religious teachings concerning the Bayt al-Maʿmūr, the Throne, and so on. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Levels of Knowledge, Kaaba, Bayt al-Maʿmūr, Throne, Glorifications, Four Levels of Existence | ||
| مراجع | ||
|
قرآن کریم
ابنبابویه، محمد بن على (1398 ق). التوحید. تحقیق: هاشم حسینى. چ 1. قم: جامعه مدرسین.
ابنبابویه، محمد بن على (1403 ق). معانی الأخبار. مصحح: علىاکبر غفارى. چ 1. قم: دفتر انتشارات اسلامى وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم.
ابنبابویه، محمد بن على (1413 ق). من لا یحضره الفقیه.، ج 1-2. مصحح: علىاکبر غفارى. چ 2. قم: دفتر انتشارات اسلامى وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم.
ابنترکه، صائن الدین على بن محمد (1378). شرح فصوص الحکم ابنترکه. چ 1. قم: بیدار.
ابنترکه، صائنالدین على بن محمد (1360). تمهید القواعد. با مقدمه و تصحیح سیدجلالالدین آشتیانى. تهران: انتشارات وزارت فرهنگ و آموزش عالى.
ابنترکه، صائنالدین على بن محمد (1386). تمهید القواعد. تصحیح: حسن حسنزاده آملی. چ 2. قم: [بینا].
ابنسینا، حسین بن عبدالله (1404 ق). الشفاء (الالهیات). به تصحیح سعید زاید. قم: مکتبة آیتالله المرعشى.
ابنعربی، محییالدین (1336 ق). انشاء الدوائر. لیدن: بریل.
ابنعربی، محییالدین (1418 ق). انشاء الدوائر. چ 1. قاهره: عالم الفکر.
ابنعربی، محییالدین (1968 م). تفسیر القرآن العظیم، به کوشش مصطفی غالب، بیروت: [بینا].ابنعربى، محیىالدین [بیتا]. الفتوحات المکیة. 4 ج. بیروت: دارصادر.
ارسطو (1385). متافیزیک. ترجمه: شرفالدین خراسانی. چ 4. حکمت: تهران.
جامى، عبدالرحمن (1370). نقد النصوص فی شرح نقش الفصوص. چ 2. تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامى.
جوادی آملی، عبدالله (1393). رحیق مختوم. ج 3. تدوین: حمید پارسانیا. چ 5. قم: اسراء.
حافظ شیرازی، شمسالدین محمد (1392). دیوان حافظ. چ 3. قم: نشرمعارف.
خمینی، سیدروحالله (1386). مصباح الهدایة إلى الخلافة و الولایة. چ 3، تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینى (ره).
خوارزمى، تاجالدین حسین بن حسن (1368). شرح فصوص الحکم. ج 1. چ 2. تهران: مولى.
راغب اصفهانی، ابی القاسم الحسین بن محمد (1362). المفردات فی غریب القرآن. چ 2. تهران: کتابفروشی مرتضوی.
زمخشرى، محمود (1407 ق). الکشاف عن حقائق غوامض التنزیل. ج 4. چ 3. بیروت: دارالکتاب العربی.
سبزوارى، ملاهادی (1369). شرح المنظومة. ج 2. تصحیح و تعلیق از آیتالله حسنزاده آملى و تحقیق و تقدیم از مسعود طالبى. چ 1. تهران: نشر ناب.
سهروردی، یحیی بن حبش (1375). مجموعه مصنفات شیخ اشراق.، ج 1-2-3. به تصحیح و مقدمه هانرى کربن و سیدحسین نصر و نجفقلى حبیبى. چ 2. تهران: مؤسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگى.
سیوطى، جلالالدین (1404 ق). الدر المنثور فى تفسیر المأثور. قم: کتابخانه آیتالله مرعشى نجفى.
شعرانی، ابوالحسن (1380). نثر طوبی. چ 4. تهران: اسلامیه.
صدرالمتألهین شیرازی، محمد بن ابراهیم (1981م). الحکمة المتعالیة فى الاسفار العقلیة الاربعة. چ 3. بیروت: داراحیاء التراث.
صدرالمتألهین شیرازى، محمد بن ابراهیم (1383). شرح أصول الکافی (صدرا). ج 3. مصحح: محمد خواجوى. چ 1. تهران: مؤسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگى.
طباطبایی، سیدمحمدحسین (1385). نهایة الحکمه. تصحیح: غلامرضا فیاضی. چ 3. تهران: مؤسسه امام خمینی (ره).
طباطبایی، سیدمحمدحسین (1391). بدایة الحکمه. تصحیح: علی شیروانی. چ 1. قم: دارالفکر.
طباطبایى، سیدمحمدحسین (1417 ق). المیزان فى تفسیر القرآن. چ 5. قم: دفتر انتشارات اسلامى جامعۀ مدرسین حوزه علمیه قم.
طبرسى، فضل بن حسن (1372). مجمع البیان فى تفسیر القرآن. با مقدمۀ محمدجواد بلاغى. چ 3. تهران: ناصرخسرو.
طوسی، نصیرالدین (1386). شرح الاشارات و التنبیهات. ج 1. تصحیح: علامه حسن حسنزاده آملی. چ 2. قم: بوستان کتاب.
طوسى، خواجه نصیرالدین (1375). شرح الاشارات و التنبیهات مع المحاکمات. ج 3. چ 1. قم: نشر البلاغة.
طوسى، محمد بن حسن [بیتا]. التبیان فى تفسیر القرآن. ج 9. با مقدمه شیخ آغابزرگ تهرانى و تحقیق احمد قصیرعاملى. بیروت: داراحیاء التراث العربى.
طیب، سیدعبدالحسین (1378). اطیب البیان فی تفسیر القرآن. چ 2. تهران: انتشارات اسلام.
عروسى حویزى، عبدعلى بن جمعه (1415 ق). تفسیر نور الثقلین. ج 3. تحقیق: سیدهاشم رسولى محلاتى. چ 4. قم: اسماعیلیان.
فخرالدین رازى، ابوعبدالله محمد بن عمر (1420 ق). مفاتیح الغیب. ج 19. چ 3. بیروت: داراحیاء التراث العربى.
فروغی، محمدعلی (1387). سیر حکمت در اروپا. تصحیح امیرجلالالدین اعلم. چ 5. تهران: نیلوفر.
فنارى، محمد بن حمزه (1374). مصباح الأنس (شرح مفتاح الغیب). محمد خواجوى. تهران: مولى.
فیض کاشانى، ملامحسن (1415 ق). تفسیر الصافى. تحقیق: حسین اعلمى. چ 2. تهران: انتشارات الصدر.
قونوى، صدرالدین (1374). مفتاح الغیب. تصحیح: محمد خواجوى. چ 1. تهران: مولى.
قونوى، صدرالدین [بیتا]. رسالة النصوص. [بیجا]: [بینا].
قیصرى رومى، محمد داوود (1375). شرح فصوص الحکم. به کوشش استاد سیدجلالالدین آشتیانى. چ 1. تهران: شرکت انتشارات علمى و فرهنگى.
کاپلستون، فردریک (1375). تاریخ فلسفه غرب. ج 1. ترجمه: سیدجلالالدین مجتبوی. چ 3. تهران: سروش و علمی فرهنگی.
کلینى، محمد بن یعقوب (1407 ق). الکافی. ج 8. مصحح: علیاکبر غفارى و محمد آخوندى. چ 4. تهران: دارالکتب الإسلامیة.
مجلسى، محمدباقر (1403 ق). بحار الأنوار. چ 2. بیروت: دارإحیاء التراث العربی.
مجلسى، محمدتقى (1414 ق). لوامع صاحبقرانى مشهور به شرح فقیه. قم: اسماعیلیان.
مکارم شیرازى، ناصر (1374). تفسیر نمونه. چ 1. تهران: دارالکتب الإسلامیة.
مکى، ابوطالب (1417 ق). قوت القلوب. چ 1. بیروت: دارالکتب العلمیة.
میبدى، رشیدالدین احمد بن ابىسعد (1371). کشف الأسرار و عدة الأبرار. ج 5. تحقیق: علىاصغر حکمت. چ 5. تهران: امیرکبیر. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 157 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 85 |
||