آمار
| تعداد نشریات | 54 |
| تعداد شمارهها | 2,633 |
| تعداد مقالات | 37,298 |
| تعداد مشاهده مقاله | 18,346,334 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 8,362,131 |
روش اقناعسازی مخاطب بر اساس الگوهای قرآنی | ||
| اسلام و مطالعات اجتماعی | ||
| دوره 13، شماره 51، دی 1404، صفحه 94-126 اصل مقاله (1.45 M) | ||
| نوع مقاله: علمی ـ پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22081/jiss.2026.73972.2201 | ||
| نویسندگان | ||
| سیده کیانرخ موسوی* 1؛ سعید امیرکاوه2 | ||
| 1کارشناسی ارشد، دانشکده دین و رسانه، دانشگاه صدا و سیما، قم، ایران (نویسنده مسئول). | ||
| 2دکتری، گروه علوم ارتباطات اجتماعی، دانشکده دین و رسانه قم، دانشگاه صدا و سیما، قم، ایران. | ||
| تاریخ دریافت: 15 دی 1404، تاریخ بازنگری: 09 اسفند 1404، تاریخ پذیرش: 07 خرداد 1405 | ||
| چکیده | ||
| هدف این پژوهش با هدف واکاوی روشهای اقناع مخاطب بر اساس الگوهای قرآنی انجام شده است. اهمیت این بررسی از آنجا ناشی میشود که قرآن کریم، بهعنوان متنی وحیانی و هدایتگر، نهتنها در سطح معرفتی و اعتقادی بلکه در عرصه اقناع و اثرگذاری بر مخاطب نیز شیوههایی چندلایه ارائه کرده است. این پژوهش با روش تحقیق کیفی و مبتنی بر تحلیل مضمون بود. دادهها از طریق بررسی آیات مرتبط با اقناع و الگودهی استخراج شدند و پس از کدگذاری، مضامین در سه دسته شناختی، احساسی و رفتاری سامان یافتند. یافتههای تحقیق: تحلیل آیات نشان داد قرآن الگویی جامع برای اقناع عرضه میکند. در بعد شناختی، معرفی اوصاف الگوها، نمایش سنتهای الهی در زندگی آنان و تأکید بر استدلال و حکمت بهعنوان پشتوانه عقلانی برجسته است. در بعد احساسی، بهرهگیری از عواطفی چون ترس، امید، محبت و همدردی فضایی متوازن میان بیم و رجاء ایجاد میکند تا پیوند عاطفی مخاطب با الگوها شکل گیرد. در بعد رفتاری نیز، بازنمایی کنشهای اخلاقی و مقایسه میان رفتارهای مثبت و منفی مخاطب را به انتخاب رفتار مطلوب ترغیب میسازد. یافتهها نشان میدهد قرآن اقناع را نه تنها عقلانی یا احساسی، بلکه در پیوند میان شناخت، عاطفه و عمل محقق میسازد. این رویکرد چندلایه الگویی جامع برای ارتباط اقناعی فراهم میآورد که در هدایت فکری، تقویت هویت جمعی و تغییر رفتار فردی و اجتماعی مؤثر است. بدینسان، قرآن الگویی اصیل و ماندگار برای فرایندهای اقناع ارائه میدهد که ظرفیت بالایی برای پاسخ به نیازهای ارتباطی و تربیتی بشر دارد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| اقناع؛ الگوهای قرآنی؛ قرآن کریم؛ شناختی؛ احساسی؛ رفتاری؛ اسوه؛ تغییر رفتار؛ هویت جمعی. | ||
| موضوعات | ||
| روششناسی حوزه علوم اجتماعی با تأکید بر نظریات فرهنگی. | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Audience Persuasion Methods Based on Quranic Models | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Seyyede Kiyanrokh Moosavi1؛ Saeed Amirkaveh2 | ||
| 1Master's Degree, Faculty of Religion and Media, IRIB University, Qom, Iran (Corresponding Author). | ||
| 2PhD, Department of Social Communication Sciences, Faculty of Religion and Media, IRIB University, Qom, Iran. | ||
| چکیده [English] | ||
| The purpose of this study is to explore audience persuasion methods based on Quranic models. The significance of this investigation stems from the fact that the Holy Quran, as a revelatory and guiding text, presents multi-layered methods not only at the epistemological and belief levels but also in the realm of persuasion and influencing the audience. This study adopted a qualitative research method based on thematic analysis. Data were extracted through the examination of verses related to persuasion and modeling; following the coding process, the themes were organized into three categories: cognitive, emotional, and behavioral. Research findings: The analysis of the verses demonstrated that the Quran offers a comprehensive model for persuasion. In the cognitive dimension, presenting the attributes of role models, displaying divine traditions in their lives, and emphasizing reasoning and wisdom stand out as rational foundations. In the emotional dimension, utilizing emotions such as fear, hope, love, and empathy creates a balanced atmosphere between fear and hope (Bim and Raja), allowing an emotional bond to form between the audience and the role models. In the behavioral dimension, the representation of moral actions and the comparison between positive and negative behaviors encourage the audience to choose the desired behavior. The findings show that the Quran does not fulfill persuasion as a purely rational or emotional process, but rather realizes it through the interconnection among cognition, emotion, and action. This multi-layered approach provides a comprehensive model for persuasive communication, which is effective in intellectual guidance, strengthening collective identity, and altering individual and social behavior. Thus, the Quran presents an authentic and enduring paradigm for persuasive processes, possessing a high capacity to address the communicative and educational needs of mankind. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Persuasion, Quranic Models, Holy Quran, Cognitive, Emotional, Behavioral, Role Model (Uswah), Behavior Change, Collective Identity | ||
| مراجع | ||
|
* قرآن کریم
آقایوسفی، علیرضا؛ شقاقی، فرهاد؛ علیپور، احمد؛ کرباسی، منیژه؛ پناهی شهری، محمود؛ ارکانی، ابراهیم؛ زارع، حسین؛ مجدآبادیفراهانی، زهره؛ علیاکبری دهکردی، مهنازو پولادی، الله کرم. (1386). روانشناسی عمومی. تهران: انتشارات دانشگاه پیام نور.
افتخاری، اصغر؛ کاظمی، سیدمحمدصادق. (1395). مدل اقناع افکار عمومی در قرآن کریم؛ مطالعه موردی مواجهه با منافقین. پژوهشهای راهبردی سیاست. 3(22)، صص 9-39.
اکبری، غلامحسین. (1401). نقش الگوهای قرآن در تربیت انسان. تهران: نشر کتاب.
اکبری، محسن. (1393). روشهای اقناع در قرآن کریم. پایاننامه کارشناسیارشد. گروه فرهنگ و ارتباطات. دانشکده دین و رسانه دانشگاه صداوسیما قم.
پارسا، محمد. (1383). زمینه نوین روانشناسی. تهران: بعثت.
حکیمآرا، محمدعلی. (1384). ارتباطات متقاعدگرایانه و تبلیغ. تهران: انتشارات سمت.
دهخدا، علیاکبر. (1377) . لغتنامه دهخدا (چاپ دوم). تهران: موسسه انتشارات و چاپ تهران.
راغب اصفهانی، حسین بن محمد. (1392). ترجمه فارسی مفردات راغب (مترجم: حسین خداپرست). تهران: نوید اسلام.
رزاقی، افشین. (1381). نظریههای ارتباطات اجتماعی. تهران: پیکان.
رئیسیوانانی، امین. (1401). تکنیک مقایسه و فرایند اقناعی در قرآن کریم و بهرهگیری آن در برنامههای صداوسیما. پایاننامه کارشناسیارشد. گروه فرهنگ و ارتباطات. دانشکده دین و رسانه دانشگاه صداوسیما قم.
زیمباردو، پی. جی. و لیپه، ام. آر. (۱۹۹۱). روانشناسی تغییر نگرش و تأثیر اجتماعی. فیلادلفیا: انتشارات دانشگاه تمپل.
ساروخانی، باقر. (1380) . دایرة المعارف علوم اجتماعی (چاپ سوم). تهران: کیهان.
سورین، ورنر؛ تانکارد، جیمز. (1392). نظریههای ارتباطات (مترجم: علیرضا دهقان، چاپ دوم). تهران: مؤسسه انتشارات و چاپ دانشگاه تهران.
شاهعبدالعظیمی، سیدحسین. (1363). تفسیر اثنی عشری (ج3). تهران: انتشارات میقات.
طباطبایی، سیدمحمدحسین (1383). تفسیر المیزان (ج1، 4، 8، 9، 11، 13، 14، 15، 16، 17، 18، 19 و 20، مترجم: محمدباقر موسوی). قم: دفتر انتشارات اسلامی.
قرائتی، محسن. (1391). تفسیر نور (ج2، 4، 5، 6، 7، 8 و 10). تهران: مؤسسه فرهنگی درسهایی از قرآن.
کاملی، ابراهیم. (1396). اقناع در قرآن و شیوههای اجرایی آن. قم: مارینا
کدیور، پروین. (1385). روانشناسی تربیتی. تهران: سمت.
لیتلجان، استیفن. (1384). نظریههای ارتباطات. (مترجمان: سید مرتضی نوربخش و سیداکبر میرحسنی). تهران: جنگل.
محسنیانراد، مهدی. (1393). ارتباطشناسی. تهران: سروش (انتشارات صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران).
مرادی، حجتالله. (1384). اقناعسازی و ارتباطات اجتماعی. تهران: نشر ساقی.
مکارم شیرازی، ناصر و همکاران. (1374). تفسیر نمونه (ج1، 2، 3، 5، 9 و 24). تهران: دارالکتب الاسلامیة.
مهدیانفر، رضا. (1399). ابراهیم× الگوی تربیت موحدانه. مطالعات قرآن و حدیث سفینه، 4(69)، صص 183-193.
نصرتی، فهیمه. (1401). بررسی مدل اقناعی کارل هاولند از منظر قرآن کریم. پایاننامه کارشناسیارشد. گروه فرهنگ و ارتباطات. دانشکده دینورسانه دانشگاه صداوسیما قم. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 72 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 57 |
||