آمار
| تعداد نشریات | 54 |
| تعداد شماره‌ها | 2,676 |
| تعداد مقالات | 37,769 |
| تعداد مشاهده مقاله | 20,819,345 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 9,779,353 |
تجربیات زنان متأهل در شهر کرمان از چالش‌های خانوادگی و نقش ارزش‌های دینی در شکل‌گیری درک آن‌ها | ||
| مطالعات فرهنگی اجتماعی حوزه | ||
| دوره 10، شماره 1 - شماره پیاپی 19، فروردین 1405، صفحه 151-176 اصل مقاله (2.8 M) | ||
| نوع مقاله: مطالعات زنان، جنسیت و سیاست‌گذاری خانواده | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/scs.2026.70664.1383 | ||
| نویسندگان | ||
| محدثه مهرابی زاده* 1؛ سهیلا صادقی فسایی2؛ منصوره زارعان3؛ علیرضا مومن آرانی4 | ||
| 1دکتری، گروه مطالعات زنان، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه ادیان و مذاهب، قم، ایران | ||
| 2استاد، گروه جامعه‌شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهران، تهران، ایران. | ||
| 3گروه مطالعات علوم اجتماعی و جمعیت، پژوهشکده زنان، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران | ||
| 4دکتری، پژوهشکده باقرالعلوم(ع)، قم، ایران | ||
| تاریخ دریافت: 11 دی 1403، تاریخ بازنگری: 30 دی 1403، تاریخ پذیرش: 06 خرداد 1405 | ||
| چکیده | ||
| هدف پژوهش حاضر تبیین تجربه‌های زنان متأهل از چالش‌های زندگی خانوادگی و بررسی نقش ارزش‌های دینی در نحوه تفسیر و مواجهه آنان با این چالش‌ها در شهر کرمان است. این مطالعه با رویکرد کیفی و با استفاده از روش تحلیل مضمون انجام گرفت. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با ۳۶ زن متأهل که به‌صورت هدفمند انتخاب شده بودند، گردآوری شده و فرایند مصاحبه‌ها تا دستیابی به اشباع داده‌ها ادامه یافت. تحلیل داده‌ها براساس رویکرد تحلیل مضمون انجام شد که به استخراج هفت مضمون فراگیر، 18 مضمون سازمان‌دهنده و 38 مضمون پایه انجامید. یافته‌ها نشان داد زنان متأهل در بستر زندگی خانوادگی با مجموعه‌ای از چالش‌های هویتی، اقتصادی، تربیتی و فرهنگی مواجه‌اند و در تلاش برای ایجاد تعادل میان نقش‌های خانوادگی، فردی و اجتماعی قرار دارند. در این میان، ارزش‌ها و باورهای دینی برای بسیاری از مشارکت‌کنندگان به‌عنوان منبعی معنایی و حمایتی عمل می‌کند و چارچوبی تفسیری برای فهم و مدیریت موقعیت‌های دشوار فراهم می‌آورد. همچنین بهره‌گیری از کنش‌های دینی همچون دعا، نیایش و مشارکت در شبکه‌های مذهبی با تقویت احساس حمایت، آرامش روانی و کنترل ادراک‌شده در تجربه آنان همراه است. زنان از منابع دینی نه صرفاً به‌عنوان مجموعه‌ای از هنجارهای الزام‌آور، بلکه به‌عنوان سرمایه‌ای فرهنگی و معنوی برای بازتعریف نقش‌های خود در خانواده و مدیریت فشارهای اجتماعی و فرهنگی بهره می‌گیرند؛ فرایندی که در نهایت به تقویت احساس عاملیت و تاب‌آوری آنان در مواجهه با چالش‌های زندگی خانوادگی می‌انجامد. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| زنان متأهل؛ ارزش‌های دینی؛ خانواده؛ هویت زنانه؛ شبکه‌های حمایتی مذهبی؛ شهر کرمان | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| The Experiences of Married Women in the City of Kerman Regarding Family Challenges and the Role of Religious Values in the Formation of Their Comprehension | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Mohaddeseh Mehrabizadeh1؛ Soheila Sadeghi Fasaei2؛ Mansoureh Zarean3؛ Alireza Momen Arani4 | ||
| 1PhD., Department of Women's Studies, Faculty of Social Sciences, University of Religions and Denominations, Qom, Iran | ||
| 2Professor, Department of Sociology, Faculty of Social Sciences, University of Tehran, Tehran, Iran | ||
| 3, Department of Social Sciences and population Studies, Women's Research Center, Alzahra University, Tehran, Iran | ||
| 4PhD., Baqir al-Olum Research Institute, Qom, Iran | ||
| چکیده [English] | ||
| The purpose of the present research is to elucidate the experiences of married women regarding the challenges of family life and to investigate the role of religious values in their manner of interpreting and confronting these challenges in the city of Kerman. This study was conducted with a qualitative approach and by utilizing the thematic analysis method. The data were collected through semi-structured interviews with 36 married women who had been purposively selected, and the interview process continued until the achievement of data saturation. Data analysis was performed based on the thematic analysis approach, which led to the extraction of seven overarching themes, 18 organizing themes, and 38 basic themes. The findings indicated that married women, in the context of family life, are confronted with a set of identity, economic, educational, and cultural challenges, and are engaged in an effort to establish a balance among family, personal, and social roles. In the midst of this, religious values and beliefs act as a semantic and supportive resource for many of the participants and provide an interpretative framework for understanding and managing difficult situations. Furthermore, the utilization of religious actions such as supplication (Duʿāʾ), prayer, and participation in religious networks is associated with the reinforcement of the feeling of support, psychological tranquility, and perceived control in their experience. Women utilize religious resources not merely as a set of binding norms, but rather as a cultural and spiritual capital for the redefinition of their roles within the family and the management of social and cultural pressures; a process that ultimately leads to the reinforcement of their sense of agency and resilience in confronting the challenges of family life. | ||
| کلیدواژه‌ها [English] | ||
| Married women, Religious values, Family, Female identity, Religious support networks, City of Kerman | ||
| مراجع | ||
|
بستان (نجفی)، حسین (1396). جامعه‌شناسی خانواده با نگاهی به منابع اسلامی. پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
پرچم، اعظم؛ فاتحی‌زاده، مریم؛ باربازاصفهانی، نجمه (1393). اصول مدیریت خانواده در اسلام. پژوهش‌های اجتماعی اسلامی، 20(100).
چراغی‌کوتیانی، اسماعیل (1389). خانواده، اسلام و فمینیسم: تبیین رویکرد اسلام و فمینیسم به کارکردهای خانواده. قم: موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی.
رهبر مهرپو، بهناز؛ رشیدی، احتشام؛ دانایی، ابوالفضل (1401). مدل‌سازی تأثیر رسانه‌های اجتماعی در بازنمایی هویت ایرانی- اسلامی زنان. مطالعات رسانه‌ای نوین، 8(31)، ص109-141.
زیبایی‌نژاد، محمدرضا (1391). جایگاه خانواده و جنسیت در نظام تربیت رسمی. تهران: مرکز نشر هاجر (وابسته به مرکز مدیریت حوزه‌های علمیه خواهران).
زیبایی‌نژاد، محمدرضا؛ سبحانی، محمدتقی (1388). درآمدی بر نظام شخصیت زن در اسلام (بررسی مقایسه‌ای دیدگاه اسلام و غرب). تهران: مرکز نشر هاجر (وابسته به مرکز مدیریت حوزه‌های علمیه خواهران).
سلیماتو، جلو؛ بهادر، رقیه (1399). نقش زن در استحکام خانواده اسلامی. پژوهش‌های اسلامی جنسیت و خانواده، 3(4).
سمانچوشار، پاناپا (1398). جایگاه و نقش زن در آرامش خانواده. پژوهش‌های اسلامی جنسیت و خانواده، شماره 3، ص23-37.
شفیعی، فاطمه (1395). رابطه ارزش‌های فرهنگی ازدواج بر ساختار خانواده متعادل و تأثیر آن بر میزان تحقق انتظارات زنان متاهل. روانشناسی اجتماعی، 4(41)، ص73-88.
صادقی فسایی، سهیلا؛ مقدم، سمیه (1391). مسئله‌شناسی زنان بنا به روایت زنانه (مطالعه کیفی). رفاه اجتماعی، 13(49)، ص269-302.
عرفان‌منش، ایمان؛ صادقی فسایی، سهیلا (1392). تحلیل جامعه‌شناختی تأثیرات مدرن شدن بر خانواده ایرانی و ضرورت تدوین الگوی ایرانی اسلامی. زن در فرهنگ و هنر، 5(1)، ص84-63.
قاسم‌پور، فاطمه (1397). مقایسه تطبیقی نقش‌های جنسیتی در رویکرد اسلامی و جامعه‌شناختی. پژوهش‌های اجتماعی اسلامی، 24(3)، ص59-81.
کاردوانی، راحله؛ نفیسی‌راد، معصومه (1403). زمینه‌های مؤثر بر هویت زنان در ایران: مرور نظام‌مند پژوهش‌های داخلی در دو دهه گذشته. مطالعات زن و خانواده، 12(2)، ص38-79.
لیاقت، علی؛ زارعان، منصوره؛ عرب خراسانی، سمیه (1402). بررسی خشونت خانگی علیه زنان در کشور پاکستان: مرور سیستماتیک. اسلام و علوم اجتماعی، 15(30)، ص71-97.
Braun, V. & Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative research in psychology, 3(2), p. 77101.
Connell, R. W. (1987). Gender and power: Society, the person and sexual politics. Stanford University Press.
Tajfel, H., & Turner, J. C. (1979). An integrative theory of intergroup conflict. In W. G. Austin & S. Worchel (Eds.), The social psychology of intergroup relations (pp. 33-47).
Giddens, A. (1984). The constitution of society: Outline of the theory of structuration. University of California Press.
Giddens, A. (1991). Modernity and self-identity: Self and society in the late modern age. Polity Press.
Connell, R.W. (2005). Masculinities University of California Press. Berkeley, Los Angeles.
Erikson, E.H. (1968). Identity: Youth and crisis. (Vol. 68). Norton.
Hall, G.C.N. (2022). Multicultural psychology. Routledge.
Koenig, H.G. (2012). Religion, spirituality, and health: The research and clinical implications. International Scholarly Research Notices, 2012(1). 278730. https://doi.org/10.5402/2012/278730 Krause, N. (2003). Religious meaning and subjective wellbeing in late life. The Journals of Gerontology Series B: Psychological Sciences and Social Sciences, 58(3).
Lincoln, Y. & Guba, E.G. (1985). Naturalistic lnquiry Sage Publications. Newbury Park, CA.
Palinkas, L.A., Horwitz, S.M., Green, C.A., Wisdom, J.P., Duan, N. & Hoagwood, K. (2015). Purposeful sampling for qualitative data collection and analysis in mixed method implementation research. Administration and policy in mental health and mental health services research, no. 42, P. 533544.
Pargament, K.I. (2001). The psychology of religion and coping: Theory, research, practice. Guilford press.
Putnam, R.D. (2000). Bowling alone: The collapse and revival of American community. Simon Schuster.
Bourdieu, P. (1986). The forms of capital. In: J. Richardson (Ed.), Handbook of theory and research for the sociology of education (pp. 241-258).
Sewell Jr, W.H. (1992). A theory of structure: Duality, agency, and transformation. American journal of sociology, 98(1), p. 1-29.
Smith, C. (2003). Moral, believing animals: Human personhood and culture. Oxford University Press.
Tajfel, H. (1979). An integrative theory of intergroup conflict. The social psychology of intergroup relations/Brooks/Cole.
Zaman, A. (2020). Exploring Gender Justice through the Lens of Islamic Relief Pakistan. Master's thesis. Hamad Bin Khalifa University (Qatar).
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 239 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 289 |
||