آمار
| تعداد نشریات | 54 |
| تعداد شماره‌ها | 2,671 |
| تعداد مقالات | 37,724 |
| تعداد مشاهده مقاله | 20,439,125 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 9,574,498 |
تبیین تمایز تولید علم و تولید مقاله در حوزۀ علوم انسانی و اجتماعی در پرتو سطوح نوآوری علمی | ||
| مدیریت دانش اسلامی | ||
| دوره 7، شماره 1 - شماره پیاپی 13، فروردین 1404، صفحه 155-182 اصل مقاله (1.98 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22081/jikm.2026.73588.1106 | ||
| نویسنده | ||
| حسین قلی‌پور* | ||
| دانشگاه امام صادق علیه السلام، تهران. ایران | ||
| تاریخ دریافت: 24 تیر 1403، تاریخ بازنگری: 01 آبان 1403، تاریخ پذیرش: 19 بهمن 1403 | ||
| چکیده | ||
| طرح موضوع تولید علم به‌عنوان مطالبه‌ای جدی و پرتکرار از جامعۀ علمی در دهۀ 80 توجه پژوهشگران، سیاست‌پژوهان و سیاست‌گذاران را به این موضوع مهم جلب کرد. اگرچه این مفهوم در خاستگاه خود به معنای نواندیشی علمی بود که با مفاهیمی چون «نوآوری علمی» و «اجتهاد» هم‌نشین شده بود، ورود آن به دستگاه ذهنی و شناختی جامعۀ دانشگاهی کشور نوعی برابری مفهومی میان تولید علم و تولید مقاله را رقم زد؛ به‌طوری که تولید مقاله به معنای تولید علم دانسته و شاخص اندازه‌گیری آن تعداد مقالات پژوهشی منتشرشده در نظر گرفته شد. اکنون مسئله اینجاست که آیا میان این دو مفهوم تساوی مفهومی برقرار است و واحد سنجش تولید علم تولید مقاله است؟ آیا نمایه‌نامه‌های جهانی نیز تعداد مقالات کشورهای مختلف را تولید علم می‌دانند؟ و به‌طور کلی، واحد اندازه‌گیری و سنجش تولید علم چیست و چه مختصاتی دارد؟ پاسخ این پرسش‌ها در مقالۀ حاضر با روش توصیفی‌ـ‌تحلیلی، پی گرفته و مشخص شد اولاً نسبت میان این دو مفهوم تساوی نیست. نمایه‌نامه‌های جهانی و به‌طور مشخص پایگاه سای‌مگو نیز تعداد مقالات علمی کشورها را تولید علم نام‌گذاری نمی‌کند. در وجه ایجابی نیز با عنایت به سطوح نوآوری علمی مشخص شد واحد سنجش تولید علم، نظریه است. نظریه‌های علمی به واسطۀ تعلق‌نداشتن به زمان و مکان مشخص، دانشی نسبتاً جهان‌شمول محسوب می‌شوند که برای تمام اعضای جامعۀ علمی جهانی کاربرد دارند. همچنین این نظریه‌ها با واقعیت تجربی ارتباط عمیقی دارند و شواهد غیرذهنی نیز در تأیید آنها وجود دارد. مفاهیم و روابط مفهومی میان این نظریه‌ها نیز توانسته هم‌ذهنی و به تعبیر دیگر توافق ذهنی میان دانشمندان به وجود بیاورد. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| تولید علم؛ تولید مقاله؛ حکمرانی علم؛ سطوح نوآوری علمی؛ پژوهش‌های کاربردی؛ پژوهش‌های بنیادین | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Distinguishing Knowledge Production from Article Production in the Humanities and Social Sciences in Light of Levels of Scientific Innovation | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Hossein Gholipour | ||
| Imam Sadiq University, Tehran, Iran. | ||
| چکیده [English] | ||
| The issue of knowledge production, raised as a serious and recurrent demand from the academic community during the 2000s, attracted the attention of researchers, policy scholars, and policymakers to this important subject. Although, in its original context, the concept referred to scientific innovation and was associated with notions such as “scientific innovation” and ijtihad, its incorporation into the conceptual and cognitive framework of the country’s academic community resulted in a conceptual equivalence between knowledge production and article production. Consequently, the production of academic articles came to be regarded as synonymous with knowledge production, with the number of published research articles being adopted as its primary indicator. The central issue, therefore, is whether these two concepts are indeed conceptually equivalent and whether article production can serve as the unit of measurement for knowledge production. Do international indexing systems likewise regard the number of articles produced by different countries as an indicator of knowledge production? More generally, what constitutes the unit of measurement and assessment of knowledge production, and what are its defining characteristics? This article addresses these questions using a descriptive-analytical approach. The findings demonstrate, first, that knowledge production and article production are not conceptually equivalent. International indexing systems, and SCImago in particular, do not designate the number of scientific articles produced by countries as “knowledge production.” From a positive perspective, and in light of different levels of scientific innovation, the study further demonstrates that the appropriate unit of measurement for knowledge production is theory. Scientific theories, because they are not confined to a specific time or place, constitute relatively universal forms of knowledge applicable to members of the global scientific community. Moreover, such theories maintain a profound relationship with empirical reality and are supported by objective evidence. The concepts and conceptual relationships embedded within these theories have also contributed to establishing intersubjectivity—or, in other words, shared understanding and agreement—among scientists. | ||
| کلیدواژه‌ها [English] | ||
| Knowledge Production, Article Production, Science Governance, Levels of Scientific Innovation, Applied Research, Basic Research | ||
| مراجع | ||
|
افروغ، عماد. (1396). دانشگاه ما مروج علم دیگران است (مصاحبه)، بازیابی‌شده در تاریخ (7 بهمن 1404)، از آدرس اینترنتی https://tn.ai/1570961
افضلی، هادی؛ دامغانیان، حسین؛ مقدم، علیرضا؛ و عسگری، ناصر. (1404). مطالعۀ پدیدارشناختی پیشایندهای احتکار دانش توسط کارکنان دانشی» (موردپژوهی: خبرگان فنی نهاجا). مدیریت دولتی، 17(3)، صص 686-707. https://doi.org/10.22059/jipa.2024.379476.3546
امامی، سیدمجتبی؛ باقری کنی، مصباح الهدی؛ و لطفی، سجاد. (1395). گونه‌شناسی ذهنیت‌های خط‌مشی‌گذاران و مجریان دربارۀ مدیریت مواجهه با بدحجابی در ایران: پژوهشی مبتنی بر روش کیو. راهبرد فرهنگ، 9(33)، صص 39-7.
بلیکی، نورمن. (1384). طراحی پژوهش‌های اجتماعی (مترجم: حسن چاوشیان). تهران: نشر نی.
پورعزت، علی‌اصغر؛ رضایی، پریسا؛ و یزدانی، حمیدرضا. (1388). بررسی موانع نظریه‌‌پردازی در قلمرو علوم اجتماعی. مدیریت بازرگانی 1(2)، صص 47-62.
تراب‌زاده، صادق؛ حسینی، سیدکاظم؛ و نوروزی، محمد. (1396). تبیین تغییر خط‌مشی با استفاده از الگوی چارچوب ائتلاف مدافع (مطالعۀ موردی: قراردادهای نفتی ایران IPC). بهبود مدیریت، 11(1)، صص 34-1.
خامنه‌ای، سیدعلی. (1368). بیانات در دیدار جمعی از دانشجویان و طلاب به مناسبت روز وحدت حوزه و دانشگاه [سخنرانی]. بازیابی‌شده در آبان 1404، از پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله خامنه‌ای.
خامنه‌ای، سیدعلی. (1379). بیانات در جمع دانشجویان و اساتید دانشگاه صنعتی امیرکبیر [سخنرانی]. بازیابی‌شده در آبان ۱۴۰۴، از http://farsi.khamenei.ir.
خامنه‌ای، سیدعلی. (1382). بیانات در دیدار اساتید دانشگاه شهید بهشتی [سخنرانی]. بازیابی‌شده در آبان ۱۴۰۴، از http://farsi.khamenei.ir.
خامنه‌ای، سیدعلی. (1393). بیانات در دیدار شرکت‌کنندگان در هشتمین همایش ملی نخبگان جوان [سخنرانی]. بازیابی‌شده در آبان ۱۴۰۴، از http://farsi.khamenei.ir.
خامنه‌ای، سیدعلی. (1396). بیانات در دیدار جمعی از دانشجویان [سخنرانی]. بازیابی‌شده در آبان ۱۴۰۴، از http://farsi.khamenei.ir.
رضائیان، علی. (1393). مبانی سازمان و مدیریت. تهران: سمت.
رفیعی آتانی، عطاء‌الله. (1396). جامعۀ علمی مقلد است [مصاحبه]. بازیابی‌شده در آبان ۱۴۰۴، از https://www.mehrnews.com/news/4174483
رینولدز، پل دیویدسن. (1388). مقدمه‌ای بر نظریه‌سازی (مترجم: عبدالعلی لهسائی‌زاده و منصور مدنی). شیراز: نوید شیراز.
صالحی، پیمان. (1403). ارتقای رتبه تولید علم ایران در جهان از اهداف وزارت علوم در برنامۀ هفتم توسعه است [خبر]. بازیابی‌شده در آبان ۱۴۰۴، از https://semnan.ac.ir/XV1f.
عباسی، طیبه؛ دانایی‌فرد، حسن. (1393). چارچوب ائتلاف مدافع و تبیین تغییر خط‌مشی؛ تغییر قانون اهداف، وظایف و تشکیلات وزارت علوم، تحقیقات و فناوری. سیاست علم و فناوری، 7(3)، صص 17-1.
عبدی، محمدرضا؛ صفایی، سپیده. (1392). ارائۀ الگویی برای ایجاد و استقرار نظام مدیریت دانش در سازمان امور مالیاتی کشور. پژوهشنامۀ مالیات، 21(69)، صص 135-158.
قلی‌پور، حسین. (1400). حکمرانی علم؛ دانشمندان چگونه راهبری می‌شوند؟!. تهران: سروش.
قلی‌پور، حسین؛ جوانعلی‌آذر، مرتضی؛ و امامی، سید مجتبی. (1402). صورت‌بندی سیاست علم مبتنی‌بر خوانش جمعی متفکران انقلاب اسلامی. نظریه‌های اجتماعی متفکران مسلمان، 13(1)، صص 21-1.
قلی‌پور، حسین؛ عبیری، رضا. (1401). کاوشی در گسترۀ حکمرانی علم: مروری قلمروی. پژوهش و برنامه‌ریزی در آموزش عالی، 28(4)، صص 69-93.
گزنی، علی. (1393). ایران دارای رتبۀ نخست تولید علم در بین کشورهای اسلامی و منطقه [خبر]. بازیابی‌شده در آبان ۱۴۰۴، از https://isc.ac/fa/news/528.
مؤسسۀ استنادی و پایش علم و فناوری جهان اسلام. (1395). گزارش عملکرد تولید علم دانشگاه‌ها و مؤسسات پژوهشی دولتی کشور در بازۀ پانزده‌ساله 1378-1393. مشهد: انتشارات مؤسسۀ استنادی علوم و پایش علم و فناوری جهان اسلام (ISC).
هچ، ماری جو؛ کانلیف، ان ال. (1394). نظریۀ سازمان، مدرن، نمادین‌ـ‌تفسیری و پست‌مدرن (مترجم: حسن دانایی فرد). تهران: مؤسسۀ کتاب مهربان نشر.
Academy of Management Journal. (n.d.). [Website]. Retrieved 2025, November. 26, from https://journals.aom.org/journal/amj. Bacon, Francis. (2003). The New Organon. Cambridge: Cambridge University Press. Neuman, W. Lawrence. (2000). Social Research Methods: Qualitative and Quantitative Approaches. Massachusetts: Pearson. Neuman, W. Lawrence. (2014). Social Research Methods: Qualitative and Quantitative Approaches. Harlow: Pearson. SCImago. (n.d.). SJR — SCImago Journal & Country Rank [Portal]. Retrieved November 26, 2025, from https://www.scimagojr.com/countryrank.php SCImago. (n.d.). SJR — Help [Portal]. Retrieved November 26, 2025, from https://www.scimagojr.com/countryrank.php Smith, K. B., & Larimer, Ch. w. (2009). The Public Policy Theory Primer. New York: Westview Press. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 702 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 76 |
||