آمار
| تعداد نشریات | 54 |
| تعداد شمارهها | 2,627 |
| تعداد مقالات | 37,209 |
| تعداد مشاهده مقاله | 17,818,025 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 8,062,040 |
تحلیل تطبیقی سازههای معنایی «امداد رسانی» و دلالت های اجتماعی آن در قرآن کریم | ||
| مطالعات فرهنگی اجتماعی حوزه | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 06 خرداد 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/scs.2026.74115.1477 | ||
| نویسنده | ||
| رحمان عشریه* | ||
| دانشیاردانشگاه علوم ومعارف قرآن کریم | ||
| تاریخ دریافت: 09 بهمن 1404، تاریخ بازنگری: 07 اسفند 1404، تاریخ پذیرش: 06 خرداد 1405 | ||
| چکیده | ||
| این پژوهش با هدف تبیین نظام معناشناختی مفاهیم حوزه «امداد رسانی» در قرآن کریم و تحلیل دلالتهای اجتماعیِ برآمده از آن، با تکیه بر معناشناسی شبکهای انجام شده است. روش تحقیق، توصیفی-تحلیلی با رویکرد معناشناسی تاریخی و تحلیل مؤلفهای است که در آن، بافتهای قرآنی، معنای محوری و توسعه معنایی هر واژه واکاوی شده است. یافتهها نشان میدهد که پنج واژه کلیدی «اعطاء»، «انفاق»، «ایتاء»، «رفد» و «رزق»، اگرچه در معنای پایه «امداد رسانی» مشترکند، اما هر یک با مؤلفههای معنایی منحصربهفرد، دامنه شمول و کارکرد اجتماعی متفاوتی یافتهاند: «اعطاء» به عنوان هسته عام و فراگیر، «انفاق» بر بخشش همراه با خروج از ملکیت و ایثار، «ایتاء» بر اعطای مواهب بزرگ و با شأن، «رفد» بر عطای توأم با پشتیبانی فعال، و «رزق» بر عطای نافع و حیاتبخش مستمر دلالت دارد. این مفاهیم در تعامل با یکدیگر، شبکهای معنایی را شکل میدهند که افزون بر دلالت زبانی، واجد دلالتهای اجتماعی مشخصی است. پژوهش با بهرهگیری از روششناسی ترکیبی سهمرحلهای (تحلیل مؤلفههای معنایی، بافتشناسی اجتماعی و استنتاج دلالتهای اجتماعی) نشان میدهد که این شبکه معنایی، الگویی منسجم برای بازتعریف رابطه «خود» و «دیگری»، نهادینهسازی مسئولیتپذیری جمعی، تمایز میان کمک فداکارانه و تأمین حکیمانه، تقویت همیاری متقابل، و پشتوانهسازی برای قوانین حمایتی در جامعه اسلامی ارائه میدهد. نتیجه نهایی آنکه شناخت دقیق این شبکه میتواند مبانی نظری و عملی سبک زندگی اسلامی را در حوزه روابط اجتماعی، اقتصادی و اخلاقی تقویت کرده و «امداد رسانی» را از یک کنش فردی به یک نظام اجتماعی منسجم تبدیل کند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| قرآن کریم؛ امداد رسانی؛ تحلیل تطبیقی؛ سازههای معنایی؛ دلالت های اجتماعی | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Comparative Analysis of the Semantic Structures of "Help" and Its Social Implications in the Holy Quran | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Rahman oshriyeh | ||
| Associate Professor, University of Holy Quran | ||
| چکیده [English] | ||
| This study aims to explain the semantic system of the concepts of the field of "aid" in the Holy Quran and analyze the social implications arising from it, relying on network semantics. The research method is descriptive-analytical with a historical semantics and component analysis approach in which the Quranic contexts, the central meaning, and the semantic development of each word are analyzed. The findings show that the five key words "giving", "infaq", "itā", "rafd", and "razq", although they share the basic meaning of "aid", each has a different scope and social function with unique semantic components: "giving" as a general and comprehensive core, "infaq" refers to forgiveness accompanied by leaving ownership and sacrifice, "itā" refers to the granting of great and dignified gifts, "rafd" refers to giving accompanied by active support, and "razq" refers to a beneficial and life-giving continuous gift. These concepts interact with each other to form a semantic network that, in addition to linguistic connotation, has specific social connotations. The research, using a three-stage mixed methodology (semantic component analysis, social histology, and social connotation inference), shows that this semantic network provides a coherent model for redefining the relationship between “self” and “other,” institutionalizing collective responsibility, distinguishing between altruistic help and wise provision, strengthening mutual assistance, and providing support for protective laws in Islamic society. The final conclusion is that a detailed understanding of this network can strengthen the theoretical and practical foundations of the Islamic lifestyle in the areas of social, economic, and moral relations and transform | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Holy Quran, Relief, Comparative Analysis, Semantic Structures, Social Implications | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1 |
||