آمار
| تعداد نشریات | 54 |
| تعداد شمارهها | 2,600 |
| تعداد مقالات | 36,987 |
| تعداد مشاهده مقاله | 17,451,975 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 7,920,467 |
توزیع تعهدات غیرمالی مورث برای وراث از منظر فقه امامیه و حقوق ایران | ||
| جستارهای فقهی و اصولی | ||
| مقاله 5، دوره 11، شماره 4 - شماره پیاپی 41، اسفند 1404، صفحه 1-1 | ||
| نوع مقاله: پژوهشی (داوری سریع) | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/jrj.2025.72575.3032 | ||
| نویسنده | ||
| احسان حضرت زاده* | ||
| دانش پژوه سطح چهار فقه و حقوق خصوصی. مجتمع فقه، حقوق و قضای اسلامی. قم. ایران. | ||
| تاریخ دریافت: 05 شهریور 1404، تاریخ بازنگری: 12 مهر 1404، تاریخ پذیرش: 03 آبان 1404 | ||
| چکیده | ||
| انسان در جریان زندگی خویش، بهواسطۀ قراردادها و سایر وقایع حقوقی، با تعهدات متنوعی روبهرو میشود. برخی از این تعهدات ماهیتی شخصی دارند و به دلیل وابستگی به ویژگیهای فردی متعهد، با مرگ او پایان میپذیرند. در مقابل، دستهای دیگر قائم به شخص نبوده و انجام آنها به تواناییهای فردی وابسته نیست. پرسش اصلی پژوهش آن است که در صورت فوت متعهد، آیا این تعهدات به وراث منتقل میشوند یا ساقط خواهند شد؟ این تحقیق با روش کتابخانهای و رویکردی توصیفی - تحلیلی و انتقادی انجام شده است. یافتهها نشان میدهد که دربارۀ ماهیت حقوقی ترکه، سه دیدگاه عمده وجود دارد: بقای مالکیت مورث، انتقال فوری به وراث و شخصیت حقوقی مستقل ترکه. دیدگاه نخست بیشتر بر آیات، روایات و اجماع فقها استوار است؛ دیدگاه دوم افزون بر این مبانی، بر قواعد اصولی مانند «المال لا یبقی بلا مالک» تکیه دارد و دیدگاه سوم با تأثیرپذیری از حقوق غربی، بر تعیین زمان دقیق انتقال ترکه و تعلیق تصرف وراث تا پایان تصفیه تأکید میکند. نتیجۀ تحلیلی پژوهش آن است که با تلفیق سه نظریۀ یادشده، میتوان از مفهوم شخصیت اعتباری موقت ترکه در فقه امامیه بهره گرفت؛ بدین معنا که دارایی متوفی تا زمان تصفیه، دارای حیات حقوقی مستقل است و پس از انجام دیون، به صورت قطعی به وراث منتقل میشود. همچنین بررسیها نشان داد که دیون مالی قابل انتقال به وراث هستند؛ اما دیون غیرمالی به دلیل ماهیت شخصی، با مرگ متوفی پایان مییابند، حتی اگر آثار مالی تبعی داشته باشند. بر این اساس، نظام حقوقی ایران در زمینۀ تعهدات غیرمالی متوفی با خلأ تقنینی مواجه است و این امر موجب بروز اختلافنظرها و چالشهای عملی در رویۀ قضایی میشود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| بقای ملکیت ورثه؛ تعهدات غیرمالی؛ تصرف وراث؛ شخصیت حقوقی ترکه؛ موت حقیقی | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Distribution of non-financial obligations of the heir to the heirs from the perspective of Imamiyyah jurisprudence and Iranian law | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Ehsan Hazratzadeh | ||
| Level (4) Scholar of Jurisprudence and Private Law, Specialized Center for Jurisprudence and Law, Qom, Iran. | ||
| چکیده [English] | ||
| Throughout human life, various obligations arise from contracts and other legal events. Some of these obligations are personal in nature and, due to their dependence on the individual characteristics of the obligor, terminate upon death. In contrast, other obligations are not personal and do not rely on the obligor’s individual abilities. The main question of this study is whether such obligations are transferred to the heirs or extinguished upon the obligor’s death. This research has been conducted through a library-based method with a descriptive–analytical and critical approach. The findings indicate that, regarding the legal nature of the estate prior to liquidation, there are three major theories: the theory of the deceased’s continuing ownership, the theory of immediate transfer to the heirs, and the theory of the independent legal personality of the estate. The first view is supported by Qur’anic verses, authentic traditions, and the consensus of jurists; the second, in addition to these foundations, relies on legal maxims such as al-māl lā yabqā bilā mālik (“property cannot remain without an owner”); and the third, influenced by Western legal systems, emphasizes the precise determination of the time of transfer and the suspension of heirs’ possession until the completion of liquidation. The innovative conclusion of this study is that by integrating these three theories, the concept of a “temporary legal personality of the estate” can be recognized within Imami jurisprudence. In this view, the deceased’s property retains an independent legal existence until all debts are settled and is then definitively transferred to the heirs. The analysis also shows that financial obligations are transferable to heirs, whereas non-financial obligations, being personal in nature, are extinguished upon death, even if they entail incidental financial consequences. Accordingly, the Iranian legal system faces a legislative gap concerning non-financial obligations of the deceased, leading to doctrinal inconsistencies and practical challenges in judicial practice. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Continuation of Heirs’ Ownership, Non-Financial Obligations, Heirs’ Possession, Estate’s Legal Personality, Real Death | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 3 |
||