| تعداد نشریات | 54 |
| تعداد شمارهها | 2,627 |
| تعداد مقالات | 37,191 |
| تعداد مشاهده مقاله | 17,809,046 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 8,056,711 |
مرکز تصمیمگیری در دولت اسلامی؛ تحلیل مبانی قرآنی و جایگاه رهبری و مردم | ||
| فقه و سیاست | ||
| دوره 6، شماره 1 - شماره پیاپی 11، فروردین 1404، صفحه 38-66 اصل مقاله (1.92 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22081/ijp.2026.73666.1106 | ||
| نویسندگان | ||
| رضا لک زایی1؛ نجف لک زایی* 2 | ||
| 1استادیار، پژوهشگاه علوم اسلامی امام صادق(ع)، قم، ایران. | ||
| 2استاد تمام، دانشگاه باقرالعلوم(ع)، قم، ایران | ||
| تاریخ دریافت: 15 آذر 1404، تاریخ بازنگری: 08 دی 1404، تاریخ پذیرش: 19 اسفند 1404 | ||
| چکیده | ||
| این مقاله به بررسی مرکز تصمیمگیری در دولت اسلامی با تأکید بر مبانی قرآنی میپردازد. مسئله اصلی مقاله، تبیین جایگاه رهبری و مردم در فرآیند تصمیمگیری و نقش مشروعیت الهی در شکلگیری نظام سیاسی اسلام است. هدف مقاله، تحلیل چگونگی تعامل رهبری الهی و مشارکت مردمی در تصمیمگیریهای سیاسی براساس آموزههای قرآنی است. یافتههای مقاله نشان میدهد که مرکز تصمیمگیری در دولت اسلامی ترکیبی از رهبری الهی و مشارکت مردمی است، بهطوری که رهبری بهعنوان مرجع مشروعیتبخش و مردم بهعنوان عامل مقبولیتساز عمل میکنند. روش تحقیق در این مقاله، روش اجتهادی و تحلیل دلالی متون قرآنی و روایی است. نوآوری مقاله در ارائه مدلی جامع از تصمیمگیری در دولت اسلامی است که هم به مبانی الهی توجه دارد و هم نقش مردم را در فرآیندهای سیاسی برجسته میسازد. مقاله با ترکیب مبانی فقهی، کلامی و سیاسی، چارچوبی نوین برای تحلیل نظامهای سیاسی اسلامی ارائه میدهد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| مرکز تصمیمگیری؛ دولت اسلامی؛ رهبری؛ مشارکت مردمی؛ قرآن کریم؛ مشروعیت | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| The Decision-Making Center in the Islamic State: An Analysis of Qur’anic Foundations and the Position of Leadership and the People | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Reza Lakzaee1؛ Najaf Lakzaee2 | ||
| 1Assistant Professor, Imam Sadiq Islamic Sciences Research Institute, Qom, Iran | ||
| 2Professor, University of Baqir al-Olum, Qom, Iran | ||
| چکیده [English] | ||
| This article examines the decision-making center in the Islamic state with an emphasis on Qur’anic foundations. The central issue addressed is the clarification of the position of leadership and the people in the decision-making process, as well as the role of divine legitimacy in the formation of the Islamic political system. The aim of the study is to analyze how divinely guided leadership and popular participation interact in political decision-making based on Qur’anic teachings. The findings indicate that the decision-making center in the Islamic state consists of a combination of divine leadership and popular participation, in such a way that leadership functions as the source of legitimacy, while the people act as the source of acceptability. The research method employed is an ijtihadi approach and semantic analysis of Qur’anic and narrational texts. The novelty of the article lies in presenting a comprehensive model of decision-making in the Islamic state that simultaneously attends to divine foundations and highlights the role of the people in political processes. By integrating jurisprudential, theological, and political foundations, the article offers a novel framework for analyzing Islamic political systems. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Decision-making center, Islamic state, leadership, popular participation, the Holy Qur’an, legitimacy | ||
| مراجع | ||
|
* قرآن کریم
** نهج البلاغه
آذر، عادل؛ علی رجبزاده قطری. (۱۳۹۹). تصمیمگیری کاربردی: رویکرد چندشاخصه. تهران: انتشارات نگاه دانش.
ابن هشام حمیرى معافرى. (بیتا). السیرة النبویة (لابن هشام). بیروت: دار المعرفة.
اسلامپناه، مهدی؛ سیدمحمود هاشمی. (۱۳۹۷). تئوریهای تصمیمگیری در مدیریت (ویراستار مسعود آزاد). تهران: منشور سمیر.
اسنایدر، ریچارد. (1389). تصمیمگیری در سیاست خارجی (مترجم: محمد جعفر جوادی ارجمند و مجید فرهام). تهران: میزان.
افشردی، مجید. (۱۳۹۹). مهارتهای تصمیمگیری. تهران: انتشارات سوریاس.
الوانی، سیدمهدی. (1389). تصمیمگیری و تعیین خطمشی دولتی. تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاهها (سمت).
امام خامنهای، سیدعلی. (1397). طرح کلی اندیشه اسلامی در قرآن. قم: مؤسسه فرهنگی ایمان جهادی.
امام خمینی، سیدروحالله. (1434ق). البیع. تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی& .
بیضاوى، عبدالله بن عمر. (1418ق). أنوار التنزیل و أسرار التأویل(تفسیر البیضاوى) (اعداد: مرعشلى، محمد عبدالرحمن). بیروت: دار إحیاء التراث العربی.
تاجی، محمد؛ رحیمی قاضیکلایه، امیر؛ سیفی چهره، محمد. (1398). مهندسی تصمیمگیری (مدلها و راهکارها). تهران: انتشارات راه دکتری، سنجش و دانش.
جوادی آملی، مرتضی. (۱۳۷۲). نحوه سیاستگذاری و تصمیمگیری در مدیریت اسلامی. فرایند مدیریت و توسعه، ۷(۴)، صص ۱-۱۰.
جی، راس. (1384). تفکر سریع تصمیمگیری (مترجم: احسان شجیعی). مشهد: سنبله.
رحمانیزاده دهکردی، حمیدرضا. (۱۴۰۱). پیشدرآمدی بر آسیبشناسی تصمیمگیری در نهادهای حاکمیتی با تأکید بر دولت. فصلنامه دولتپژوهی، ۸(۳۰)، صص ۱۶۳-۱۹۶.
روسو، ژان ژاک، (1389). قرارداد اجتماعی؛ متن و در زمینه متن: ژارژ شومین، آندره سینک، کلود مورالی، ژوزه مدینا (مترجم: مرتضی کلانتریان، چاپ پنجم ). تهران: سپهر خرد
طباطبایى، محمدحسین. (1390ق). المیزان فی تفسیر القرآن. بیروت: مؤسسة الأعلمی للمطبوعات.
طباطبایی، محمدحسین. (۱۳۷۸). المیزان (مترجم: محمدباقر موسوی). قم: جامعه مدرسین حوزه علمیه قم.
طوسی، نصیرالدین محمد بن محمد. (1367). اساس الاقتباس (مصحح: مدرس رضوی، محمدتقی). تهران: دانشگاه تهران.
عراقی، ضیاءالدین. (1361). بدائع الأفکار فی الأصول (ج1). نجف اشرف: المطبعة العلمیه.
فارابی، ابونصر. (1986). المله و نصوص اخری (محقق: محسن مهدی) بیروت: دارالمشرق.
فیرحی، داود. (1382). نظام سیاسی و دولت در اسلام. تهران: انتشارات سمت.
کلیر، جیمز. (1398). راهنمای تصمیمگیری: چگونه میشود تصمیمهای هوشمندانهای گرفت (مترجم: مهسا ساعتیان). تهران: میلکان.
کلینى، محمد بن یعقوب. (1407ق). الکافی (مصحح: غفارى علىاکبر و آخوندى، محمد). تهران: دار الکتب الإسلامیة.
لکزایی، نجف؛ لکزایی، رضا. (۱۴۰۲). ضرورت تأسیس نظام سیاسی اسلامی در آموزههای قرآنی. فقه و سیاست، ۴(۲)، صص ۷-۳۱.
لکزایی، نجف؛ لکزایی، رضا. (۱۴۰۳). شبکه قدرت در دولت اسلامی: شرایط بهکارگیری کارگزاران در نظام سیاسی براساس قرآن کریم. فقه و سیاست، ۵(۱)، صص ۷-۳۲.
مجلسى، محمد باقر بن محمدتقى. (1403ق). بحار الأنوار (مصحح: جمعى از محققان). بیروت: دار إحیاء التراث العربی.
مصباح یزدى، محمدتقى. (1388). مردم سالارى دینى و نظریه ولایت فقیه (چاپ سوم) قم: موسسه انتشارات امام خمینى.
منطقی، محسن. (۱۳۹۵). تصمیمگیری در مدیریت بر مبنای آموزههای اسلامی. تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاهها (سمت).
نبیلو، عظیماله؛ لکزایی، نجف. (۱۳۹۸). نظام سیاسی در نهجالبلاغه. فصلنامه بحرانپژوهی جهان اسلام، ۶(۳)، صص ۱-۲۴. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 132 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 107 |
||