آمار
| تعداد نشریات | 54 |
| تعداد شماره‌ها | 2,671 |
| تعداد مقالات | 37,724 |
| تعداد مشاهده مقاله | 20,437,125 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 9,570,796 |
از فروپاشی اخلاق تا بازآفرینی خانواده؛ مطالعه‌ای فقهی اخلاقی در احیای اصل استحکام | ||
| فصلنامه علمی - پژوهشی مطالعات اخلاق کاربردی | ||
| دوره 21، شماره 4 - شماره پیاپی 82، بهمن 1404، صفحه 200-232 اصل مقاله (805.74 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22081/jare.2025.71593.2036 | ||
| نویسنده | ||
| نادعلی ذکاوتمند* | ||
| خیابان آتشگاه - کوچه شهید احمد محققیان شماره 54 - ساختمان 24 - طبقه دوم | ||
| تاریخ دریافت: 30 اردیبهشت 1404، تاریخ بازنگری: 01 شهریور 1404، تاریخ پذیرش: 11 شهریور 1404 | ||
| چکیده | ||
| نهاد خانواده در مواجهه با چالش‌های اخلاقی جهان مدرن، شامل فردگرایی افراطی، نسبی‌گرایی ارزشی، تضعیف نقش‌های جنسیتی، و بحران تعهد خانوادگی، با تهدیدات ساختاری مواجه شده است. این پژوهش با هدف احیای اصل «استحکام خانواده» در نظام فقهی-حقوقی اسلام، درصدد است این مفهوم را نه‌تنها به‌عنوان یک توصیه اخلاقی، بلکه به‌مثابه اصلی راهبردی در اخلاق کاربردی اسلامی معرفی کند که قابلیت تبدیل به سیاست‌گذاری اجتماعی را دارد. این مطالعه با روش توصیفی-تحلیلی و بهره‌گیری از منابع معتبر فقهی، حقوقی، و تفسیری، ابتدا چیستی فقهی اصل استحکام خانواده را تبیین کرده و سپس کارکردهای آن را در مواجهه با چالش‌های مدرن، از جمله کاهش مسئولیت‌پذیری و افزایش طلاق، تحلیل نموده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که این اصل با تکیه بر مفاهیمی چون مودت، رحمت، و وفای به عهد، می‌تواند به بازسازی نهاد خانواده کمک کند. این پژوهش با تحلیل تطبیقی اسناد بین‌المللی و آرای متفکران اسلامی معاصر، الگویی سه‌لایه (فقهی، حقوقی، فرهنگی) برای نهادینه‌سازی این اصل در نظام حقوقی جمهوری اسلامی ایران ارائه کرده است. نوآوری پژوهش در تبیین نظری چندساحتی اصل استحکام و ارائه راهکارهای عملی برای سیاست‌گذاری اجتماعی است. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| استحکام خانواده؛ اخلاق کاربردی اسلامی؛ فقه خانواده؛ چالش‌های اخلاق مدرن؛ نهادینه‌سازی اخلاق؛ فردگرایی؛ سیاست‌های فرهنگی | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| From Moral Collapse to Family Renewal: A Jurisprudential Study on Reviving the Principle of Family Stability | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Nadali Zakaavatmand | ||
| حوزه علمیه اصفهان - دانشگاه آزاد اسلامی واحد نجف آباد - دانشگاه فرهنگیان | ||
| چکیده [English] | ||
| نهاد خانواده در عصر حاضر با چالش‌های جدی ناشی از اخلاق مدرن، از جمله فردگرایی افراطی، نسبی‌گرایی ارزشی و تضعیف تعهدات خانوادگی، مواجه است. این پژوهش با هدف احیای اصل استحکام خانواده در نظام فقهی-حقوقی اسلام، این مفهوم را به‌عنوان یک اصل راهبردی در اخلاق کاربردی اسلامی معرفی می‌کند که قابلیت تبدیل به سیاست‌گذاری اجتماعی را دارد. با استفاده از روش توصیفی-تحلیلی و استناد به منابع معتبر فقهی، حقوقی و تفسیری، ابتدا ماهیت فقهی این اصل تبیین شده و سپس کارکردهای آن در مقابله با چالش‌های مدرن، مانند کاهش مسئولیت‌پذیری و افزایش طلاق، تحلیل گردیده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که اصل استحکام خانواده، با تکیه بر مفاهیمی چون مودت، رحمت و وفای به عهد، می‌تواند به بازسازی نهاد خانواده کمک کند. با تحلیل تطبیقی اسناد بین‌المللی و آرای متفکران اسلامی معاصر، الگویی سه‌لایه (فقهی، حقوقی، فرهنگی) برای نهادینه‌سازی این اصل در نظام حقوقی جمهوری اسلامی ایران ارائه شده است. نوآوری پژوهش در تبیین نظری چندساحتی اصل استحکام و ارائه راهکارهای عملی برای سیاست‌گذاری اجتماعی است. | ||
| کلیدواژه‌ها [English] | ||
| Family stability, Islamic applied ethics, Family jurisprudence, Modern ethical challenges, Ethical institutionalization, Individualism, Cultural policies | ||
| مراجع | ||
|
منابع
*قرآن کریم.
*نهج البلاغه (مترجم: محمد دشتی).
امام‌خمینی (۱۳۶۸). وصیت‌نامۀ الهی‌‌سیاسی امام‌خمینی. تهران: مؤسسۀ تنظیم و نشر آثار امام‌خمینی(ره).
بک، اولریش؛ بک-گرنهایم، الیزابت. (۱۳۸۱). فردی‌شدن: فردیت نهادینه‌شده و پیامدهای اجتماعی و سیاسی آن (مترجم: محسن ثلاثی). تهران: ثالث.
تیلور، چارلز. (۱۳۹۴). سرچشمه‌های خود: هویت مدرن چگونه شکل گرفت؟ (مترجم: احمد تدین). تهران: مرکز نشر دانشگاهی.
حر عاملی، محمد بن حسن. (۱۴۰۹ق). وسائل الشیعة إلی تحصیل مسائل الشریعة. قم: مؤسسة آل البیت علیهم‌السلام لإحیاء التراث.
حکمت‌نیا، مهدی. (۱۳۹۹). حقوق زن و خانواده. تهران: سمت.
حلی، نجم‌الدین جعفر بن الحسن (محقق حلی). (1409ق). شرائع الاسلام قی مسائل الحلال والحرام (تحقیق: سید صادق حسینی‌شیرازی، چاپ دوم). تهران: استقلال.
دستورالعمل سیاست‌های کلی نظام خانواده (۱۳۹۵). ابلاغیۀ مقام معظم رهبری (۹شهریور۱۳۹۵).
طباطبایی، سید محمدحسین. (۱۴۰۱). تفسیر المیزان. قم: مؤسسۀ ترجمه و نشر اسلامی.
کاتوزیان، ناصر. (۱۳۹۵). حقوق خانواده. تهران: میزان.
کلینی، محمد بن یعقوب. (۱۴۰۷ق). الکافی (مصححان: علی‌اکبر غفاری و محمد آخوندی)، تهران: دار الکتب الاسلامیة.
محقق‌داماد، مصطفی. (۱۳۹۷). قواعد فقه. قم: مرکز نشر علوم اسلامی.
مرکز آمار ایران (۱۴۰۱). گزارش وضعیت ازدواج و طلاق در کشور. تهران: مرکز آمار ایران.
مصطفوی، سید جواد. (۱۳۹۴). بهشت خانواده. تهران: مؤسسۀ فرهنگی مشعر.
مطهری، مرتضی. (۱۳۸۹). نظام حقوق زن در اسلام. تهران: صدرا.
مکارم‌شیرازی، ناصر؛ علیان‌نژاد، حسن. (۱۳۹۳). احکام خانواده در پرتو فقه اسلامی. قم: انتشارات امام‌علی(ع). | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 252 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 239 |
||