آمار
| تعداد نشریات | 54 |
| تعداد شمارهها | 2,641 |
| تعداد مقالات | 37,363 |
| تعداد مشاهده مقاله | 18,508,282 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 8,448,678 |
آموزهٔ قرآنی امت واحده درفرآیند تمدنی برمبنای آیهٔ 213 سورهٔ بقره | ||
| پژوهش های قرآنی | ||
| دوره 31، شماره 119، تیر 1405، صفحه 5-22 اصل مقاله (681.66 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22081/jqr.2026.74032.4381 | ||
| نویسنده | ||
| علی بیات* | ||
| گروه تاریخ و تمدن ملل اسلامی، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه تهران، تهران، ایران | ||
| تاریخ دریافت: 17 دی 1404، تاریخ پذیرش: 14 اردیبهشت 1405 | ||
| چکیده | ||
| قرآن، کتاب تمدنی نیست، اما بهعنوان آخرین و کاملترین کتاب آسمانی، بسیاری از مبانی هستیشناختی، انسانشناختی، مبانی، اصول، مؤلفهها، مفاهیم، سازوکارها و راهبردها، اهداف، موانع و چالشها را تبیین و تشریح میکند و همچنین الگوهای مختلف تمدنی در سیرتاریخ بشری را معرفی و نقد مینماید. این مقاله بر مبنای آیهٔ 213 سورهٔ بقره، مفهوم آموزهٔ امت واحد انسانی را در منطق و رویکردِ تاریخیِ قرآن بررسی میکند و پیوند بنیادین آن با بعثت انبیای الهی و نزول کتب آسمانی در ظرف و فرآیند تمدنی را نشان میدهد. این موضوع به روش تفسیر استنطاقی آیهٔ یادشده بررسی گردید و این نتیجه به دست آمد که مردم بر اساس فطرت و سرشت اجتماعی در آغاز تشکیل اجتماع، گروهی واحد با ویژگیهای زیر بودند: 1. امت واحدهٔ آغاز تاریخ انسانی؛ 2. سنت اختلاف، عامل اصلی صیروت و فرآیند تاریخی امتِ واحده؛ 3. بعثت انبیای الهی و نزول کتب آسمانی درمتن و ظرف عینیّتِ اختلافات تاریخی امت واحده؛ 4. داوری در اختلافات میان امت واحدهٔ انسانی برای تنظیم مناسبات فلسفهٔ بعثت انبیا و نزول کتب آسمانی؛ 5. اختلاف میان حاملان کتاب آسمانی و پیامدهای آن؛ 6. رویکرد فرآیندی-زنجیرهای تاریخی قرآن به تحقق امت واحده. بنابر ویژگیهای یادشده از منظر قرآن، تا کنون «امت واحده» در سیر فرآیند تاریخی، تحولاتی بنیادین را پشت سر گذاشته است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| آموزهٔ قرآنی امت واحده؛ امت واحدهٔ آغاز تاریخ انسانی؛ رویکرد فرآیندی-زنجیرهای تاریخی قرآن به امت واحده؛ سنت اختلاف؛ چالش اصلی امت واحده | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| The Quranic Doctrine of the "One Ummah" in the Civilizational Process Based on Verse 213 of Surah Al-Baqarah | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Ali Bayat | ||
| Department of History and Civilization of Islamic Nations, Faculty of Theology and Islamic Studies, University of Tehran, Tehran, Iran | ||
| چکیده [English] | ||
| Verse 148 of Surat Al-Baqarah is one of the most difficult verses in the Qur'an due to the multiple meanings of the words. Each word in this verse is the subject of disagreement among interpreters, in such a way that they have stated multiple meanings for each word. The multiple semantic possibilities for each word have made it very difficult to understand and interpret the verse and to grasp the message of the verse, in such a way that by calculating the probabilities and multiplying the possible meanings of one word by the possible meanings of other words, we will encounter dozens of different messages. The interpretations of the aforementioned words and consequently the messages derived from them are a matter of reflection and doubt in several respects, some of the most important of which are the confusion of concepts, incompatibility with the context, and disregard for the Qur'anic usage. The selected perspective of the author of this research is to interpret wa li kulli to refer to all divine religions and prophets, to interpret wijhahu to refer to the path and religion, to return the reference of the pronoun huwa to God, to interpret muwalliha to refer to the subject noun, and to interpret fastabiqu al-khayrāt to mean the command to take precedence in doing good deeds. This perspective does not have the shortcomings of other theories and, in addition, it is consistent with the subject of the verse and the principle of continuity of the verses. This research was conducted using the library study method and along with the examination and evaluation of different theories in the interpretation of the verse, and its goal is to criticize and evaluate different theories. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| interpretation of the verse 148 of Al-Baqarah, pluralism, context, Qibla, doctrine | ||
| مراجع | ||
|
قرآن
نهج البلاغه
ابنسعد، محمد؛ الطبقات الکبری؛ بیروت: دار للطباعه و النشر، 1405ق/ 1985م.
ابنشعبه حرانی، حسن بن علی؛ تحف العقول؛ تهران: کتابفروشی اسلامیه، 1400ق.
ایزدی، مهدی و زهره اخوان مقدم؛ «ضرورت، ماهیت و روش استنطاق از منظر روایات اهل بیت^)» دوفصلنامه علمی وپژوهشی مطالعات قرآن وحدیث؛ س6، ش2، بهار و تابستان 1392.
بیات، علی؛ «بایستههای دورهبندی تمدن اسلامی»، فصلنامه نقد و نظر؛ س19، ش2، 1393.
جوادی آملی، عبدالله؛ قرآن در کلام علی7؛ قم: انتشارات اسلامی، 1386.
طباطبایی، محمدحسین؛ المیزان؛ ترجمه؛ محمدتقی مصباح یزدی؛ قم: بنیاد علمی و فکری علامه طباطبایی، [بیتا].
عیاشی، محمد بن مسعود؛ تفسیر العیاشی؛ تحقیق و تصحیح سیدهاشم رسولی محلاتی؛ 2ج، تهران: المطبعة العلمیه، 1380ق.
قربانخانی، امید؛ «واکاوی مؤلفههای مفهومی استنطاق در روش تفسیری شهید صدر»، فصلنامه علمی - پژوهشی پژوهشهای قرآنی؛ س27، ش1، بهار 1401.
کلینی، محمد بن یعقوب؛ الکافی؛ قم: دار الحدیث، 1378/ 1429ق. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 3 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1 |
||