آمار
| تعداد نشریات | 54 |
| تعداد شمارهها | 2,644 |
| تعداد مقالات | 37,381 |
| تعداد مشاهده مقاله | 18,788,002 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 8,567,239 |
پیوند اصل عزت و قاعده نفی سبیل به مثابه کنش بازدارنده معاصر کشورهای اسلامی در روابط بینالملل | ||
| فقه و سیاست | ||
| دوره 6، شماره 1 - شماره پیاپی 11، فروردین 1404، صفحه 261-285 اصل مقاله (1.88 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22081/ijp.2026.75269.1131 | ||
| نویسندگان | ||
| علیرضا یاری* 1؛ احسان وحیدی راد2 | ||
| 1دانش آموخته حوزه علمیه قم و دکترای تخصصی علوم سیاسی از دانشگاه باقرالعلوم. قم. ایران | ||
| 2مدرس، فقه و مبانی حقوق، حوزه علمیه قم، قم. ایران. | ||
| تاریخ دریافت: 20 شهریور 1403، تاریخ بازنگری: 06 مهر 1403، تاریخ پذیرش: 01 اسفند 1403 | ||
| چکیده | ||
| اصل «عزت» و قاعده «نفی سبیل» با توجه به آیات «وَلِلَّهِ الْعِزَّةُ وَلِرَسُولِهِ وَلِلْمُؤْمِنِینَ» و «وَلَن یَجْعَلَ اللّهُ لِلْکَافِرِینَ عَلَى الْمُؤْمِنِینَ سَبِیلًا» قابل برداشت است، این دو مبنای بنیادین همواره در منظومه اندیشه سیاسی و فقهی اسلام به مثابه الگوی رفتاری و کنشهای بازدارنده شناخته میشوند و چارچوبی نظری برای تحلیل رفتار کشورهای اسلامی در روابط بینالملل فراهم کنند. ما قصد داریم در این مقاله به پرسش: «آیا پیوند اصل عزت و قاعده نفی سبیل میتواند به مثابه کنش بازدارنده معاصر برای کشورهای اسلامی در روابط بینالملل شناخته شود» پاسخ دهیم. بر این اساس معتقدیم، پیوند اصل عزت و قاعده نفی سبیل میتواند به مثابه کنش بازدارنده معاصر در کشورهای اسلامی بر الگوی قدرت سازی بومیِ و دفاع راهبردی آنها در روابط بینالملل تأثیرگذار باشد. این مقاله، با روش توصیفی ـ تحلیلی و با استفاده از دادههای تفسیری، فقهی و نظریههای روابط بینالملل نشان میدهد که اصل عزت، ناظر به امتناع از پذیرش هرگونه سلطه، تحقیر یا انفعال در عرصه خارجی است. و قاعده نفی سبیل، نوعی «مرزبندی هنجاری» برای جلوگیری از شکلگیری هر نوع برتری حقوقی، سیاسی، اقتصادی یا امنیتی بیگانگان بر مسلمانان ایجاد میکند. یافتهها نشان میدهد که ترکیب این دو اصل میتواند چارچوبی بومی برای تحلیل بازدارندگی در روابط بینالملل ارائه دهد؛ بهگونهای که بازدارندگی نه تنها بر قدرت سخت، بلکه بر مقاومت هویتی، استقلال راهبردی، مشروعیت سیاسی و حفظ عزت جمعی استوار باشد؛ بنابراین، اصل عزت «افق هنجاری مثبت» و قاعده نفی سبیل، «مرز سلبی حفاظتی» را تشکیل میدهند و در مجموع یک نظریه مبنایی برای حفظ استقلال دولتهای مسلمان در برابر کنشهای سلطهجویانه بازیگران بینالمللی عرضه میکند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| عزت؛ نفی سبیل؛ بازدارندگی؛ روابط بینالملل؛ قرآن؛ امنیت؛ استقلال راهبردی | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| The Relationship Between the Principle of Dignity and the Principle of the Negation of Domination as a Contemporary Deterrent Framework for Islamic States in International Relations | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Alireza Yari1؛ Ehsan Vahidi Rad2 | ||
| 1Graduate of the Qom Seminary and Ph.D. in Political Science, Baqir al-Olum University, Qom, Iran | ||
| 2Lecturer in Islamic Jurisprudence and the Foundations of Law, Qom Seminary, Qom, Iran. | ||
| چکیده [English] | ||
| The principle of dignity (ʿizzah) and the Principle of the Negation of Domination (Qāʿidat Nafy al-Sabīl), derived respectively from the Qur'anic verses, "To Allah belong all honor, and to His Messenger and the believers" (Qur'an 63:8) and "Allah will never grant the disbelievers a way over the believers" (Qur'an 4:141), have consistently occupied a foundational position within the political and jurisprudential thought of Islam. Together, they constitute a normative framework for political conduct and deterrent action while providing a theoretical basis for analyzing the behavior of Islamic states in international relations. This study addresses the following research question: Can the relationship between the principle of dignity and the Principle of the Negation of Domination be regarded as a contemporary deterrent framework for Islamic states in international relations? It argues that the integration of these two principles significantly influences indigenous models of power-building and strategic defense in the foreign policies of Islamic states. Adopting a descriptive-analytical approach and drawing upon Qur'anic exegesis, Islamic jurisprudence, and theories of international relations, the study demonstrates that the principle of dignity requires the rejection of all forms of domination, humiliation, and passivity in the international sphere. Likewise, the Principle of the Negation of Domination establishes a normative boundary that prevents the emergence of any legal, political, economic, or security superiority of non-Muslim powers over Muslim communities. The findings indicate that the combination of these two principles provides an indigenous framework for understanding deterrence in international relations. Within this framework, deterrence is grounded not only in military capability but also in identity-based resistance, strategic autonomy, political legitimacy, and the preservation of collective dignity. Accordingly, the principle of dignity defines the positive normative horizon, whereas the Principle of the Negation of Domination establishes the protective negative boundary. Together, they offer a foundational theoretical framework for safeguarding the independence of Muslim states against the hegemonic practices of international actors. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| dignity (ʿizzah), Principle of the Negation of Domination (Qāʿidat Nafy al-Sabīl), deterrence, international relations, Qur'an, security, strategic autonomy | ||
| مراجع | ||
|
جوادی آملی، عبدالله. (1390). تفسیر موضوعی قرآن کریم (ج12). قم: اسراء.
خویی، ابوالقاسم . (1402ق). مبانی تکملة المنهاج. قم: مؤسسه احیای آثار الامام الخویی.
دهقانی فیروزآبادی، سیدجلال . (1392). نظریهها و فرانظریهها در روابط بینالملل. تهران: سمت.
راغب اصفهانی، حسین بن محمد . (1412ق). المفردات فی غریب القرآن. بیروت: دارالعلم.
رشیدی، حسین . (1397). امنیت اقتصادی در پرتو آموزههای اسلامی. تهران: دانشگاه عالی دفاع ملی.
موسوی کاشمری، سیدمهدی. (1381). جایگاه امنیت در نظام اسلام. حکومت اسلامی، سال 7، شماره 24.
طباطبایی، محمدحسین. (1417ق). المیزان فی تفسیر القرآن. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
عمید زنجانی، عباسعلی. (1388). فقه سیاسی (ج3). تهران: امیرکبیر.
فاضل لنکرانی، محمد. (1387). قاعده نفی سبیل. قم: مرکز فقهی ائمه اطهار^.
مکارم شیرازی، ناصر و همکاران . (1374). تفسیر نمونه. تهران: دارالکتب الاسلامیه.
مطهری، مرتضی. (1380). جهاد. تهران: صدرا.
حر عاملی، شیح محمد بن حسن. (بیتا)، وسائل الشیعه (ج26).قم: مؤسسة آل البیت علیهم السلام لإحیاء التراث.
نجفی جواهری محمدحسن. (1404 ق). جواهر الکلام (ج21). بیروت: دار إحیاء التراث العربی.
Freedman, L. (2004). Deterrence. Cambridge: Polity Press. Morgan, P. M. (2003). Deterrence Now. Cambridge: Cambridge University Press. Nye, J. S. (2004). Soft Power: The Means to Success in World Politics. New York: PublicAffairs. Schelling, T. C. (1966). Arms and Influence. New Haven: Yale University Press. Waltz, K. N. (1979). Theory of International Politics. Reading, MA: Addison-Wesley. Wendt, A. (1999). Social Theory of International Politics. Cambridge: Cambridge University Press. Kuik, Cheng-Chwee. (2010). The Essence of Hedging: Malaysia and Singapore’s Response to a Rising China. Contemporary Southeast Asia, 32(2). Goh, Evelyn. (2007). Great Powers and Hierarchical Order in Southeast Asia: Analyzing Regional Security Strategies. International Security, 32(3).
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 2 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1 |
||