آمار
| تعداد نشریات | 54 |
| تعداد شمارهها | 2,646 |
| تعداد مقالات | 37,412 |
| تعداد مشاهده مقاله | 19,007,519 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 8,654,750 |
تحلیل گفتمان جریان مسلّط حقوق بشر در عرصه نظام بینالملل: حقوق بشر بهمثابه برساخت تمدنی و ایدئولوژیک | ||
| فلسفه حقوق | ||
| دوره 4، شماره 2، مهر 1404، صفحه 58-27 اصل مقاله (5.3 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22081/phlq.2025.71694.1113 | ||
| نویسندگان | ||
| فرشته بهرامی پور1؛ امیر رضایی پناه* 2 | ||
| 1دکتری، گروه روابط بینالملل، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران | ||
| 2دکتری، گروه علوم سیاسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران | ||
| تاریخ دریافت: 06 اردیبهشت 1404، تاریخ پذیرش: 14 اردیبهشت 1404 | ||
| چکیده | ||
| پژوهش حاضر به تحلیل جریان مسلّط حقوق بشر در نظام بینالملل بهعنوان یک ایدئولوژی، برساخت سیاسی- اجتماعی و تابعی از اقتصاد سیاسی پرداخته است. پرسش اصلی پژوهش این است که گفتمان مسلط حقوق بشر در نظام بینالملل چگونه بهعنوان یک گفتمان ایدئولوژیک و تمدنی قابل تحلیل است و چه ظرفیتهایی برای به چالش کشیدن این گفتمان از سوی پادگفتمانهای شرق فرهنگی وجود دارد؟ پژوهش به دنبال تحلیل این گفتمان با استفاده از نظریه و روششناسی تحلیل گفتمان و نشانهشناسی لاکلا و موف، برساختگرایی اجتماعی و جامعه شناسی تاریخی روابط بینالملل است تا به بازنمایی و مفصلبندی پادگفتمانهای برخاسته از شرق فرهنگی بپردازد. حقوق بشر در این چارچوب بهعنوان یک ایدئولوژی با دو بُعد «هویتپایه» و «قدرتپایه» دیده میشود که از یکسو بر مبنای هویت تمدنی غربی استوار بوده و از سوی دیگر، روابط قدرت خاص خود را در سطح جهانی شکل میدهد. این ایدئولوژی درواقع محصول تعاملات و روندهای سیاسی- اجتماعی است که در بستر اقتصاد سیاسی جهانی شکل میگیرند. در این تحلیل، حقوق بشر بهعنوان یک گفتمان ایدئولوژیک باید تحلیل شود. حقوق بشر مسلّط در سطح بینالمللی نیز مشابه دیگر گفتمانها براساس روابط هویت- قدرت ساخته میشود. جریان مسلّط حقوق بشر در جهانی که مملو از جنگهای روایتها است، تلاش دارد تا روایت خود را بهعنوان روایت غالب معرفی کند. در این زمینه، موضوعاتی چون دموکراسی و حقوق بشر پس از جنگ سرد به مسائل پیچیده و چالشبرانگیزی در نظام بینالملل تبدیل شدهاند. حقوق بشر در نظام بینالملل غالباً با مرزبندیهای غرب و شرق و براساس مفاهیم غربی همچون فردگرایی، عقلانیت و لیبرالیسم تعریف میشود. این گفتمان از منظر انتقادی، بهویژه در ارتباط با هویتها و قدرتهای غربی، بهعنوان ابزاری برای تولید و بازتولید سلطه شناخته میشود. در این راستا، تحلیل گفتمان حقوق بشر بهعنوان یک پدیده ایدئولوژیک و تمدنی، بهویژه از دیدگاه تمدنها، فرهنگها و سنّتهای غیرغربی، میتواند به بازسازی و مفصلبندی پادگفتمانهای جدید منجر شود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| تحلیل گفتمان؛ حقوق بشر؛ برساخت اجتماعی؛ جامعهشناسی تاریخی؛ روابط بینالملل؛ برساخت تمدنی | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Discourse Analysis of the Dominant Human Rights Paradigm in the International Law: Human Rights as a Civilizational and Ideological Construct | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Fereshteh Bahramipour1؛ Amir Rezaeipanah2 | ||
| 1PhD., Department of International Relations, University of Isfahan, Isfahan, Iran. | ||
| 2PhD., Department of Political Science, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran | ||
| چکیده [English] | ||
| This study examines the dominant human rights paradigm in the international system as an ideology, a political‑social construct, and a function of global political economy. The central question addressed is how the prevailing human rights discourse in the international arena can be analyzed as an ideological and civilizational discourse, and what capacities exist within cultural‑Eastern counter‑discourses to challenge it. Employing the theoretical and methodological framework of Laclau and Mouffe’s discourse theory and semiotics, along with social constructivism and the historical sociology of international relations, the research analyzes the ways in which counter‑discourses emerging from the cultural East are represented and articulated. Within this framework, human rights are conceptualized as an ideology with two interrelated dimensions: an identity‑based dimension and a power‑based dimension. On the one hand, this ideology is rooted in a Western civilizational identity; on the other hand, it shapes distinct configurations of power relations at the global level. It is understood as the outcome of political‑social processes that take shape within the broader context of the global political economy. Accordingly, human rights are analyzed as an ideological discourse. Like other discourses, the dominant human rights discourse in the international sphere is constructed through identity‑power relations. In a global environment characterized by contending narratives, the dominant human rights stream seeks to position its own narrative as the hegemonic one. Issues such as democracy and human rights have become particularly complex and contested in the post‑Cold War order. Internationally, human rights are often defined through Western–Eastern boundary‑making and grounded in Western concepts such as individualism, rationality, and liberalism. From a critical perspective—particularly in relation to Western identities and power structures—this discourse is seen as a mechanism for producing and reproducing forms of dominance. In this context, analyzing human rights as an ideological and civilizational phenomenon, especially from the perspective of non‑Western civilizations, cultures, and traditions, offers an opportunity to reconstruct and articulate alternative counter‑discourses. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| discourse analysis, human rights, social constructivism, historical sociology, international relations, civilizational construct | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 168 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 185 |
||