آمار
| تعداد نشریات | 54 |
| تعداد شمارهها | 2,627 |
| تعداد مقالات | 37,187 |
| تعداد مشاهده مقاله | 17,811,817 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 8,058,095 |
حفظ هویت فرهنگی و حقوق بشر زنان شرقی: نقدی بر فمینیسم غربی و تأملی بر رویکرد بومیگرا | ||
| فلسفه حقوق | ||
| دوره 4، شماره 2، مهر 1404، صفحه 256-237 اصل مقاله (5.08 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22081/phlq.2025.71594.1110 | ||
| نویسنده | ||
| سمیه حاجی اسماعیلی* | ||
| استادیار، پژوهشکده زن و خانواده، قم، ایران | ||
| تاریخ دریافت: 29 فروردین 1404، تاریخ پذیرش: 30 فروردین 1404 | ||
| چکیده | ||
| هدف این مقاله بررسی و نقد رویکرد فمینیسم غربی و گفتمان غالب حقوق بشر جهانی در مواجهه با مسئله زنان شرقی است. پژوهش حاضر تلاش میکند نشان دهد که چگونه جهانشمولانگاری مفاهیمی مانند آزادی، برابری و رهایی، در بسیاری موارد با زمینههای فرهنگی، دینی و اجتماعی جوامع شرقی همخوانی ندارد. همچنین با تأکید بر رویکرد بومیگرا، امکان تلفیق عدالت جنسیتی با حفظ هویت فرهنگی زنان در جوامعی مانند ایران، عراق و غزه نیز بررسی شده است. این پژوهش با رویکردی کیفی و با بهرهگیری از چارچوب نظری فمینیسم پسااستعماری انجام شده است. در بخش نظری، از دیدگاههای ادوارد سعید در شرقشناسی، گیاتری اسپیواک و چاندرا موهانتی در فمینیسم پسااستعماری، و ساموئل هانتینگتون در نظریه برخورد تمدنها استفاده شده است. روش تحقیق مبتنی بر تحلیل انتقادی گفتمان و مطالعات تطبیقی بوده و برای بررسی عینیتر موضوع، سه مطالعه موردی از وضعیت زنان در ایران، عراق و غزه مورد تحلیل قرار گرفته است. یافتههای پژوهش نشان میدهد که گفتمان مسلّط فمینیسم غربی اغلب تجربهها و زمینههای فرهنگی زنان شرقی را نادیده گرفته و آنها را در قالب الگوهای جهانشمول تعریف میکند. این امر در برخی موارد به بازتولید نوعی نگاه شرقشناسانه نسبت به زنان شرقی منجر شده است. همچنین بررسی نمونههای موردی نشان میدهد که در این جوامع، نوعی مقاومت فرهنگی در برابر الگوهای تحمیلی جهانی شکل گرفته و این مقاومت زمینهساز ظهور خوانشهای بومی از حقوق زنان شده که تلاش میکنند میان ارزشهای فرهنگی و مطالبات عدالت جنسیتی تعادل برقرار کنند. براساس یافتههای پژوهش، تحقق مؤثر حقوق زنان در جوامع شرقی نیازمند رویکردی است که به تنوع فرهنگی و زمینههای بومی توجه داشته باشد. صِرف اتکاء به الگوهای جهانشمول فمینیسم غربی نمیتواند پاسخگوی پیچیدگیهای فرهنگی و اجتماعی این جوامع باشد. از این رو، مقاله بر ضرورت بازنگری در برخی اسناد و گفتمانهای بینالمللی حقوق بشر تأکید میکند، تا امکان پذیرش رویکردهای متنوع و بومی در تحقق عدالت جنسیتی فراهم شود و پیوندی متوازن میان حقوق زنان و حفظ هویت فرهنگی برقرار گردد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| زنان شرقی؛ فمینیسم پسااستعماری؛ هویت فرهنگی؛ حقوق بشر جهانی؛ تنوعپذیری فرهنگی؛ مقاومت فرهنگی | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Preservation of Cultural Identity and Women’s Human Rights in the East: A Critique of Western Feminism and a Reflection on the Localist Approach | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Somayye HajiEsmaeili | ||
| Assistant Professor, Research Institute for Women and Family, Qom, Iran | ||
| چکیده [English] | ||
| The purpose of this article is to examine and critique the Western feminist approach and the dominant discourse of universal human rights in addressing the issue of Eastern women. This study seeks to demonstrate how the universalization of concepts such as freedom, equality, and emancipation often fails to align with the cultural, religious, and social contexts of Eastern societies. Emphasizing a localist approach, the possibility of integrating gender justice with the preservation of women’s cultural identity in societies such as Iran, Iraq, and Gaza is also explored. This research adopts a qualitative method, utilizing the theoretical framework of postcolonial feminism. In the conceptual section, the views of Edward Said in Orientalism, Gayatri Spivak and Chandra Mohanty in postcolonial feminism, and Samuel Huntington in the “Clash of Civilizations” theory are employed. The research method is based on critical discourse analysis and comparative studies, and, to provide a more concrete examination of the subject, three case studies on the situation of women in Iran, Iraq, and Gaza are analyzed. The findings indicate that the prevailing discourse of Western feminism often overlooks the experiences and cultural backgrounds of Eastern women, instead defining them within universalized paradigms. In some instances, this leads to the reproduction of an Orientalist perspective towards Eastern women. Furthermore, analysis of the case studies reveals the emergence of cultural resistance against imposed global models in these societies, resulting in the rise of indigenous interpretations of women’s rights, which seek to balance cultural values and demands for gender justice. According to the findings, effective realization of women’s rights in Eastern societies requires an approach attentive to cultural diversity and local contexts. Mere reliance on universal Western feminist models cannot address the cultural and social complexities of these societies. Therefore, the article emphasizes the need to reassess certain international human rights documents and discourses, to facilitate the acceptance of diverse and indigenous approaches for realizing gender justice, and to establish a balanced connection between women’s rights and the preservation of cultural identity. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Eastern women, postcolonial feminism, cultural identity, universal human rights, cultural diversity؛ cultural resistance | ||
| مراجع | ||
|
Abu-Lughod, L. (2002). Do Muslim Women Really Need Saving? American Anthropologist, 104(3), p. 783-790.
Abu-Lughod, L. (2013). Do Muslim Women Need Saving? Cambridge, MA: Harvard University Press.
Abu‑Rabia‑Queder, S. (2007). The politics of femininity among Palestinian Bedouin women in the Negev. Journal of Middle East Women’s Studies, 3(1), p. 1-21.
Al-Ali, N. & Pratt, N. (2009). What Kind of Liberation? Women and the Occupation of Iraq. University of California Press.
An-Na’im, A.A. (1990). Toward an Islamic Reformation: Civil Liberties, Human Rights, and International Law. Syracuse University Press.
Anzaldúa, G. (1987). Borderlands/La Frontera: The New Mestiza. Aunt Lute Books.
Barazangi, N.H. (2004). Woman’s Identity and the Qur’an: A New Reading. Gainesville: University Press of Florida.
Bhabha, H.K. (1994). The Location of Culture. Routledge.
Donnelly, J. (2003). Universal Human Rights in Theory and Practice (2nd ed.). Ithaca, NY: Cornell University Press.
Ezer, D. (2012). Gender, Agency, and the Everyday Life of Palestinian Women in the Gaza Strip. Journal of Middle East Women’s Studies, 8(2), p. 23-45.
Hall, S. (1996). Who Needs “Identity”? In: S. Hall & P. du Gay (Eds.), Questions of Cultural Identity. London: SAGE Publications.
Hammami, R. (2004). Gender, Nakba and Nation: Palestinian Women and the Politics of Memory. Journal of Middle East Women’s Studies, 1(1), p. 20-45.
Huntington, S.P. (1996). The Clash of Civilizations and the Remaking of World Order. New York: Simon & Schuster
Ismail, S. (2018). Iraqi Women and Social Resistance: Gendered Agency in Conflict. Middle East Journal of Culture and Communication, 11(3), p. 245-263
Jad, I. (2005). Islamist Women of Hamas: Between Women’s Rights and the Right to Resistance. In: Feminism in Islam, ed. Margot Badran.
Joseph, S. (2005). Women’s Human Rights: Between CEDAW and Context. In: Cook, R. J., Dickens, B. M., & Fathalla, M. F. (Eds.), Reproductive Health and Human Rights: Integrating Medicine, Ethics, and Law. Oxford University Press.
Mahmood, S. (2005). Politics of Piety: The Islamic Revival and the Feminist Subject. Princeton, NJ: Princeton University Press.
Meari, L. (2015). Sumud: A Palestinian Philosophy of Confrontation in Colonial Prisons. South Atlantic Quarterly, 114(1), p. 27-50.
Mernissi, F. (1987). Beyond the Veil: Male-Female Dynamics in Modern Muslim Society. Bloomington: Indiana University Press.
Merry, S.E. (2006). Human Rights and Gender Violence: Translating International Law into Local Justice. University of Chicago Press.
Mohanty, C.T. (1984). Under Western Eyes: Feminist Scholarship and Colonial Discourses. Boundary, vol. 12-13, pp. 333-358.
Mohanty, C.T. (2003). Feminism Without Borders: Decolonizing Theory, Practicing Solidarity. Duke University Press.
Narayan, U. (1997). Dislocating Cultures: Identities, Traditions, and Third World Feminism. Routledge.
Nussbaum, M.C. (2000). Women and Human Development: The Capabilities Approach. Cambridge: Cambridge University Press
Sabbah, F.A. (2004). Woman in the Muslim Unconscious. New York: Pergamon / Routledge.
Said, E.W. (1978). Orientalism. New York: Pantheon Books.
Spivak, G.C. (1988). Can the Subaltern Speak? In: Nelson & Grossberg (Eds.), Marxism and the Interpretation of Culture. University of Illinois Press.
United Nations. (1948). Universal Declaration of Human Rights. Adopted by the United Nations General Assembly, 10 December 1948, Paris. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 28 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 9 |
||