آمار
| تعداد نشریات | 54 |
| تعداد شماره‌ها | 2,671 |
| تعداد مقالات | 37,724 |
| تعداد مشاهده مقاله | 20,440,413 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 9,577,220 |
بررسی تطبیقی آموزه از پیش برگزیدگی در الهیات مسیحی و هدایت خاصه در کلام اسلامی با تاکید بر آراء قدیس آگوستین و علامه طباطبایی | ||
| پژوهش‌های عقلی نوین | ||
| دوره 10، شماره 20، اسفند 1404، صفحه 123-146 اصل مقاله (623.37 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22081/nir.2026.69258.1453 | ||
| نویسندگان | ||
| جواد رقوی1؛ سعیده فخار نوغانی2؛ خدیجه جعفری* 3 | ||
| 1استادیار گروه فلسفه و کلام، نمایندگی خراسان، جامعة‌المصطفی العلمیة، مشهد، ایران. | ||
| 2پژوهشگر فلسفه | ||
| 3دکتری کلام جامعة‌المصطفی العلمیة. | ||
| تاریخ دریافت: 17 خرداد 1403، تاریخ بازنگری: 10 آبان 1403، تاریخ پذیرش: 18 اسفند 1404 | ||
| چکیده | ||
| نجات‌شناسی یکی از مسائل بسیار مهم در دو سنت اسلام و مسیحیت است. از نظر آگوستین یکی از عوامل نجات، از پیش‌برگزیدگی است؛ به این معنا که خدا از قبل کسانی را که باید نجات یابند، برگزیده است و هیچ کس جز آنها نجات نخواهد یافت. براساس این دیدگاه، چنین به نظر می‌آید چه شخص نجات یابد و چه نیابد، مرهون سبب دیگری نیست، بلکه شخص منتخب، ملزم به ایمان آوردن است. او می تواند ذاتاً ایمان بیاورد؛ زیرا خداوند در تقدیرش این را قرار داده و وی را برگزیده است. ازسوی دیگر، یکی از مباحثی که با بحث ازپیش‌برگزیدگی در الهیات مسیحی متناظر است، بحث هدایت خاصه در کلام امامیه است. دربارهٔ چیستی و چگونگی دربردارندگی هدایت خاصه، تفاسیر متفاوتی رسیده است. بررسی مسئلهٔ از پیش برگزیدگی و رابطهٔ آن با هدایت خاصه با تأکید بر نظر سنت آگوستین و علامه طباطبایی موضوع این نوشتار است. نتایج، بیانگر آن است که آموزهٔ ازپیش‌برگزیدگی از دیدگاه آگوستین و هدایت خاصه در دیدگاه علامه، از نظر محتوایی وجوه اشتراک دارند. در دیدگاه آگوستین، برگزیدگی به این معناست که خداوند برخی از مردم را جدا ساخته و آنها را برای حیات ابدی معین فرموده است یا خدا از طریق فیض الهی، خود عده‌ای را که از قبل می‌شناخت برای نجات برگزید. در هدایت خاصه نیز خداوند انسان را به‌گونه‌ای آفریده و هستی او را با الهامی فطری همراه کرده است که می‌تواند اعتقاد حق و عمل صالح را تشخیص دهد و به هدایت برسد. از منظر هر دو اندیشمند، نجات انسان و رسیدن به سعادت تنها از ناحیهٔ خداوند است و این با اراده و اختیار انسان منافات ندارد. باوجود شباهت‌های میان دو نظریه، باید گفت در نظریهٔ از پیش برگزیدگی، کسانی نجات می‌یابند که از ازل، خدا آنها را برگزیده است و خود شخص در نجات خویش دخالت مؤثری ندارد و ازاین‌رو جایگاه اراده و اختیار در این دیدگاه تضعیف می‌شود و حتی نوعی اقبال به «جبر» دیده می‌شود. اما در هدایت خاصه، اختیار، انتخاب و ارادهٔ آزاد انسان، ایمان او به خداوند، عقاید حق و غیره از جمله عوامل نجات و رستگاری انسان به‌شمار می‌آید. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| رحمت الهی؛ فیض؛ کلام اسلامی؛ الهیات مسیحی؛ از پیش برگزیدگی؛ آگوستین؛ علامه طباطبایی | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| A Comparative Study of the Doctrine of Predestination in Christian Theology and Special Guidance in Islamic Theology with Emphasis on the Views of Augustine and Allāma Ṭabāṭabā’ī | ||
| نویسندگان [English] | ||
| javad raghavi1؛ saeedeh fakhar noghani2؛ khadije Jafari3 | ||
| 1faculty of philosophy & theology Department/ Almustafa International University | ||
| 2پژوهشگر فلسفه | ||
| 3دکتری کلام جامعة‌المصطفی العلمیة. | ||
| چکیده [English] | ||
| Redemption is one of the most important issues in the two traditions of Islam and Christianity. According to Augustine, one of the factors of redemption is predestination; in the sense that God has already chosen those who are to be saved and no one will be saved except them. Based on this view, it seems that whether a person is saved or not is not due to any other cause, but rather the chosen person is obliged to believe. He can believe by nature; because God has placed this in His destiny and chosen him. On the other hand, one of the discourses that corresponds to the discussion of predestination in Christian theology is the discussion of special guidance in Imāmī theology. There have been different interpretations about what and how special guidance is contained. The subject of this article is to examine the issue of predestination and its relationship with special guidance, with emphasis on the views of Saint Augustine and ‘Allāma Ṭabāṭabā’ī. The results indicate that the doctrine of predestination from Augustine's perspective and special guidance from Allāma's viewpoint have some common aspects in terms of content. In Augustine's perspective, election means that God has separated some people and designated them for eternal life, or that God, through divine grace, has chosen some people whom He knew beforehand for salvation. In special guidance, God has created man in such a way that he has endowed his being with an innate inspiration that allows him to recognize the right belief and righteous action and to attain guidance. From the perspective of both thinkers, man's salvation and attainment of happiness are only from God, and this does not contradict human volition and free will. Despite the similarities between the two theories, it must be said that in the theory of predestination, those who are saved are those whom God has chosen from eternity and the person himself has no effective involvement in his own salvation, and therefore the position of volition and free will in this view is weakened and even a kind of inclination towards "determination" is seen. However, in special guidance, man's volition, choice and free will, his faith in God, beliefs in truth, etc. are among the factors of man's redemption and salvation. | ||
| کلیدواژه‌ها [English] | ||
| Divine mercy, grace, Islamic theology, Christian theology, predestination, Augustine, ‘Allāma Ṭabāṭabā’ī | ||
| مراجع | ||
|
قرآن کریم
ابن منظور، محمد بن مکرم (1408). لسان العرب (ج 12). بیروت: دارالاحیاء التراث العربی.
اسپرول، آر، سی (بی تا). همه الهی‌دان هستند (مقدمه ای بر الهیات نظام مند).
استید،کریستوفر (1380) فلسفه در مسیحیت باستان (ترجمهٔ عبدالرحیم سلیمانی). تهران: مرکز مطالعات و تحقیقات ادیان و مذاهب با همکاری مرکز بین‌المللی گفت‌و‌گوی تمدن‌ها.
اُگریدی، جوان (1384). مسیحیت و بدعت‌ها (ترجمهٔ عبدالرحیم سلیمانی). تهران: طه.
امامی، مجتبی (1394) نجات‌شناسی اسلام و مسیحیت بررسی تطبیقی قرآن و کتاب مقدس. قم: نشر کتاب طه.
آزادیان، مصطفی (1385). آموزه نجات از دیدگاه علامه طباطبایی با نگاهی به دیدگاه رایج مسیحیت. قم: مرکز نشر مؤسسهٔ آموزشی پژوهشی امام خمینی.
آگوستین (1398). شهر خدا. مترجم: حسین توفیقی (چاپ چهارم). قم: انتشارات دانشگاه ادیان و مذاهب.
آگوستین (1385). اعترافات. (ترجمهٔ افسانه نجاتی، ج2). تهران: پیام امروز.
تیسن، هنری، (بی تا). الاهیات مسیحی. طاطه وس میکائیلیان. تهران: انتشارات حیات ابدی
دانستن، لسلی ( 1381). آیین پروتستان (ترجمهٔ عبدالرحیم سلیمانی اردستانی). قم: موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره)
دهخدا، علی اکبر (1385). لغت نامه دهخدا. زیر نظر دکتر جعفر شهیدی. تهران: موسسه انتشاراتی دانشگاه تهران.
راغب اصفهانی، حسین (1386). المفردات فی الفاظ القرآن. مصطفی رحیمی‌نیا. تهران: نشر سبحان
طباطبایی، سید محمد حسین (1369). انسان از آغاز تا انجام (ترجمهٔ صادق لاریجانی آملی). تهران: انتشارات الزهراء
طباطبایی، سید محمد حسین (1362). المیزان. (ترجمهٔ محمد باقر موسوی همدانی و دیگران، ج1). تهران: بنیاد فکری و علمی علامه طباطبایی
طباطبایی، سید محمد حسین (1417ق) المیزان فی تفسیر القرآن. قم: دفتر انتشارات جامعه مدرسین حوزه علمیه قم
الامیرکانی. قس جیمس انس (1888م). نظام التعلیم فی علم الاهوت القدیم. بیروت: مطبعه الامیرکانی
کرنر، ارل (1994م). سرگذشت مسیحیت در طول تاریخ (ترجمهٔ آرمان رشدی). شورای کلیساهای جماعت ربانی. آموزشگاه کتاب مقدس
لین، تونی ( 1380). تاریخ تفکر مسیحی (ترجمهٔ روبرت آسوریان). تهران: نشر فروزان
مستر هاکس (1377). قاموس کتاب مقدس. ج1. تهران: انتشارات اساطیر
مک گراث، آلیستر (1384). درسنامه الهیات مسیحی (ترجمهٔ بهروز حدادی، ج1). قم: مرکز مطالعات و تحقیقات ادیان و مذاهب.
نصرتیان، رئوف، قاسمی، مهدی (1393). بررسی تطبیقی کارکرد فیض در الهیات کاتولیک و قاعده لطف در کلام شیعه. پژوهشنامه ادیان. ش 15.
مفید، محمد بن محمد، تصحیح الاعتقادات الامامیه (1413ق). قم: المؤتمر العالمی لألفیه الشیخ المفید.
یاسپرس، کارل (1363). آگوستین (ترجمهٔ محمدحسن لطفی، ج1) تهران: انتشارات خوارزمی.
Augustine, On the Free Choice of the Will, edited and translated by Peter King University of Toronto, Cambridge Texts in the History of Philosophy (2010), Cambridge University. George I. Mavrodes, predestination, in Rutlage Encyclopedia of Philosophy, (1998), New York: Routlage Publication, , V.7. ILeana Marcoulesco, Redemption, in Ebcyclopedia of Religion,Lindsay Janes, (2005), second Edition, Thomson Gale Publication. W. D. V. 11. Keith Yandell, Salvation, in Rutlage Encylopedia of Philosophy, (1998), New York: Routlage Publication, , V.2, 7, 8. Ninian Smart, Soteriology, , in Ebcyclopedia of Religion,Lindsay Janes, (2005), second Edition, Thomson Gale Publication. W. D. V. 12. The American Heritage New Dictionary of Cultural Literacy, 2011.
Wilfred Graves, Jr., (2011) In Pursuit of Wholeness: Experiencing God's Salvation for the Total Person ,Shippensburg, PA: Destiny Image publication. Gareth B. Matthews, “Philosophy of religion: divine foreknowledge and free will: Augustine” in Routledge Encyclopedia of Philosophy, Version 1.0, London and New, p. 683 - 684. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 180 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 131 |
||