آمار
| تعداد نشریات | 54 |
| تعداد شماره‌ها | 2,673 |
| تعداد مقالات | 37,761 |
| تعداد مشاهده مقاله | 20,601,734 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 9,629,746 |
نقد تاریخی دیدگاه القفاری درباره اختلاف مسلمان‌ها پس از پیامبر اعظم (ص) | ||
| تاریخ اسلام | ||
| دوره 27، شماره 1، فروردین 1405، صفحه 275-294 اصل مقاله (642.76 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22081/hiq.2024.66946.2358 | ||
| نویسنده | ||
| محمد حسن نادم* | ||
| دانشیار گروه شیعه شناسی، دانشکده مطالعات اسلامی، دانشگاه ادیان ومذاهب، قم، ایران | ||
| تاریخ دریافت: 02 آذر 1404، تاریخ بازنگری: 20 فروردین 1405، تاریخ پذیرش: 15 اردیبهشت 1405 | ||
| چکیده | ||
| یکی از موضوعات مورد توجه تاریخ‌پژوهان، نقطۀ آغاز اختلاف بین مسلمانان و چنددستگی آنهاست. برخی دانشمندان مسلمان مانند ابن‌حزم اندلسی (م 456 ق) و سپس ابن‌تیمیه حرانی (م 728 ق) مبدأ و سرچشمۀ این اختلاف را پس از قتل عثمان در سال 35 قمری دانسته‌اند؛ دیدگاهی که از سوی برخی از دیگر نویسندگان اهل‌سنت و حتی برخی از مستشرقان هم پذیرفته شده است. عبدالناصر القفاری یکی از عالمان وهابی عربستان، در مقدمه کتاب اصول مذهب الشیعه الاثنی عشریة؛ عرض و نقد ضمن بازنشر این دیدگاه، بر این باور است که همۀ اختلاف‌های امت اسلامی بعد از قتل عثمان رخ داد و تا آن زمان همۀ مسلمانان بر مدار صحیح منقول و صریح معقول و شریعتی حرکت می‌کردند که پیامبر (ص) بر آن مبعوث شده بود. جستار حاضر با استناد به منابع اولیه مورد اعتماد شیعه و اهل‌سنت و با بررسی تحلیلی رویداد سقیفه که پیش از خلافت عثمان رخ داده است، در پی اثبات این مدعاست که دیدگاه مورد پذیرش القفاری و پیشینان او با توجه به مسلمات تاریخی، غیر‌علمی و خلاف واقع است. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| عبدالناصر القفاری؛ تاریخ صدر اسلام؛ اختلاف در امت اسلامی؛ عثمان بن عفان؛ سقیفه | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| A Historical Critique of al-Qaffārī's View Regarding Disagreements Among Muslims After the Holy Prophet (SAWA) | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Mohammad Hassan Nadem | ||
| 1Associate Professor, Department of Islamic Theology, Faculty of Islamic Studies, University of Religions and Denominations, Qom, Iran | ||
| چکیده [English] | ||
| For a long time, some have maintained that the formation of Shīʿism is related to the events during and after the assassination of ʿUthmān (35 AH). According to this view, it is assumed that from the death of the Prophet (SAWA) (11 AH) until the killing of ʿUthmān, Muslims were united, cohesive, and without disagreement, and that disputes and disagreements only began with ʿUthmān's death. This perspective has been emphasized in numerous works, primarily by those driven by biased and fanatical religious orientations against Shīʿism. ʿAbd al-Nāṣir al-Qaffārī, a contemporary Wahhabi author continuing the anti-Shīʿī ideas of Ibn Taymiyyah al-Ḥarrānī (d. 728 AH) and Muḥammad ibn ʿAbd al-Wahhāb al-Najdī (d. 1206 AH), has endeavored to advance this view against the Shīʿa. He has raised this claim in the introduction to one of his books, titled Uṣūl Madhhab al-Shīʿah al-Ithnā ʿAshariyyah: ʿArḍan wa Naqdan (The Principles of the Twelver Shīʿī School: Presentation and Critique), which originated from his doctoral dissertation at King Saud University in Riyadh. In this introduction, he states his intention to present the doctrinal principles of the Twelver Shīʿa and scientifically critique Shīʿī beliefs and history without introducing religious biases. However, his prejudiced language and unscientific method are evident from the outset. Although his views and method in theological and historical debates have been critiqued by Muslim scholars, given that his statements are exploited by many divisive speakers and promoters of discord, a scientific critique of his perspective seems necessary. In explaining the origin and beginning of disagreements among Muslims, al-Qaffārī believes that Muslims after the Prophet's death and before ʿUthmān's assassination, based on "authentic transmitted reports and sound reason", enjoyed harmony, cohesion, and unity. This continued until ʿUthmān was killed amidst the sedition (fitnah) of the deviant and misguided, after which Muslims fell into sectarianism and disagreement. By concealing numerous instances of disagreement and dispute among Muslims in the period between the Prophet's death and ʿUthmān's assassination, he seeks to portray the event of ʿUthmān's killing as the first and most widespread cause of disagreement among Muslims. He attempts to suggest that no disagreements existed over crucial and central issues among Muslims, and that the era of the first and second caliphs was a golden age of unity and cohesion in Islamic history. By citing the statements and views of Ibn Taymiyyah, al-Qaffārī demonstrates his intellectual debt to him and strives to furnish his own view with a credible precedent and foundation. In this borrowing, he attributes the cause of innovations (bidʿah) appearing after ʿUthmān's death to the "ignorance of the ummah" (jahl al-ummah). He identifies two factors for this ignorance in Islamic society of that era: first, "the distance and separation of Muslims from the center of Islamic governance, namely the city of Medina"; and second, "the absence of people of knowledge and faith, i.e., the Companions of the Prophet (SAWA), from among the populace". This article seeks to examine this view and its supporting evidence by relying on primary Shīʿī and Sunnī sources, employing scientific critique and utilizing historical reports. Due to space limitations and to avoid excessive detail and lengthy discussions, this research will rely on a single significant historical event that occurred precisely in the interval between the Prophet's death and ʿUthmān's assassination. It will demonstrate that, firstly, the supposed unity claimed by al-Qaffārī and his predecessors and followers is flawed, and secondly, the evidence presented regarding the cause of disagreement in the affair of ʿUthmān's assassination is disputable and refutable. Shortly after the Prophet's death, a group of Muslims, contrary to the explicit command and recommendation of the Prophet (SAWA) and in the absence of some of his most important close relatives and family members, convened secretly in Saqīfah to appoint a caliph. This event was opposed by a significant number of people and Companions and led to numerous subsequent incidents. This occurred while the event of Saqīfah took place in Medina and involved a group of the Companions. Consequently, neither distance from Medina nor distance from the Companions was the cause of disagreement among Muslims. Rather, not only before ʿUthmān's assassination but in the short interval following the Prophet's death, the greatest sedition and widespread dispute among Muslims was engineered in Medina by some of the Companions themselves. | ||
| کلیدواژه‌ها [English] | ||
| ʿAbd al-Nāṣir al-Qaffārī, Early Islamic History, Disagreement in the Muslim Ummah, ʿUthmān ibn ʿAffān, Saqīfah | ||
| مراجع | ||
|
ابن‌ابی‌الحدید، عزالدین بن هبة‌الله (1415ق). شرح نهج‌البلاغه. بیروت: مؤسسه الاعلمی.
ابن‌اثیر، عزالدین (1385ق). الکامل فی التاریخ. بیروت: دارالصادر.
ابن‌اثیر، علی بن محمد (1409ق). اسد الغابه فی معرفة الصحابه. بیروت: دارالفکر.
ابن‌تیمیه، احمد بن عبدالحلیم (1398ق). مجموعه الفتاوی. ریاض: مؤسسة الرساله.
ابن‌حزم اندلسی، علی بن احمد (1402ق). الفصل فی الملل والنحل والاهواء والنحل. تحقیق: محمدابراهیم نصر و عبدالرحمن عمیره. السعودیه: شرکه مکتبات عکاظ.
ابن‌سعد، محمد بن سعد بن منیع [بی‌تا]. الطبقات الکبری. بیروت: دارالکتب العلمیه.
ابن‌‌شهرآشوب، محمد بن علی (1376). المناقب. مصحح: رسول هاشمی و محمدحسین آشتیانی. قم: انتشارات علامه.
ابن‌قتیبه الدینورى، عبدالله بن مسلم (1413ق). الامامة و السیاسة. تحقیق: علی شیرى. قم: منشورات الشریف الرضى.
ابوزهره، محمد (1996م). تاریخ المذاهب الاسلامیه. قاهره: [بی‌نا].
آقا نوری، علی (1384). «فرقه‌گرایی مسلمانان نخستین». تاریخ‌پژوهان، ش 1، ص5 - 22.
بخاری، محمد بن اسماعیل (1414ق). صحیح بخاری. [بی‌جا]: دارالفکر.
بلاذری، احمد بن یحیی (1988م). فتوح البلدان. بیروت: دار و مکتبه الهلال.
حکیم، محمدباقر (1399). وحدت اسلامی از دیدگاه قرآن و عترت. قم: بوستان کتاب.
حنفی، عثمان بن عبدالله [بی‌تا]. الفرق المتفرقه بین الزیغ والزندقه. تحقیق: بشار قوتلوآی. [بی‌جا]: [بی‌نا].
رجبی دوانی، محمدحسین (1393). «تحلیل واقعه سقیفه بنی‌ساعده با رویکرد به نهج‌البلاغه». پژوهش‌های نهج‌البلاغه، ش 40، ص75 - 92.
شوشتری، سیدنورالله (1377ق). مجالس المؤمنین. به کوشش سیداحمد الموسوی الشهیر به کتابچی. تهران: کتاب‌فروشی اسلامیه.
طبری، محمد بن جریر [بی‌تا]. تاریخ الأمم و الملوک. بیروت: مؤسسه الاعلمی.
عسکری، سیدمرتضی (1387). سقیفه: بررسی نحوه شکل‌گیری حکومت پس از رحلت پیامبراکرم 9. به کوشش مهدی دشتی. قم: دانشکده اصول‌الدین.
فلهاوزن، یولیوس (1978م). الخوارج والشیعه. ترجمه عبدالرحمن بدوی. کویت: [بی‌نا].
قفاری، عبدالناصر [بی‌تا]. اصول مذهب الشیعه الاثنی عشریه عرض و نقد. ریاض: [بی‌نا].
مادلونگ، ویلفرد (1377ق). جانشینی حضرت محمد. مترجمان: احمد نمایی، محمدجواد مهدوی و حیدررضا ضابط. مشهد: بنیاد پژوهش‌های استان قدس رضوی.
مفید، محمد بن محمد (1413ق). الارشاد. قم: کنگره هزاره شیخ مفید.
واقدى، محمد بن عمر (1410ق). کتب الرده. بیروت: دارالغرب الاسلامی.
هالم، هاینز (1385). تشیع. ترجمه محمدتقی اکبری. قم: نشر ادیان.
یعقوبی، احمد بن اسحاق (1389). تاریخ یعقوبی. ترجمه: محمدابراهیم آیتی. تهران: علمی و فرهنگی. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 245 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 131 |
||