آمار
| تعداد نشریات | 54 |
| تعداد شمارهها | 2,632 |
| تعداد مقالات | 37,277 |
| تعداد مشاهده مقاله | 18,130,303 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 8,269,102 |
رویکردی قرآنی-حکمی به حکمرانی علم؛حکمرانی علم با هدف اقامه علم مطلوب | ||
| مدیریت دانش اسلامی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 31 خرداد 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22081/jikm.2026.75137.1120 | ||
| نویسندگان | ||
| احسان رحیمی* 1؛ نجف لک زایی2 | ||
| 1عضو هیئات علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی | ||
| 2استاد دانشگاه باقرالعلوم | ||
| تاریخ دریافت: 26 خرداد 1405، تاریخ بازنگری: 31 خرداد 1405، تاریخ پذیرش: 31 خرداد 1405 | ||
| چکیده | ||
| حکمرانی علم در جهان معاصر عمدتاً بر رویکردهای پوزیتیویستی و انباشت اطلاعات با هدف تسلط فناورانه بر طبیعت استوار است؛ رویکردی که پیامدهای نامطلوبی برای زیستجهان انسان داشته و به یکی از دغدغههای مهم اندیشمندان بدل شده است. این مقاله با این فرض که ریشه این چالش در تعریف حاکم از «علم» نهفته است، به تبیین مفهوم «علم مطلوب» از منظر قرآن کریم با تأکید بر حکمت متعالیه صدرایی و ارائه خوانشی حکمرانانه از آن میپردازد. پژوهش با روش تحلیلی–استدلالی و تحلیل مفهومی آیات قرآن انجام شده است.یافتهها نشان میدهد علم مطلوب در منظومه قرآنی دارای ویژگیهایی چون غایتمندی الهی، نافع بودن، مسئولیتآفرینی، پیوند با اخلاق و تقوا، ایجاد خشیت الهی، هدایتگری و نسبت وثیق با کرامت انسانی است. علم در این نگرش صرفاً نظری نیست، بلکه از ساحت معرفت تا اراده، شکلگیری نفس، رفتار فردی و ساخت اجتماعی امتداد مییابد. بنابراین حکمرانی علم در جامعه اسلامی فراتر از سیاستگذاری آموزشی و پژوهشی بوده و شامل تعریف علم، تعیین غایات، تنظیم نسبت آن با انسان و جامعه و طراحی شاخصهای ارزیابی علم نافع در سطوح فردی، نهادی و کلان است. نتیجه آنکه «اقامه علم مطلوب» میتواند هسته نظری حکمرانی علم در الگوی اسلامی باشد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| "؛ حکمرانی"؛ علم"؛ قرآن"؛ حکمت متعالیه"؛ ، "؛ سیاستگذاری" | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| A Quranic-Hikmah approach to the governance of science; governance of science with the aim of establishing desirable science | ||
| نویسندگان [English] | ||
| ehsan rahimi1؛ najaf laKzaee2 | ||
| 1Faculty Member, Islamic Sciences and Culture Research Institute | ||
| 2استاد دانشگاه باقرالعلوم | ||
| چکیده [English] | ||
| The governance of science in the contemporary world is mainly based on positivist approaches and the accumulation of information with the aim of technological domination over nature; an approach that has had undesirable consequences for the human world and has become one of the important concerns of scholars. Assuming that the root of this challenge lies in the prevailing definition of "science", this article explains the concept of "desirable science" from the perspective of the Holy Quran, emphasizing Sadr's transcendental wisdom and presenting a governing reading of it. The research was conducted using an analytical-argumentative method and conceptual analysis of the verses of the Quran. The findings show that desirable science in the Quranic system has characteristics such as divine finality, usefulness, responsibility, connection with morality and piety, creation of divine fear, guidance, and a close relationship with human dignity. In this view, science is not merely theoretical, but extends from the realm of knowledge to will, formation of the soul, individual behavior, and social structure. Therefore, science governance in Islamic society goes beyond educational and research policy-making and includes defining science, determining its goals, regulating its relationship with humans and society, and designing indicators for evaluating beneficial science at individual, institutional, and macro levels. As a result, "establishing desirable science" can be the theoretical core of science governance in the Islamic model. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| “Governance”, “Knowledge”, “The Qur’an”, “Transcendent Theosophy (al-Ḥikmah al-Mutaʿāliyah)”, “Policy-making” | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1 |
||