آمار
| تعداد نشریات | 54 |
| تعداد شمارهها | 2,598 |
| تعداد مقالات | 36,984 |
| تعداد مشاهده مقاله | 17,445,615 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 7,918,990 |
کشف و بررسی فقهی ادله وجوب تغافل در فرض علم به عدم تکرار خطای متربی | ||
| فقه | ||
| دوره 32، شماره 124، بهمن 1404، صفحه 62-82 اصل مقاله (1.31 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22081/jf.2026.70419.2862 | ||
| نویسنده | ||
| احمد سعیدی* | ||
| استاد حوزه علمیه، مدرسه علمیه معصومیه(ع)، قم، ایران. | ||
| تاریخ دریافت: 14 آذر 1403، تاریخ بازنگری: 04 مهر 1404، تاریخ پذیرش: 05 بهمن 1404 | ||
| چکیده | ||
| تغافل از جمله راهکارهای مهم و کاربردی تربیتی است. تظاهر به ندیدن و نشنیدن در صورت علم به اینکه متربی خطای خود را تکرار نمیکند، کلید بسیاری از قفلهای تربیتی است. پرسش اساسی این است که نظر اسلام در این مورد چیست؟ آیا علم به عدم تکرار خطا توسط متربی میتواند مجوز و یا عامل وجوب تغافل باشد؟ روش رسیدن به این مهم استفاده از روش اجتهادی و ابزار استنباط فقیهانه است. یافتههای بحث آن است که علم به اینکه متربی خطای خود را تکرار نمیکند علاوه بر اینکه امر به معروف و نهی از منکر را حرام میکند بلکه حتی تظاهر به علم خود نسبت به خطای متربی را نیز حرام کرده و تغافل را واجب میکند. ادله این ادعا، دلیل وجوب حفظ کرامت و عزت مؤمن است که در مقاله مبسوط بحث شده است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| فقه تربیت؛ خطای متربی؛ وجوب تغافل؛ عدم تکرار خطا | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Discovering and Jurisprudentially Examining the Grounds for the Obligation of Deliberate Forbearance in the Case of Certainty about the Non-Recurrence of a Learner’s Error | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Ahmad Saeedi | ||
| Professor, Qom Seminary, Masoumiyeh 3 Seminary School, Qom, Iran | ||
| چکیده [English] | ||
| Deliberate forbearance (taghāful) is among the important and practical strategies in education. Pretending not to see or hear—when there is certainty that the learner will not repeat the error—serves as a key to resolving many educational challenges. The fundamental question addressed in this study is: what is Islam’s position on this matter? Can certainty regarding the learner’s non-repetition of an error serve as a justification for, or even a cause of, the obligation of deliberate forbearance? To address this issue, the study employs the method of juridical reasoning (ijtihād) and the tools of juristic inference. The findings indicate that certainty that the learner will not repeat the error not only renders enjoining good and forbidding wrong impermissible, but also makes it unlawful even to manifest one’s awareness of the learner’s mistake; consequently, deliberate forbearance becomes obligatory. The primary evidence for this claim is the obligation to preserve the dignity and honor of the believer, which is discussed in detail in the article. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Jurisprudence of education, learner’s error, obligation of deliberate forbearance, non-repetition of error | ||
| مراجع | ||
|
* قرآن کریم.
ابن بابویه، محمد. (1402). مصادقة الإخوان. الکاظمیة: مکتبة الأمام صاحب الزمان العامة.
ابن بابویه، محمد. (1403). معانی الاخبار. قم: دفتر انتشارات اسلامى وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم.
ابن بابویه، محمد. (1413ق). من لایحضره الفقیه (چاپ دوم). قم: دفتر انتشارات اسلامى وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم.
ابن درید، محمد. (1987م). جمهرة اللغة. بیروت: دار العلم للملایین.
ابن شعبه، حسن. (1404). تحف العقول (چاپ دوم). قم: جامعه مدرسین.
ابن فارس، احمد. (1399ق). معجم مقاییس اللغة. بیروت: دار الفکر.
ارژنگ، اردوان. (1399). الگوی رفتاری فطانت و تغافل در سبک زندگی اجتماعی، دوفصلنامه پژوهشنامه سبک زندگی، 6(11)، صص 29-53.
ازهری، محمد. (1421ق). تهذیب اللغة. بیروت: دار احیاء التراث العربی.
الجوهری، ابونصر. (1407ق). تاج اللغة و صحاح العربیة (چاپ چهارم). بیروت: دار العلم للملایین.
امام سجاد×. (1376). صحیفه سجادیه. قم: دفتر نشر الهادی.
انصاریان، حسین. (1389). الاسرة و نظامها فی الاسلام (چاپ سوم). قم: انتشارات انصاریان.
برقی، احمد. (1371). المحاسن (چاپ دوم). قم: دار الکتب الاسلامیة.
تمیمی آمدی، عبدالواحد. (1366). تصنیف غرر الحکم و درر الکلم. قم: دفتر تبلیغات.
تمیمی آمدی، عبدالواحد. (1410ق). غرر الحکم و درر الکلم (چاپ دوم). قم: دار الکتاب الاسلامی.
جوادی، عبد الله. (1387). تفسیر انسان به انسان (چاپ چهارم). قم: اسراء.
حسن بن علی×. (1409ق). التفسیر المنسوب إلى الإمام الحسن العسکری×. قم: مدرسة الإمام المهدی#.
حمیری، عبدالله. (1413ق). قرب الأسناد. قم: مؤسسه آل البیت^.
خدایی، حوریه. (1400). آموزه تغافل فرهنگ غالب قرآن در ارزشهای اخلاقی انسان، دوفصلنامه پژوهشهای قرآنی زن و خانواده کوثر، 1(1) صص 220 – 245.
راغب. (بیتا). مفردات الفاظ قرآن کریم. تهران: المکتبة المرتضویة.
رشاد، علی اکبر. (1390). فلسفه مضاف (ج1، چاپ دوم). تهران: سازمان انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.
رضایی، مریم؛ رضاداد، علیه. (1402). روشهای تربیتی پیامبر اکرم| در برخورد با متخلفان غزوه احد و تبوک، دوفصلنامه مطالعات فقه تربیتی، 10(20)، صص 183 – 202.
رضی، محمد. (1395). شرح شافیة ابن الحاجب. بیروت: دار الکتب العلمیة.
سیفی مازندرانی، علی اکبر. (1415ق). دلیل تحریر الوسیلة- الأمر بالمعروف و النهی عن المنکر. قم: دفتر انتشارات اسلامى وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم.
شب زنده دار، محمدمهدی. (22/10/1397). درس خارج. www.feghahat.ir
شعیری، محمد. (بیتا). جامع الأخبار. نجف: مطبعة حیدریة.
صادقی فسایی، سهیلا؛ عرفان منش، ایمان. (1394). مبانی روششناختی پژوهش اسنادی در علوم اجتماعی؛ مورد مطالعه: تأثیرات مدرنشدن بر خانواده ایرانی، فصلنامه علمی-پژوهشی راهبرد فرهنگ، 8(29)، صص 61 – 91.
کلینی، محمد. (1407ق). الکافی (چاپ چهارم). تهران: دار الکتب الاسلامیة.
فیومی، احمد. (1428ق). المصباح المنیر فی غربی الشرح الکبیر للرافعی. بیروت: المکتبة العصریة.
عاملی، محمد. (1409ق). وسائل الشیعة. قم: مؤسسه آل البیت^.
طباطبایی، محمدحسین. (1417ق). المیزان فی تفسیر القرآن (چاپ پنجم). قم: دفتر انتشارات اسلامى جامعهى مدرسین حوزه علمیه قم.
طبرسی، فضل. (1372). مجمع البیان فی تفسیر القرآن (چاپ سوم). تهران: انتشارات ناصرخسرو.
طوسی، محمد. (1414ق). الامالی. قم: دار الثقافة.
مصطفوی، حسن. (1385). التحقیق فی کلمات القرآن الکریم. تهران: مرکز نشر آثار علامه مصطفوی.
مکارم شیرازی، ناصر. (1385). اخلاق در قرآن (چاپ دوم). قم: مدرسه امیرالمومنین×.
مطهری، مرتضی. (بیتا). مجموعه آثار. تهران: انشارات صدرا.
مفضل بن عمر. (بیتا). توحید المفضل (چاپ سوم). قم: داوری.
مفید، محمد. (1413ق). الامالی. قم: کنگره شیخ مفید.
مؤمنی راد، اکبر؛ علیآبادی، خدیجه؛ فردانش، هاشم؛ مزینی، ناصر. (1392). تحلیل محتوای کیفی در آیین پژوهش: ماهیت، مراحل و اعتبار نتایج، فصلنامه اندازهگیری تربیتی، 4(14)، ص 187 – 222.
موسوی ندوشن، فاطمه سادات؛ میرشاه جعفری، ابراهیم. (1396). تغافل شیوه مغفول تربیت، نشریه معرفت اخلاقی، شماره 21، صص 69 – 82.
نجفی، محمدحسن. (1404ق). جواهر الکلام فی شرح شرائع الاسلام (چاپ هفتم). بیروت: دار احیاء التراث العربی.
نقوی، علینقی. (1401). شیوههای گفتاری امر به معروف و نهی از منکر از منظر احادیث، دوفصلنامه مطالعات حدیث پژوهی، 7(13)، صص 72 – 90.
وزیری، مجید؛ عابدی، محجوبه. (1395). ساخت قاعده فقهی کرامت، فصلنامه فقه و حقوق اسلامی، 12(44)، صص 139 – 162. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 76 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 39 |
||