آمار
| تعداد نشریات | 54 |
| تعداد شمارهها | 2,627 |
| تعداد مقالات | 37,191 |
| تعداد مشاهده مقاله | 17,809,046 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 8,056,711 |
واکاوی کارآمدی فقه سیاسی در عرصه سیاست خارجی دولت اسلامی بر اساس قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران | ||
| علوم سیاسی | ||
| دوره 28، شماره 4، دی 1404 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22081/psq.2026.66383.3049 | ||
| نویسندگان | ||
| محمدصادق آسیم* 1؛ سیداحسان رفیعی علوی2 | ||
| 1پژوهشگاه علوم اسلامی امام صادق | ||
| 2استاد سطح عالی حوزه علمیه قم، دانشیارگروه فقه مضاف دانشگاه باقرالعلوم(ع) | ||
| تاریخ دریافت: 05 مهر 1404، تاریخ بازنگری: 07 آذر 1404، تاریخ پذیرش: 18 اردیبهشت 1405 | ||
| چکیده | ||
| واکاوی کارآمدی فقه سیاسی در عرصه سیاست خارجی دولت اسلامی بر اساس قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران چکیده: سنجش نظریات مختلف از منظر کارآمدی در حوزه سیاست خارجی سبب ارتقا و بهرهمندی دولتها در سلوک سیاسی میشود. فقه سیاسی شیعه با برخورداری از ظرفیتهای متنوع دینی، دارای تدبیر مبرهنی در عرصهی سیاست خارجی دولت اسلامی است. ضرورت مطابقت قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران با موازین اسلامی، نوع خاصی از برنامههای سیاسی را در عرصه روابط بینالملل، اقتضا میکند. چارچوب نظری این پژوهش بر پایه دو مبنای اصلی نظریه کارآمدی در روابط بینالملل و فقه سیاسی شیعه استوار است. این پژوهش با هدف بررسی عناصر کارآمدی درسیاست خارجی و فقه سیاسی در عرصه سیاست خارجی و تطبیقی آن در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران نگاشته شده است. فرضیه پژوهش بر این مبنا استوار است که «نظریه فقه سیاسی شیعه کارآمدی حداکثری در عرصه روابط بینالملل بر اساس قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران دارد». سوال این پژوهش «کارآمدی نظریه فقه سیاسی در عرصه روابط بینالملل بر اساس قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران چیست؟» میباشد که در سه حوزه نظریه کارآمدی روابط بینالملل، کارآمدی فقه سیاسی در عرصه سیاست خارجی و سنجش تطبیقی یافتهها با قانون اساسی صورت میگیرد. تحقیق حاضر با بررسی جوانب دو قاعده فقهی علو و نفی ظلم که استقلال و روابط مسالمتآمیز با دیگر کشورها را در روابط دولت اسلامی طراحی میکند، به تطبیق این الگو در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران ذیل اصول153، 81، 145، 154 و 152 میپردازد. روش تحقیق این مقاله، از ماهیتی توصیفی_تحلیلی برخوردار است و پردازش اطلاعات به صورت کیفی و گردآوری اطلاعات با روش مطالعاتی_کتابخانه صورت گرفته است. نتایج تحقیق نشاندهنده تأیید فرضیه و کارآمدی حداکثری قانون اساسی بر اساس فقه سیاسی شیعه در تنظیم روابط قدرت در صحنه روابط بینالملل است. واژگان کلیدی: کارآمدی، فقه سیاسی، دولت اسلامی، سیاست خارجی، قانون اساسی، کارآمدی. | ||
| کلیدواژهها | ||
| کارآمدی؛ فقه سیاسی؛ دولت اسلامی؛ سیاست خارجی؛ قانون اساسی | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Analyzing the effectiveness of political jurisprudence in the field of foreign policy of the Islamic state based on the Constitution of the Islamic Republic of Iran | ||
| نویسندگان [English] | ||
| mohammad sadegh asim1؛ sayedehsan rafiealavy2 | ||
| 1asim111@chmail.ir | ||
| 2  Assistant Professor of jurisprudence at Baqerul-ulum University (AS) | ||
| چکیده [English] | ||
| The precise examination and evaluation of diverse and varied theories in the field of foreign policy from the perspective of their efficacy and effectiveness is considered a fundamental factor for upgrading the quality of political conduct and achieving greater benefit for governments in the arena of international relations. In this context, Shia Political Jurisprudence (Fiqh Siyasi), as a rich intellectual school of thought, due to its utilization of diverse and vast religious and divine capacities, possesses the ability to present a clear, specific, and definite strategy (tadbir) in the sensitive domain of the Islamic government’s foreign policy, which requires in-depth analysis. On the other hand, the Constitution of the Islamic Republic of Iran, by virtue of its inherent requirements and foundations, necessitates the complete conformity with Islamic criteria and ordinances (mavazin). This fundamental conformity, in turn, demands and requires a specific and unique type of political program for the Iranian political system in the broad arena of international relations. The main objective of this research was, specifically, to investigate and analyze the key elements of efficacy in the field of foreign policy, as well as to examine the dimensions of the efficacy of Political Jurisprudence in this same domain, and subsequently, to conduct a comparative assessment and alignment of these findings with the Constitution of the Islamic Republic of Iran. The present research then proceeds to the practical application and examination of this theoretical model within the framework of the Constitution of the Islamic Republic of Iran. This application particularly focuses on key principles such as Article 153 (prohibition of any colonial treaty or foreign domination), Article 81 (prohibition of establishing foreign companies and institutions), Article 145 (prohibition of stationing foreign military forces), Article 154 (the principle of negating oppression and supporting the rights of the oppressed), and Article 152 (foreign policy based on the negation of domination/submission, preservation of independence, and territorial integrity). The research method utilized in this article is descriptive-analytical, which emphasizes deep content analysis. Data collection has been conducted qualitatively through library and documentary studies. The final results of the research clearly demonstrate that the Constitution of the Islamic Republic of Iran, by relying on Political Jurisprudence and the mentioned rules, possesses maximum and very high efficacy in regulating power relations and designing macro-policies on the international relations scene, and has been able to provide a comprehensive model. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Efficiency, political jurisprudence, Islamic state, foreign policy, constitution | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 37 |
||