آمار
| تعداد نشریات | 54 |
| تعداد شمارهها | 2,639 |
| تعداد مقالات | 37,346 |
| تعداد مشاهده مقاله | 18,470,550 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 8,425,396 |
مکتب اجتهادیِ «سیدمرتضی علمالهدی | ||
| روش شناسی علوم اسلامی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 16 فروردین 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22081/mis.2026.74445.1078 | ||
| نویسنده | ||
| احمد مبلغی* | ||
| مدرس خارج حوزه علمیه قم و دانشیار دانشگاه مذاهب. روش شناسی اصول و فقه | ||
| تاریخ دریافت: 15 فروردین 1405، تاریخ بازنگری: 15 تیر 1405، تاریخ پذیرش: 16 فروردین 1405 | ||
| چکیده | ||
| مکتب اجتهادی سیدمرتضی علمالهدی با رویکردی یقینگرا و مبتنی بر بنیانهای کلامی، از کهنترین مکاتب فقهی امامیه است که در سایۀ غبارآلودگی تاریخی و غلبه دستگاه فقهی شیخ طوسی کمتر مورد بازخوانی انتقادی قرار گرفته است. این جستار با روش توصیفی‑تحلیلی و با تمرکز بر آثار اصلی سیدمرتضی، سه محور اساسی در هندسه فکری او را واکاوی میکند: نخست، مبانی معرفتشناختی که بر دو اصل «رابطه تکاملی عقل و نقل» و «اصالت قطع» استوار است و طی آن مرز ماهوی میان علم و ظن ترسیم میشود. دوم، ترتیب ادله شامل نصوص قرآن، سنت متواتر، اجماع امامیه (با کارکردی یقینآور و مستقل) و اصول عقلی. سوم، روششناسی کاربست عقل و نقل که در ساحتهای تأسیسی (اثبات ضرورت شریعت)، تنظیمی (تعیین محدودۀ فروع فقهی) و نقادانه (غربالگری باورهای جزمی) تجلی مییابد. یافتهها نشان میدهد که دستگاه اجتهادی سیدمرتضی با وحدت روشی در عرصه کلام، فقه و اصول، از سختگیری در مقدمات معرفتی به انعطاف در نتایج فقهی میرسد و در پی صیانت از خلوص و قطعیت شریعت، سازوکاری برای مقابله با جزماندیشیهای بیمبنا ارائه میدهد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| مکاتب فقهی؛ سیدمرتضی علمالهدی؛ روششناسی؛ اجتهاد | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| مکتب اجتهادیِ «سیدمرتضی علمالهدی | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Ahmad Moballeghi | ||
| Qom Seminary | ||
| چکیده [English] | ||
| مکتب اجتهادی سیدمرتضی علمالهدی با رویکردی یقینگرا و مبتنی بر بنیانهای کلامی، از کهنترین مکاتب فقهی امامیه است که در سایۀ غبارآلودگی تاریخی و غلبه دستگاه فقهی شیخ طوسی کمتر مورد بازخوانی انتقادی قرار گرفته است. این جستار با روش توصیفی‑تحلیلی و با تمرکز بر آثار اصلی سیدمرتضی، سه محور اساسی در هندسه فکری او را واکاوی میکند: نخست، مبانی معرفتشناختی که بر دو اصل «رابطه تکاملی عقل و نقل» و «اصالت قطع» استوار است و طی آن مرز ماهوی میان علم و ظن ترسیم میشود. دوم، ترتیب ادله شامل نصوص قرآن، سنت متواتر، اجماع امامیه (با کارکردی یقینآور و مستقل) و اصول عقلی. سوم، روششناسی کاربست عقل و نقل که در ساحتهای تأسیسی (اثبات ضرورت شریعت)، تنظیمی (تعیین محدودۀ فروع فقهی) و نقادانه (غربالگری باورهای جزمی) تجلی مییابد. یافتهها نشان میدهد که دستگاه اجتهادی سیدمرتضی با وحدت روشی در عرصه کلام، فقه و اصول، از سختگیری در مقدمات معرفتی به انعطاف در نتایج فقهی میرسد و در پی صیانت از خلوص و قطعیت شریعت، سازوکاری برای مقابله با جزماندیشیهای بیمبنا ارائه میدهد. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| مکاتب فقهی, سیدمرتضی علمالهدی, روششناسی, اجتهاد | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 15 |
||