آمار
| تعداد نشریات | 54 |
| تعداد شمارهها | 2,598 |
| تعداد مقالات | 36,984 |
| تعداد مشاهده مقاله | 17,446,201 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 7,919,094 |
تبیین عقلی نقش خیال در تبلیغ معرفت دینی از منظر حکمت اسلامی | ||
| آیین حکمت | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 01 بهمن 1404 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22081/pwq.2026.73222.1257 | ||
| نویسندگان | ||
| سعید احمدی* 1؛ محمدتقی یوسفی2 | ||
| 1عضو هیئت علمی گروه معارف دانشگاه علوم پزشکی زنجان | ||
| 2عضو هیئت علمی دانشگاه باقرالعلوم علیه السلام | ||
| تاریخ دریافت: 29 مهر 1404، تاریخ بازنگری: 10 دی 1404، تاریخ پذیرش: 01 بهمن 1404 | ||
| چکیده | ||
| فیلسوفان انسان شناس، انسان را موجودی متشکل از قوای روحی و جسمانی می دانند که هر یک از جسم و و روح او به فراخور رسالت خود دارای کارکَردی مخصوص به خود بوده و انسان در مسیر تعالی از آن استفاده می کند. قوه خیال به عنوان یک قوه تأثیر گذار در فرایند ادراک انسان درخور توجه بوده و در حکمت اسلامی به صورت جدی مورد کندکاش فیلسوفان مسلمان گشته است. ابتدا به نظر می رسد این قوه ارتباط مستقیمی با معارف دینی نداشته باشد، اما با تأمل در آن، ظرفیت این قوه در فهم و القاء معارف دینی برای انسان آشکار گشته و کارکرد معرفتی قوهی خیال به عنوان یکی از قوای نفس در کنار معرفت حسی و عقلی و وحیانی معتبر می نماید. از سوی دیگر وسعت قلمرو باورهای دینی به وسعت زندگی انسان تمام شئون فردی و اجتماعی او را در بر می گیرد. و چون عموم افراد توانایی استفاده از عقل برهانی را در قلمرو معارف دینی نداشته و بیشتر تحت تاثیر خیال بوده و انس با محسوسات دارند نیاز به این قوه برای تبلیغ معارف دینی در بین عموم مردم رخ می نمایاند. از این رو قوه خیال به عنوان نقطه کانونی مشاعر انسان، با محاکات و خلاقیت و صورتگری در مقام تبدیل محسوس به معقول و برعکس نقش مهمی در معارف دینی به عنوان نقطه آغازین (نه نقطه اوج) مورد توجه انبیای الهی بوده است. با بررسی آیات قرآن کریم و روایات معصومین علیهم السلام نیز این حقیقت نمایان میشود که قرآن و اهلبیت علیهم السلام از این روش برای القای معارف دینی در جان مخاطبین و پیروان خود بهره جسته اند. همین امر سبب شده است تا در فرایند تحلیل چگونگی وحی و ارتباط نبی با فرشته وحی و کیفیت ارتباط با مردم، نقش محاکاتی قوه خیال و تخیل ویژه نبی به عنوان مباحث ارزنده حکمت اسلامی مطرح باشد. با دقت در جنبه های روانشناختی مردم مشخص می شود که نوع انسانها در محسوسات و مصنوعات خیال و تخیل غوطه ور بوده و سبک زندگی انسان از این ناحیه دچار چالش های جدی قرار گرفته است رواج بی رویه موسیقی و کتابهای زرد و رمان های و عرفان های نوظهور سکولار که در صدد ترویج افکار التقاطی خود هستند شاهد بر این ماجرای غم انگیز است. و جریان معارض دین در تلاش برای پیشبرد اهداف پلید خود و القای معارف ضد دینی و شیطانی از ظرفیت این قوه استفاده مینماید. و در عصر حاضر، که عصر تکنولوژی و رسانههای دیجیتال است سیطره جریان معارض بر تمام ابعاد وجودی انسان برای به مخاطره انداختن حیات طیبه انسان نمایان است. چه خرده فرهنگ هایی که در میان انسانهای غربی از قِبَل این مسائل متولد گشته و به پیش می تازد و چه قربانیانی که بدون اینکه متوجه حقیقت امر باشند به مسلخ و قربانگاه خیال و وهم کشیده میشوند. با این وجود در این دوران سرگردانی بشر غربی و تلاش بی امان دستگاهی تبلغی ابلیس، جهان بیش از پیش نیازمند تعالیم فطری و روح بخش توحیدی انبیای الهی است، با این تفاوت که در عصر حاضر، ارائه این معارف نیازمند خلاقیت و نو آوری های خاص است تا انسان مدرن را پای مکتب توحیدی انبیاء خاضع و آماده دریافت معارف گرداند. همچنانکه قرآن کریم جریان باطل را به کف روی آب تشبیه می کند و با بهره گیری از قوه خیال تقابل بین جبهه حق و باطل را به تصویر می کشد جریان باطل مانند کف روی آب گذار و زوال شدنی است و این جریان حق است که ماندگار است. البته اگر جریان حق با الهام از قرآن کریم در روشهای تبلغی خود سطح اندیشه و ادارک مخاطب را در نظر بگیرد. در سال های اخیر برخی از آثار مکتوب و دیجیتال از نوع کتاب و فیلم و موسیقی که در بین عموم مردم مخصوصا جوانان جایگاه خود را به خوبی یافت، نشانگر اهمیت توجه به این رهیافت درست است که با نسل امروزی که درگیر قوه خیال و وهم است باید طرح جدیدی را در انداخت و متناسب با نوع مواجهه و دشمنی جریان معارض نکته درگیری را بازتعریف نمود. این تحقیق با نگاهی مثبت و رویکرد ایجابی به قوه خیال، در صدد تبیین عقلی جایگاه آن در تبلیغ معرفت دینی انسان از منظر حکمت اسلامی است. باشد تصمیم سازان عرصه فکر و اندیشه و سبک زندگی جامعه دینی در مقابل تهاجم جریان معارض و رهزنان اندیشه و فکر و ایمان مردم به ظرفیتهای و کارکردهای ویژه این قوه توجه کرده و برای تبلیغ و ترویج معارف دینی، اعم از معارف اعتقادی و اخلاقی و رفتاری انسان قدمهای مؤثری بردارند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| خیال؛ خلاقیت؛ محاکات؛ تبلیغ؛ معرفت دینی؛ جودة التخییل؛ جریان معارض دین؛ حکمت اسلامی | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Rational explanation of the role of imagination in propagating religious knowledge from the perspective of Islamic wisdom | ||
| نویسندگان [English] | ||
| saeed ahmadi1؛ Mohammad Taqi yosofi2 | ||
| 1Faculty member of the Department of Education, Zanjan University of Medical Sciences | ||
| 2Faculty member of Baqir-ul-Ulum University (peace be upon him) | ||
| چکیده [English] | ||
| Anthropological philosophers consider man to be a being composed of spiritual and physical powers, each of which has its own function in accordance with its mission, and man uses it on the path to transcendence. The power of imagination as an influential power in the process of human perception is worthy of attention and has been seriously studied by Muslim philosophers in Islamic wisdom. At first, it seems that this power has no direct connection with religious knowledge, but upon reflection on it, the capacity of this power in understanding and instilling religious knowledge in man becomes clear, and the epistemological function of the power of imagination as one of the powers of the soul, along with sensory, intellectual, and revelational knowledge, is valid. On the other hand, the scope of religious beliefs, as wide as the scope of human life, encompasses all of his individual and social aspects. And since most people do not have the ability to use demonstrative reason in the realm of religious knowledge and are more influenced by imagination and familiar with the tangible, the need for this power to propagate religious knowledge among the general public arises. Therefore, the power of imagination, as the focal point of human emotions, with imitations, creativity and representation in the position of transforming the tangible into the sensible and vice versa, has played an important role in religious knowledge as the starting point (not the climax) of the attention of the divine prophets. By examining the verses of the Holy Quran and the narrations of the Infallibles (peace be upon them), it is also evident that the Quran and the Ahl al-Bayt (peace be upon them) have used this method to instill religious knowledge in the souls of their addressees and followers. This has caused the process of analyzing the manner of revelation and the relationship of the Prophet with the Angel of Revelation and the quality of his relationship with people to raise the role of the special power of imagination and imagination of the Prophet as valuable topics of Islamic wisdom. By carefully examining the psychological aspects of people, it becomes clear that human beings are immersed in the senses and artifacts of imagination and fantasy, and human lifestyles have been seriously challenged in this area. The rampant spread of music, yellow books, novels, and emerging secular mysticism that seek to promote their eclectic thoughts is a witness to this sad story. And the current opposing religion uses the capacity of this power in an attempt to advance its evil goals and instill anti-religious and satanic teachings. And in the present era, which is the era of technology and digital media, the dominance of the opposing current over all aspects of human existence is evident in jeopardizing the good life of humans. Whether it is the subcultures that are born and are advancing among Western people due to these issues, or the victims who are dragged to the slaughterhouse and altar of imagination and delusion without realizing the truth of the matter. However, in this era of Western humanity's wandering and the relentless efforts of the devil's propaganda apparatus, the world needs the natural and inspiring monotheistic teachings of the divine prophets more than ever, with the difference that in the present era, presenting this knowledge requires special creativity and innovations to make modern man submissive to the monotheistic school of the prophets and ready to receive knowledge. Just as the Holy Quran likens the flow of falsehood to foam on water and, using the power of imagination, depicts the confrontation between the front of truth and falsehood, the flow of falsehood is like foam on water, transient and perishable, and it is the flow of truth that is permanent. Of course, if the flow of truth, inspired by the Holy Quran, considers the level of thought and perception of the audience in its propaganda methods. In recent years, some written and digital works such as books, films, and music have found their place among the general public, especially the youth, indicating the importance of paying attention to this correct approach, which is that with today's generation that is involved in the power of imagination and delusion, a new plan must be devised and the point of conflict must be redefined in accordance with the type of confrontation and hostility of the opposing movement. This research, with a positive look and positive approach to the power of imagination, seeks to rationally explain its place in propagating human religious knowledge from the perspective of Islamic wisdom. May the decision-makers in the field of thought and thought and the lifestyle of the religious community pay attention to the special capacities and functions of this power in the face of the invasion of the opposing movement and the bandits of people's thoughts and faith, and take effective steps to propagate and promote religious knowledge, including human belief, moral, and behavioral knowledge. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Imagination, creativity, imitation, propaganda, religious knowledge, quality of imagination, religious opposition, Islamic wisdom | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,171 |
||