آمار
| تعداد نشریات | 54 |
| تعداد شماره‌ها | 2,671 |
| تعداد مقالات | 37,724 |
| تعداد مشاهده مقاله | 20,440,258 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 9,576,667 |
نگاهی نو در اثبات عقلی ضرورت رجعت با تکیه بر اصول حکمت متعالیه | ||
| پژوهش‌های عقلی نوین | ||
| دوره 10، شماره 20، اسفند 1404، صفحه 33-50 اصل مقاله (500.96 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22081/nir.2026.67923.1427 | ||
| نویسندگان | ||
| نرجس رضائی آدریانی* 1؛ علیرضا کهنسال2 | ||
| 1دانش آموخته دکتری فلسفه تطبیقی دانشگاه شهید مطهری، مدرس فلسفه و کلام دانشگاه شهید مطهری مشهد | ||
| 2دانشیار گروه فلسفه دانشگاه فردوسی مشهد | ||
| تاریخ دریافت: 04 آذر 1402، تاریخ پذیرش: 18 اسفند 1404 | ||
| چکیده | ||
| رجعت و بازگشت گروهی از مؤمنان خالص و کفار محض به دنیا در عصر حکومت ائمهٔ اطهارA، از ضروریات مذهب شیعه و یکی از عوامل جدایی شیعیان امامیه از دیگر فرق اسلامی است. اگرچه این آموزه همواره موردتوجه محققان و بزرگان شیعه بوده است، به نظر می‌رسد در مقام اثبات عقلی در بیشتر موارد به استدلالهایی شبه‌عقلی و کلامی، بسنده شده و اثبات و تبیین برهانی آن، نادیده گرفته است. نویسندگاه پژوهش پیش‌رو کوشیده‌اند به روش توصیفی- تحلیلی و با یاری مبانی فلسفی نگاشته‌شده، به این پرسش پاسخ دهند که «آیا رجعت، آموزهای برهان‌پذیر است؟ و در این صورت، چه برهانی بر ضرورت تحقق رجعت وجود دارد؟». نتایج ین پژوهش نشان می‌دهد نه تنها رجعت، برهان‌پذیر است، بلکه براساس مبانی ملاصدرا و با اتکا به تشکیکی بودن نظام هستی، امتناع طفره و واقع نشدن عدالت حداکثری در عالم طبیعت، میتوان ضرورت عقلی رجعت و برپایی حکومت عدل مهدوی را اثبات کرد. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| ضرورت؛ رجعت؛ عدالت؛ حداکثری؛ طفره؛ حکمت؛ متعالیه | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| A New Look at the Rational Proof of the Necessity of Return by Relying on the Principles of Transcendental Wisdom | ||
| نویسندگان [English] | ||
| narjes rezaei adaryani1؛ Alireza Kohansal2 | ||
| 1Department of Philosophy, Shahid Motahari University, | ||
| 2Assistant Professor of Philosophy at Ferdowsi University of Mashhad | ||
| چکیده [English] | ||
| The return and raj‘a of a group of pure believers and mere infidels to the world during the reign of the Infallible Imams is one of the necessities of the Shi'ite religion and one of the factors distinguishing the Imamiyya Shi'ites from other Islamic sects. Although this doctrine has always been of interest to Shi'ite scholars and eminent figures, it seems that in most cases, as a rational proof, it has been limited to pseudo-rational and theological arguments and its demonstrative explanation has been neglected. The authors of the present study, using a descriptive-analytical method and with the help of written philosophical foundations, have tried to answer the question: “Is return a demonstrable doctrine?” And in this case, "What proof is there for the necessity of the return?” The results of this research show that not only is the return demonstrable, but also, based on Mullā Ṣadrā’s principles and relying on the gradation of the universe (order of being), the impossibility of evasion, and the failure of maximal justice in the natural world, the rational necessity of the return and the establishment of the Mahdavi reign of justice can be proven. | ||
| کلیدواژه‌ها [English] | ||
| necessity of the return, impossibility of evasion, return to the world, maximal justice, transcendental wisdom | ||
| مراجع | ||
|
شیخ صدوق، محمد بن علی بن الحسین (1390ق). من لایحضره الفقیه. تهران: دارالکتب الاسلامیه.
ابن سینا، حسین بن عبد الله (2007م) رسالة فی معرفة النفس الناطقة و أحوالها (أحوال النفس). پاریس: دار بیبلیون.
ابن شاذان، محمد بن فضل بن شاذان (1351ش). الایضاح. نشر دانشگاه تهران. تهران.
ابن منظور، جمال الدین محمد بن مکرم(بی‌تا) لسان العرب. بیروت: دار صادر.
امین، احمد (1380 ق) فجرالاسلام. قاهره: مکتبه النهضه المصریه.
بستانی، پطرس (1977م) محیط المحیط. قاموس مطول للغه العربیه. بیروت: مکتبه لبنان ناشرون.
تهانوی، محمد اعلی بن علبستانیی(1966م). موسوعه کشاف الاصطلاحات الفنون و العلوم. بیروت: مکتبه لبنان ناشرون.
جعفرزاده، مهدی، قاسمی، محمدرضا، پورسید آقایی، سیدمسعود (1396). « اعتبارسنجی و طبقه‌بندی دلالی روایات رجعت معصومین بعد از امام زمان». مشرق موعود. زمستان. ش44. صص 35-76.
حر عاملی، محمد بن حسن (1381ق). الایقاظ من الرجعه بالبرهان علی الرجعه (ترجمهٔ احمد جنتی). قم: چاپخانه علمیه.
حسن زاده آملی، حسن (1385). دروس معرفت نفس. قم: ال‍ف. لام. م‍ی‍م.
حسینی نسب، سیدرضا (1382). شیعه پاسخ می‌دهد. نشر مشعر. بی‌جا.
حلی، حسن بن یوسف (1413ق). کشف المراد فی شرح تجرید الإعتقاد. مصحح حسن حسن زاده آملی. قم: جماعة المدرسین فی الحوزة العلمیة بقم. مؤسسة النشر الإسلامی.
حمود، محمد جمیل شارح (1421ق). الفوائد البهیه فی شرح العقائد الامامیه. بیروت: موسسه الاعلمی للمطبوعات.
خادمی شیرازی، محمد ( 1365). رجعت یا دولت کریم خاندان وحی علیهم السلام. تهران: موسسه نشر و تبلیغ.
خسروی، علیرضا، جعفری هرندی، محمد، حسینی میرصفی، سیده‌فاطمه، (1400). «بررسی سندی و دلالی روایات رجعت معصومان با محوریت نفی یا اثبات همزمانی رجعت و ظهور امام زمان». مشرق موعود. ش60. صص 167 – 196.
رضانژاد، عزالدین، پای برجای، رمضان، (1395). «بررسی دلالت آیهٔ 83 سورهٔ نمل بر رجعت از دیدگاه فریقین». مطالعات تفسیری. ش25. صص41-60 .
رجبی، ابوذر، (1395). «تحلیل تطبیقی رویکرد فریقین در مسئلهٔ رجعت بر اساس آیهٔ 83 نمل». مطالعات تفسیری. زمستان. ش28.
رفیعی قزوینی، سید ابوالحسن (1368). رجعت و معراج به ضمیمه هفت مقاله دیگر. قزوین: نشر طه.
زبیدی، سید محمد مرتضی (1306ق) تاج العروس من جواهر القاموس. بیروت: داراحیاء التراث العربی.
سبحانی، جعفر (1376). منشور عقاید امامیه. قم: موسسه تعلیماتی-تحقیقاتی امام صادقg.
سبحانی، جعفر (1411ق). الالهیات علی هدی الکتاب و السنه و العقل. قم: المرکز العالمی للدراسات الاسلامیه.
سلیمانی، خدامراد (1384) بازگشت به دنیا در پایان تاریخ (تحلیل و بررسی مسئله رجعت). قم: بوستان کتاب قم.
سهروردی، یحیی بن حبش(1375). پرتو نامه (مجموعه مصنفات شیخ اشراق). تهران: وزارت فرهنگ و آموزش عالی. موسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی (پژوهشگاه).
شیروانی، علی. شرح مصطلحات فلسفی بدایة الحکمة و نهایة الحکمة (1399). قم: بوستان کتاب قم.
شریف مرتضی (1405). رسائل الشریف المرتضی. قم: نشر دارالقرآن الکریم.
صدر الدین شیرازی، محمد بن ابراهیم(1360). الشواهد الربوبیة فی المناهج السلوکیة. تهران: مرکز نشر دانشگاهی.
صدر الدین شیرازی، محمد بن ابراهیم،(1440ق). الحکمة المتعالیة فی الأسفار العقلیة الأربعة. قم: انتشارات طلیعه نور.
طالب تاش، عبدالمجید، (1398). «رجعت و مستندات روایی آن در تفسیر قمی». حدیث‌پژوهی. بهار و تابستان. ش21. صص ۳۴۹-۳۶۶.
طباطبایی، سیدمحمدحسین(1374). تفسیر المیزان (ترجمهٔ سیدمحمدباقر موسوی همدانی). قم: دفتر انتشارات اسلامی.
طریحی، فخرالدین (1362). مجمع البحرین. تهران: نشر مرتضوی.
طوسی، محمد بن حسن (1411 ق). مصباح المجتهد. بیروت: مؤسسه فقه الشیعه.
طوسی، محمد بن حسن (بی تا). التبیان فی تفسیر القرآن. بیروت: داراحیاء التراث العربی.
کلینی، محمد بن یعقوب (1401 ق.). الکافی. دارالصعب دارالتعارف. بی‌جا.
مجلسی، محمد باقر (1367 ش). رجعت. تهران: نشر رسالت قلم،.
مجلسی، محمد باقر ( 1983 م). بحارالانوار. بیروت: داراحیاء التراث العربی.
مطهری، مرتضی (1376). شرح منظومه مختصر (مجموعه آثار استاد شهید مطهری). تهران: صدرا.
مظفر، محمدرضا (1380). عقاید الامامیه. ترجمه علیرضا مسجد جامعی. تهران: سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
مظفر، محمدرضا (1424 ق). المنطق. قم: مرکز مدریت حوزههای علمیه.
مفید، محمد بن محمد بن نعمان ( 1413 ق). مصفات الشیخ المفید. قم: مکتب الاعلام الاسلامی.
مکارم شیرازی، ناصر (1374). تفسیر نمونه. تهران: دارالکتب الاسلامیه.
محسنی دایکندی، محمد عظیم (1390ش). رجعت در عصر ظهور . قم: بنیاد فرهنگی حضرت مهدی موعود.
میرزایی، علیرضا، 1398. «تحلیلی انتقادی به رویکرد تقلیل گرایانه نظریهٔ معروف و معهود رجعت». اندیشهٔ نوین دینی. ش57. تابستان. صص۸۳-۹۸.
میسری، ندا، مرتضوی، سید مهدی، 1393. «تحلیلی از راز ایمان جابر بن عبدالله انصاری به آیهٔ 85 سورهٔ قصص و مسئلهٔ رجعت»، الهیات قرآنی، پاییز و زمستان. ش3. صص۱۳۷ – ۱۵۸.
نیشابوری. مسلم بن الحجاج (1398ق) صحیح مسلم (تحقیق محمد فواد عبدالباقی). بیروت: دارالفکر. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 183 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 122 |
||