آمار
| تعداد نشریات | 54 |
| تعداد شمارهها | 2,632 |
| تعداد مقالات | 37,283 |
| تعداد مشاهده مقاله | 18,135,246 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 8,270,592 |
چرخه سلطه؛ واکاوی دیالکتیک استکبار و استضعاف در قرآن و گفتمان مقاومت (با تأکید بر اندیشه رهبر شهید آیتالله العظمی سیدعلی خامنهای) | ||
| فقه و سیاست | ||
| دوره 6، شماره 2 - شماره پیاپی 12، مهر 1404، صفحه 263-290 اصل مقاله (1.6 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22081/ijp.2026.74722.1121 | ||
| نویسنده | ||
| سیدسجاد آل سیدغفور* | ||
| محقق رسمی پژوهشکده مطالعات علوم قرآن، پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، قم. ایران. | ||
| تاریخ دریافت: 09 فروردین 1404، تاریخ بازنگری: 14 خرداد 1404، تاریخ پذیرش: 06 تیر 1404 | ||
| چکیده | ||
| فقدان تبیین منظومهای از مفاهیم قرآنی استکبار و استضعاف بهعنوان چارچوبی تحلیلی برای شناخت نظام سلطه غرب، این خلأ نظری باعث شده رویکردهای مقابله، از انسجام مفهومی و عملیاتی لازم برخوردار نباشند. این پژوهش با هدف تبیین رابطه دیالکتیکی مفاهیم قرآنی استکبار و استضعاف بهعنوان دو مفهوم محوری در تحلیل نظام سلطه، و بررسی جایگاه این دوگانه در اندیشه امام شهید آیتالله العظمی سیدعلی خامنهای& انجام شده است. تحقیق حاضر با بهرهگیری از روش توصیفی-تحلیلی و با اتکا به منابع کتابخانهای (آیات قرآن کریم، روایات و بیانات رهبر شهید آیتالله العظمی خامنهای) انجام شده است. دادهها با تمرکز بر شواهد دال بر ارتباط ذاتی و تقابلی این دو مفهوم گردآوری و با روش تفسیر موضوعی قرآن با رویکرد توصیفی‑ تحلیلی مورد بررسی قرار گرفتهاند. یافتهها نشان میدهد که استکبار (خودبرتربینی و طغیان در برابر حق) و استضعاف (در ضعف نگاه داشته شدن) در یک رابطه علّی و متقابل قرار دارند. به این ترتیب که نظام استکبار برای تثبیت و تداوم خود، نیازمند ایجاد استضعاف فکری، فرهنگی، اقتصادی و سیاسی در جامعه هدف است. از سوی دیگر، تداوم حالت استضعاف، زمینهساز بقای نظام مستکبر میشود. در اندیشه شهید آیتالله العظمی خامنهای&، تمدن غرب با شاخصههایی چون انکار خداوند، مادیگرایی و لیبرالیسم، مصداق بارز نظام استکبار جهانی است که با ابزارهای گوناگون به استضعاف سیستماتیک سایر ملل میپردازد. در مقابل، گفتمان انقلاب اسلامی با شعار مستضعفان صاحبان زمین خواهند شد، در پی شکستن این چرخه و احیای نقشآفرینی مستضعفان در تعیین سرنوشت خویش است. درک این رابطه دو سویه، کلید تحلیل ماهیت نظام سلطه و ارائه راهبرد مقاومت فعال برای خروج از وضعیت استضعاف و مقابله با استکبار جهانی است. این چارچوب تحلیلی، که ریشه در مفاهیم ناب قرآنی دارد، الگویی کارآمد برای تبیین تقابل جبهه حق و باطل در عصر حاضر ارائه میدهد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| مرجعیت علمی قرآن؛ استکبار؛ استضعاف؛ نظام سلطه؛ اندیشه سیاسی امام شهید آیتالله العظمی خامنهای | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| The Cycle of Domination: An Analysis of the Dialectic of Arrogance and Oppression in the Qur’an and the Discourse of Resistance (with Emphasis on the Thought of the Martyred Leader Grand Ayatollah Sayyid Ali Khamenei) | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Seyed Sajjad Ale Seyed Ghafoor | ||
| Researcher, Research Center for Qur’anic Sciences Studies, Islamic Sciences and Culture Academy, Qom, Iran | ||
| چکیده [English] | ||
| The absence of a systematic explanation of the Qur’anic concepts of arrogance (istikbār) and oppression or marginalization (istidʿāf) as an analytical framework for understanding systems of domination has created a theoretical gap. This deficiency has often prevented strategies of resistance from attaining the conceptual and operational coherence necessary for effective confrontation. The present study aims to clarify the dialectical relationship between the Qur’anic concepts of istikbār and istidʿāf as two central categories for analyzing systems of domination and to examine the place of this conceptual duality in the thought of the martyred leader, Grand Ayatollah Sayyid Ali Khamenei. The research employs a descriptive-analytical methodology and relies on library-based sources, including Qur’anic verses, narrations, and the statements and writings attributed to Ayatollah Khamenei. Data were collected with a focus on evidence indicating the intrinsic and oppositional relationship between these two concepts and were analyzed through a thematic interpretation of the Qur’an using a descriptive-analytical approach. The findings demonstrate that istikbār (self-aggrandizement and rebellion against truth) and istidʿāf (being kept in a state of weakness and dependency) exist in a reciprocal and causal relationship. Systems of arrogance and domination require the production and maintenance of intellectual, cultural, economic, and political weakness within target societies in order to sustain and reproduce their power. Conversely, the continuation of conditions of oppression and weakness contributes to the preservation and reinforcement of arrogant and dominating systems. Within the framework examined in this study, modern Western civilization is interpreted as a manifestation of a global system of arrogance characterized by features such as secularism, materialism, and liberalism, and is viewed as employing various mechanisms to impose systematic forms of domination upon other nations. In contrast, the discourse of the Islamic Revolution, grounded in the Qur’anic promise that the oppressed shall inherit the earth, seeks to break this cycle and restore the agency of oppressed peoples in determining their own destinies. The study argues that understanding this reciprocal relationship provides an essential key to analyzing the nature of systems of domination and formulating strategies of active resistance aimed at overcoming conditions of oppression and confronting global structures of power. Rooted in fundamental Qur’anic concepts, this analytical framework offers a model for understanding the ongoing struggle between truth and falsehood in the contemporary world. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Qur’anic Scientific Authority, Arrogance (Istikbār), Oppression (Istidʿāf), Systems of Domination, Political Thought of Grand Ayatollah Sayyid Ali Khamenei | ||
| مراجع | ||
|
* قرآن کریم.
** نهجالبلاغه.
داوری اردکانی، رضا. (1394). غربزدگی و خودباختگی. در: ما و راه دشوار تجدد. تهران: نشر ساقی.
شهید امام خامنهای، سیدعلی. (9/8/1375). بیانات رهبر شهید در دیدار جمعی از دانشجویان و دانشآموزان،
https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=2817
شهید امام خامنهای، سیدعلی. (25/3/1395). بیانات رهبر شهید در دیدار مسئولان و کارگزاران نظام،
https://www.leader.ir/fa/media/play/17195?year=1395&type=0&page=25
شهید امام خامنهای، سیدعلی. (22/12/1403). بیانات رهبر شهید در دیدار رمضانی دانشجویان
https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=59664
شهید امام خامنهای، سیدعلی. (31/4/1394). بیانات در دیدار اساتید و دانشجویان دانشگاههای سراسر کشور،
https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=28776
شهید امام خامنهای، سیدعلی. (6/9/1398). (بیانات در دیدار بسیجیان،
https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=44267
شهید امام خامنهای، سیدعلی. (4/4/1368). بیانات رهبر انقلاب اسلامی در جمع ائمه جمعه و روحانیون
farsi.khamenei.ir/speech-content?id=7739
شهید امام خامنهای، سیدعلی. (14/06/1392). بیانات در دیدار رئیس و اعضای مجلس خبرگان رهبری
https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=23810
شهید خامنهای، سیدعلی. (1391). بیانیه جهاد اقتصادی.
شهید خامنهای، سیدعلی. (1393). بیانیه سیاستهای کلی اقتصاد مقاومتی.
طباطبایی، سیدمحمدحسین. (1390ق). المیزان فی تفسیر القرآن. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
فوکو، میشل. (1390). ایرانیان چه رؤیایی در سر دارند؟ (مترجم: حسین معصومی همدانی). در: گفتارهایی درباره ایران. تهران: نشر هرمس.
فروم، اریک. (1360). گریز از آزادی (مترجم: عزت الله فولادوند). تهران: نشر مروارید.
فوکویاما، فرانسیس. (1395). پایان تاریخ و واپسین انسان (مترجم: عباس عربی). تهران: سخنکده.
گرامشی، آنتونیو. (1403). دفترهای زندان (مترجم: حسن مرتضوی). تهران: نشر چرخ
مطهری، مرتضی. (1377). قیام و انقلاب مهدی از دیدگاه فلسفه تاریخ. تهران: صدرا.
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 7 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 5 |
||