آمار
| تعداد نشریات | 54 |
| تعداد شماره‌ها | 2,676 |
| تعداد مقالات | 37,769 |
| تعداد مشاهده مقاله | 20,821,174 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 9,780,726 |
طراحی الگوی رهبری مادرانه در کارآفرینی اجتماعی: کاوش تجربۀ زیستۀ رباب صدر با رویکرد نظریۀ زمینه‌ای | ||
| مطالعات فرهنگی اجتماعی حوزه | ||
| دوره 10، شماره 1 - شماره پیاپی 19، فروردین 1405، صفحه 237-272 اصل مقاله (3.05 M) | ||
| نوع مقاله: مطالعات زنان، جنسیت و سیاست‌گذاری خانواده | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/scs.2026.72927.1450 | ||
| نویسندگان | ||
| حمیده تابعی* 1؛ منصوره زارعان2؛ بابک حمیدیا3؛ عادل پیغامی4؛ ربابه صدر5 | ||
| 1دانشجوی دکتری، دانشکدۀ زن و خانواده، دانشگاه ادیان و مذاهب، قم، ایران | ||
| 2دانشیار، گروه مطالعات علوم اجتماعی و جمعیت، پژوهشکده زنان، دانشگاه الزهرا(س)، تهران، ایران. | ||
| 3استادیار، دانشکدۀ معارف اسلامی و مدیریت، دانشگاه امام صادق(ع)، تهران، ایران. | ||
| 4دانشیار، دانشکدۀ معارف اسلامی و اقتصاد، دانشگاه امام صادق(ع)، تهران، ایران | ||
| 5دکتری، موسسات امام موسی صدر، لبنان | ||
| تاریخ دریافت: 21 مهر 1404، تاریخ بازنگری: 08 اسفند 1404، تاریخ پذیرش: 06 خرداد 1405 | ||
| چکیده | ||
| کارآفرینی اجتماعی به‌مثابه رویکردی نوآورانه برای پاسخ به نیازهای حل‌نشدۀ جامعه، مرزهای سنّتی میان بخش‌های دولتی، خصوصی و غیرانتفاعی را درهم شکسته و بر خلق ارزش اجتماعی پایدار تمرکز دارد. مؤسسات امام موسی صدر در لبنان یکی از موفق‌ترین نمونه‌های کارآفرینی اجتماعی در جهان اسلام تبدیل هستند. این موسسات که طی نزدیک به شصت سال تحت هدایت خانم رباب صدر فعالیت کرده‌اند، مورد مطالعاتی مطلوبی برای مطالعۀ الگوی رهبری کارآفرینان اجتماعی به‌شمار می‌روند. پژوهش حاضر با هدف کاوش عمیق و نظام‌مند تجربه زیسته رباب صدر در مدیریت موسسات امام موسی صدر در شهر صور لبنان و طراحی الگوی رهبری ایشان، به دنبال پاسخگویی به این سوال اصلی است که الگوی رهبری مادرانه در کارآفرینی اجتماعی بر اساس تجربه زیسته خانم رباب صدر چگونه است. این پژوهش براساس روش نظریۀ زمینه‌ای (داده‌بنیاد) و رویکرد کلاسیک گلیزری انجام شده است. داده‌های این پژوهش از طریق انجام هفده مصاحبۀ هدفمند و عمیق با مدیران، کارشناسان و چهره‌های آشنا با موسسات و تجربۀ خانم صدر، گردآوری شدند. کدهای باز حاصل از کدگذاری کامل مصاحبه‌ها مرتبط با وجوه شخصیت کارآفرین 150 مفهوم بود که پس از چهار نوبت بازبینی، طی مرحلۀ کدگذاری محوری با رویکرد کدگذاری خانوادۀ راهبردی به هفده راهکنش و سپس در نتیجۀ کدگذاری انتخابی چهار راهبرد بدست آمد. الگوی نهایی نشان می‌دهد که رهبری رباب صدر، نوعی از «کنش راهبردی یکپارچه» است و ایشان به طور مداوم در حال «مدیریت»، «مذاکره» و «مانور» در سه سطح هستند: ۱) سطح فردی و سازمانی از طریق مدیریت سرمایۀ انسانی، ۲) سطح اجتماعی و سیاسی از طریق کنشگری هوشمندانه در محیط و ۳) سطح بحران و آینده از طریق مدیریت نوآورانۀ مسایل. کارآفرین اجتماعی براساس این الگو با تکیه بر میراث ارزشی قدرتمند خود، مجموعه‌ای از راهبرد‌ها را برای مدیریت منابع، کنشگری در محیط‌های پیچیده و هدایت موسسات به سمت پایداری و تحقق مأموریت اجتماعی به‌کار می‌گیرد. این رهبری مادرانه و کارآفرینانۀ رباب صدر فرآیندی چندلایه است که در آن، سرمایه‌های نمادین و شخصیتی (راهبرد ۱) به گونه‌ای راهبردی به‌کار گرفته می‌شوند، تا بستری از مشروعیت و نفوذ ایجاد کنند. این بستر، اجرای موفقیت‌آمیز راهبردهای عملیاتی دیگر شامل مدیریت نیروهای انسانی (راهبرد ۲)، حرکت در محیط (راهبرد ۳) و راهبری در چالش‌ها و نوآوری (راهبرد ۴) را ممکن می‌سازد. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| نظریۀ زمینه‌ای؛ کارآفرینی اجتماعی؛ نوآوری اجتماعی؛ سبک رهبری؛ لبنان؛ الگوی رهبری مادرانه؛ رباب صدر | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Designing a Model of Maternal Leadership in Social Entrepreneurship: An Exploration of Rabab Sadr's Lived Experience Using the Grounded Theory Approach | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Hamideh Tabei1؛ Mansooreh Zarean2؛ Babak Hamidia3؛ Adel Peighami4؛ Rabab Al-Sadr5 | ||
| 1PhD., Student, Faculty of Women and Family, University of Religions and Denominations, Qom, Iran | ||
| 2Assosiate Professor, Department of Social Sciences and population Studies, Women's Research Center, Alzahra University, Tehran, Iran | ||
| 3Assistant Professor, Faculty of Islamic Studies and Management, Imam Sadeq University, Tehran, Iran | ||
| 4Associate Professor, Faculty of Islamic Studies and Economics, Imam Sadeq University, Tehran, Iran | ||
| 5PhD., Imam Musa Sadr Foundation, Lebanon | ||
| چکیده [English] | ||
| Social entrepreneurship, as an innovative approach for responding to the unresolved needs of society, breaks down the traditional boundaries among the public, private, and non-profit sectors and focuses on the creation of sustainable social value. The Imam Musa Sadr institutions in Lebanon have become one of the most successful examples of social entrepreneurship in the Islamic world. These institutions, which have operated under the guidance of Ms. Rabab Sadr for nearly sixty years, are considered an optimal case study for studying the leadership model of social entrepreneurs. The present research, with the aim of deeply and systematically exploring the lived experience of Rabab Sadr in managing the Imam Musa Sadr institutions in the city of Tyre, Lebanon, and designing her leadership model, seeks to answer this main question: what is the model of maternal leadership in social entrepreneurship based on the lived experience of Ms. Rabab Sadr? This research was conducted based on the Grounded Theory method and the Glaserian classic approach. The data of this research were collected through seventeen purposeful and in-depth interviews with managers, experts, and figures familiar with the institutions and the experience of Ms. Sadr. The open codes resulting from the complete coding of the interviews related to the aspects of the entrepreneur's personality were 150 concepts, which, after four rounds of review, resulted in seventeen tactical actions during the axial coding stage with the strategic family coding approach, and subsequently, as a result of selective coding, four strategies were obtained. The final model demonstrates that Rabab Sadr's leadership is a type of "integrated strategic action" and she is constantly "managing," "negotiating," and "maneuvering" at three levels: 1) the individual and organizational level through human capital management, 2) the social and political level through intelligent agency in the environment, and 3) the crisis and future level through the innovative management of issues. Based on this model, the social entrepreneur, relying on his/her powerful value heritage, employs a set of strategies to manage resources, exercise agency in complex environments, and guide institutions towards sustainability and the realization of the social mission. This maternal and entrepreneurial leadership of Rabab Sadr is a multi-layered process in which symbolic and personality capitals (Strategy 1) are employed strategically to create a foundation of legitimacy and influence. This foundation enables the successful implementation of other operational strategies including human resources management (Strategy 2), navigating the environment (Strategy 3), and leading in challenges and innovation (Strategy 4). | ||
| کلیدواژه‌ها [English] | ||
| Grounded theory, Social entrepreneurship, Social innovation, Leadership style, Lebanon, Maternal leadership model, Rabab Sadr | ||
| مراجع | ||
|
افجه، علی‌اکبر (1380). رهبری و مدیریت اسلامی. دانش و توسعه، 7(13)، ص27-42.
اولسون، کارین (1391). ضروریات انجام مصاحبه در تحقیقات کیفی. ترجمه محمدعلی چراغی و همکاران. تهران: بشری.
باقری، مصباح‌الهدی؛ سعدآبادی، حسن (1390). طراحی الگوی رهبری معنوی براساس ارزش‌های اسلامی: پژوهشی مبتنی بر راهبرد داده‌بنیاد با تاکید بر ویژگی‌های فرمانده شهید سرلشکر پاسدار احمد کاظمی. اندیشۀ مدیریت راهبردی، 5(10)، ص57-122.
بورنستین، دیوید؛ دیویس، سوزان (1394). کارآفرینی اجتماعی: آنچه همه باید بدانند. ترجمۀ سروش فتحی، مهدی مختارپور و مهرداد نوابخش، تهران: بهمن برنا.
دوباشی، محسن (1399). نوآوری اجتماعی و پیشرفت: تشریح مفاهیم پایه نوآوری اجتماعی با رویکرد پیشرفت منطقه‌ای. تهران: ستاد پیشرفت منطقه‌ای.
رابینز، استفان؛ جاج، تیموتی (1403). رفتار سازمانی. ترجمه مهدی زارع. تهران: نص.
فراستخواه، مقصود (1400). روش تحقیق کیفی در علوم اجتماعی با تاکید بر نظریۀ برپایه (گراندد تئوری). تهران: آگاه، چاپ دهم.
فلاح، محمدرضا؛ پاشایی‌نیا، رها (1399). زنان کارآفرین و ورود موفقیت‌آمیز به حوزه کارآفرینی اجتماعی: ارایۀ یک مدل نظری. مطالعات راهبردی زنان، 23(90)، ص103-131.
کوتر، جان پی. (1390). رهبری تغییر. ترجمه ثریا شریفی. تهران: نسل نواندیش.
مبینی، علی؛ کشتکار، مهران (1397). نوآوری اجتماعی: مفاهیم، تعاریف، مدل‌ها. تهران: دانشگاه تهران.
منصوری، سمانه؛ پیغامی، عادل؛ قاسمی، عاصمه (1401). الگوی ارتقاء یافتۀ کارآفرینی زنان مبتنی بر رویکردها و تحولات جدید مطالعات جنسیت. زن در توسعه و سیاست، 20(2)، ص258-235.
موری، رابین و همکاران (1400). دستنامه نوآوری اجتماعی: اصول طراحی، توسعه و رشد نوآوری اجتماعی. ترجمه محسن دوباشی. تهران: عصر پیشرفت.
موسسۀ فرهنگی و تحقیقاتی امام موسی صدر (1397). معرفی مختصر جمعیت موسسات امام موسی صدر. تهران: موسسۀ فرهنگی و تحقیقاتی امام موسی صدر.
نورث‌هاوس، پیتر جی. (1397). رهبری در سازمان: نظریه و عمل. ترجمه لویا غفوری. تهران: دانشگاه جامع امام حسین(ع).
یوکل، گری (1382). مدیریت و رهبری در سازمان‌ها. ترجمه محمد ازگلی و قاسم قنبری. تهران: دانشگاه جامع امام حسین(ع).
Alsos, G.A., Hytti, U. & Ljunggren, E. (2013). Gender and Innovation: State of the Art and a Research Agenda. International Journal of Gender and Entrepreneurship, 5(3), p. 236-256.
Charmaz, K. (2006). Constructing Grounded Theory: A Practical Guide through Qualitative Analysis. London: Sage.
Dees, J.G. (1998). The Meaning of "Social Entrepreneurship. URL= http://www.gsb.stanford.edu/csi/SEDefinition.html Defourny, J. & Nyssens, M. (2010). Conceptions of Social Enterprise and Social Entrepreneurship in Europe and the United States: Convergences and Divergences. Journal of Social Entrepreneurship, 1(1), p. 32-53.
Fernandez-Guadano, J. & Martín-Lopez, S. (2023). Gender differences in Social Entrepreneurship: Evidence from Spain. Women’s Studies International Forum, no. 96.
Glaser, B.G. & Holton, J. (2004). Remodeling Grounded Theory. Forum: Qualitative Social Research, 5(2).
Glaser, B.G. & Strauss, A.L. (1967). The Discovery of Grounded Theory: Strategies for Qualitative Research. Chicago: Aldine.
Glaser, B.G. (1978). Theoretical Sensitivity: Advances in the Methodology of Grounded Theory. CA: Sociology Press.
Khalid, Sh., Dixon, Sh. & Vijayasingham, L. (2022). The gender responsiveness of social entrepreneurship in health – A review of initiatives by Ashoka fellows. Social Science & Medicine, no. 293.
Lindberg, M., Forsberg, L. & Karlberg, H. (2016). Gender dimensions in women’s networking for social innovation. Innovation. The European Journal of Social Science Research, 29(4), p. 410-423
Phills Jr., J. A., Deiglmeier, K. & Miller, D. T. (2008). Rediscovering Social Innovation. Stanford Social Innovation Review, 6(4), p. 34-43
Seelos, C. & Ganly, K. (2006). Social entrepreneurs directly contribute to global development goals, Social entrepreneurship. New York: Palgrave MacMillan. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 230 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 155 |
||