آمار
| تعداد نشریات | 54 |
| تعداد شمارهها | 2,644 |
| تعداد مقالات | 37,373 |
| تعداد مشاهده مقاله | 18,728,637 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 8,541,151 |
بررسی تَدْبِیج (تَلْوِین) در قرآن کریم و دلالتهای معنایی و بلاغی آن | ||
| مطالعات ادبی متون اسلامی | ||
| دوره 10، شماره 28، مهر 1404، صفحه 133-159 اصل مقاله (522.96 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22081/jrla.2026.74365.1422 | ||
| نویسندگان | ||
| هادی انصاف* 1؛ زهرا قاسم نژاد2 | ||
| 1دانشجوی کارشناسی ارشد علوم قرآن و حدیث،الهیات،دانشگاه شیراز،شیراز،ایران | ||
| 2دانشیار علوم قرآن و حدیث،الهیات،دانشگاه شیراز،شیراز،ایران | ||
| تاریخ دریافت: 05 اسفند 1404، تاریخ پذیرش: 31 فروردین 1405 | ||
| چکیده | ||
| بلاغت و اعجاز بیانی قرآن کریم در انتقال ژرفترین مفاهیم الهی، همواره در مرکز توجه پژوهشگران قرار داشته و کاوش در لایههای پنهان آن، بهمثابه ضرورتی انکارناپذیر در مطالعات قرآنی مطرح است. در این میان، صنایع بدیعی همچون تدبیج (تلوین) که از رنگهای عینی و بصری برای القای معانی فراتر از ظواهر مادی بهره میبرند، نقشی کلیدی در غنابخشی به ساختار کلامی قرآن ایفا میکنند. مسئلهٔ محوری این پژوهش، فهم دقیق سازوکارهای معناساز این صنعت در آیات قرآن و نیز تبیین کارکردهای گوناگون آن بهگونهای است که ابعاد تأویلی و تأثیرگذاری آن آشکار گردد. مقالهٔ حاضر با هدف تحلیل ساختارها و دلالتهای معنایی تدبیج در آیات منتخب قرآن کریم و با تأکید ویژه بر نقش «رنگهای عینی» در انتقال مفاهیم هستیشناختی، اخلاقی و غایی سامان یافته است. روش تحقیق در این مطالعه توصیفی تحلیلی است که با تکیه بر تحلیل متون اصلی (قرآن کریم) و نیز مراجعه به تفاسیر و منابع معتبر بلاغی صورت پذیرفته است. مهمترین یافتهٔ تحقیق حاکی از آن است که تدبیج، فراتر از یک آرایهٔ صرفاً لفظی، ابزاری نیرومند برای برقراری پیوند میان امور محسوس و معقول به شمار میرود؛ بهگونهای که با رمزگذاری مفاهیم پیچیده در قالب تصاویر بصری، تجربۀ خواننده از متن را به سطحی عمیقتر ارتقا میبخشد و بر اعجاز بیانی قرآن کریم میافزاید. شایان ذکر است که این شیوهٔ بیانی در ادبیات فاخر فارسی نیز بازتاب داشته و گویای ظرفیت بیبدیل رنگها در ساماندهی لایههای بلاغی است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| تدبیج (تلوین)؛ بلاغت قرآنی؛ معناشناسی شناختی؛ استعاره مفهومی؛ اعجاز بیانی | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| A Study of Tadbīj (Talwīn) in the Holy Qur’an and Its Semantic and Rhetorical Implications | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Hadi Ensaf1؛ Zahra Ghasemnejad2 | ||
| 1Faculty of Theology,Shiraz, Shiraz university, Iran | ||
| 2Qur’anic and Hadith Sciences, Theology, Shiraz University, Shiraz, Iran | ||
| چکیده [English] | ||
| The rhetorical power and eloquent inimitability of the Holy Qur’an in conveying the deepest divine concepts have long been at the center of scholarly attention, and exploring its hidden layers is regarded as an undeniable necessity in Qur’anic studies. Among the rhetorical devices employed in the Qur’an, figures of embellishment such as *tadbīj* (talwīn), which utilize concrete and visual colors to convey meanings that transcend material appearances, play a key role in enriching the discursive structure of the Qur’anic text. The central issue of this study is to attain a precise understanding of the meaning‑producing mechanisms of this device in Qur’anic verses and to clarify its diverse functions in a manner that reveals its interpretive dimensions and rhetorical impact. This article aims to analyze the structures and semantic implications of *tadbīj* in selected verses of the Holy Qur’an, with particular emphasis on the role of “concrete colors” in conveying ontological, ethical, and teleological concepts. The research adopts a descriptive‑analytical method, relying on textual analysis of the primary source (the Holy Qur’an) as well as consultation of authoritative exegetical works and classical rhetorical sources. The main finding of the study indicates that *tadbīj*, beyond being merely a verbal ornament, functions as a powerful device for establishing a connection between the sensible and the intelligible; by encoding complex concepts within visual imagery, it elevates the reader’s experience of the text to a deeper level and further manifests the eloquent inimitability of the Holy Qur’an. It is also noteworthy that this rhetorical technique has been reflected in refined Persian literature, demonstrating the unique capacity of colors to organize and enrich rhetorical layers of expression. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| "Tadbij (Talwin), Qur’anic Rhetoric, Cognitive Semantics, Conceptual Metaphor, Rhetorical Miracle" | ||
| مراجع | ||
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 62 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 29 |
||