آمار
| تعداد نشریات | 54 |
| تعداد شمارهها | 2,627 |
| تعداد مقالات | 37,187 |
| تعداد مشاهده مقاله | 17,811,238 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 8,057,834 |
تحلیل انتقادی دیدگاه دیپاک چوپرا درباره پیوند «واکنشهای مغز» با «تکامل وجودی» | ||
| دو فصلنامه معنویت پژوهی اسلامی | ||
| مقاله 5، دوره 4، شماره 1 - شماره پیاپی 7، شهریور 1404، صفحه 122-146 اصل مقاله (1.3 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22081/jsr.2025.71242.1140 | ||
| نویسنده | ||
| محمدحسین کیانی* | ||
| استادیار، گروه فلسفه و کلام، دانشکده مطالعات اسلامی، دانشگاه بینالمللی اهلبیت(ع)، تهران، ایران. | ||
| تاریخ دریافت: 10 اسفند 1403، تاریخ بازنگری: 01 شهریور 1404، تاریخ پذیرش: 08 آذر 1404 | ||
| چکیده | ||
| ایده چوپرا درباره «تکامل وجودی» با «واکنشهای مغزی» پیوند دارد؛ چراکه کارکردهای مغز را خاستگاه افکار و کنشهای فردی به شمار میآورد. از همینرو، پرسش مقاله در اینباره است که نگرش چوپرا درباره نسبت «تکامل وجودی» و «واکنش مغزی» تا چه اندازه از استحکام و اعتبار برخوردار است؟ بدینسان، یافتههای پژوهش به شیوه کتابخانهای و روش تحلیلی- انتقادی نشان میدهد که ایده چوپرا که با شرح سهگانه «خدا همچون هوشمندی بیکران»، «واکنشهای مغزی» و «تمرینهای معنوی» به دست میآید؛ از اعتبار کافی برخوردار نیست؛ چراکه شکاف عمیقی بهلحاظ روششناختی میان دعاوی و مستندات وجود دارد و از همینرو، اصل ایده بهمنزله خوانش شبهعلمی بهنظر میرسد. از یکسو، سوبژکتیویته بهمنزله بنیاد نگرش چوپرا به معنویت و بهویژه مسئله تکامل وجودی موجب چالشهای متنوع نظیر نسبیت، پلورالیسم، اضمحلال معیار میشود و از سوی دیگر، کاهش خودآگاهی به تنآگاهی به فهم ناقص از تکامل وجودی میانجامد؛ چراکه مستلزم نادیدهانگاری بسیاری از قابلیتهای روحی-نفسانی است. چنانکه، اتکا به یافتههای تجربی و روش فیزیکالیسم و توامان، کوشش برای توجیه معنا، متافیزیک و بهویژه مقولاتی نظیر خدا و روح بسان دو رهیافت متفاوت است که سرانجام به نوعی تناقص درونی در اندیشه چوپرا ختم میشود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| تکامل وجودی؛ خدا؛ ماده؛ خودشکوفایی؛ هوشمندی؛ معنویت | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| A Critical Analysis of Deepak Chopra’s View on the Connection between “Brain Responses” and “Existential Evolution” | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Mohammad Hossein Kiani | ||
| Assistant Professor, Department of Philosophy and Kalam, Faculty of Islamic Studies, Ahl al -Bayt International University, Tehran, Iran | ||
| چکیده [English] | ||
| Chopra’s idea about “existential evolution” is linked to “brain responses” because he considers brain functions to be the source of individual thoughts and actions. Therefore, the article’s question is: to what extent do Chopra’s views on the relationship between “existential evolution” and “brain responses” possess soundness and validity? The research findings, conducted via library methods and an analytical-critical approach, indicate that Chopra’s idea—derived from the triad of “God as Infinite Intelligence,” “Brain Responses,” and “Spiritual Practices”—lacks sufficient validity. This is because there is a deep methodological gap between his claims and his evidence, suggesting that the core idea appears as a pseudo-scientific reading. On one hand, subjectivity, as the foundation of Chopra’s view on spirituality, especially the issue of existential evolution, leads to various challenges such as relativity, pluralism, and the dissolution of criteria. On the other hand, reducing self-consciousness to body-consciousness leads to an incomplete understanding of existential evolution, as it necessitates ignoring many spiritual-psychological capacities. Furthermore, relying on empirical findings and a physicalist method while simultaneously attempting to justify meaning, metaphysics, and particularly concepts like God and the soul, constitutes two divergent approaches that ultimately result in a kind of internal contradiction in Chopra’s thought. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Existential Evolution, God, Matter, Self-Actualization, Intelligence, Spirituality | ||
| مراجع | ||
|
* قرآن کریم
ابراهیمی دینانی، غلامحسین. (1380). قواعد کلی فلسفی در فلسفه اسلامی. تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
ابوعلی سینا. (1364). النجاه من الغرق فی بحر الضلالات (مترجم: محمدتقی دانشپژوه). تهران: دانشگاه تهران.
چوپرا، دیپاک. (1381). اکسیر؛ بیست درس معنوی برای آفرینش زندگی دلخواه (مترجم: گیتی خوشدل). تهران: گفتار.
چوپرا، دیپاک. (1387). هفت قانون معنوی موفقیت (مترجم: گیتی خوشدل). تهران: قطره.
چوپرا، دیپاک. (1388). چگونه خدا را بشناسیم (مترجمان: زهره فتوحی و فرخ سیف بهزاد). تهران: اوحدی.
طباطبایى، سیدمحمدحسین. (1374). تفسیر المیزان (مترجم: محمد باقر موسوی همدانی). قم: دفتر انتشارات اسلامی.
کیانی، محمدحسین. (1400). بررسی انتقادی نسبت «آب، ارتعاش و معنویت» در اندیشه ماسارو ایموتو، اندیشه نوین دینی، 17(65)، صص 59-74.
ملاصدرا، صدرالدین محمد. (1981م). الحکمه المتعالیه فی الاسفار الاربعه العقلیه. بیروت: دار احیاء التراث العربی.
Bowler, Peter. (1984). Evolution: The History of an Idea. Berkeley, The History of the Behavioral Sciences, Vol. 21, p. 267. Chopra, Deepak. (1995). Creating Health: How to Wake Up the Body's Intelligence. New York: Harper One. Chopra, Deepak. (2008). The Third Jesus: The Christ We Cannot Ignor, New York: Harmony. Chopra, Deepak. (2010). Reinventing the Body, Resurrecting the Soul. New York: Harmony. Chopra, Deepak. (2010). The Soul of Leadership: Unlocking Your Potential for Greatness. New York: Harmony. Chopra, Deepak. (2013). God: A Story of Revelation. New York: Harper One. Chopra, Deepak. (2013). What Are You Hungry For? The Chopra Solution to Permanent Weight Loss, Well-Being, and Lightness of Soul. New York: Harmony. Chopra, Deepak. (2015). Quantum Healing: Exploring the Frontiers of Mind/ Body Medicine. New York: Bantam. Crick, Francis. (1995). Astonishing Hypothesis: The Scientific Search for the Soul. New York: Scribner. Dennett, Daniel. (1992). Consciousness Explained. New York: Back Bay Books. Park, Robert. (2008). Superstition: Belief in the Age of Science. Princeton: Princeton University Press. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 36 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 55 |
||