آمار
| تعداد نشریات | 54 |
| تعداد شمارهها | 2,650 |
| تعداد مقالات | 37,431 |
| تعداد مشاهده مقاله | 19,282,787 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 8,817,806 |
آسیبشناسی بازنمایی علوم اسلامی و ارائه راهکار با تأکید بر مدل چرخه مدیریت اطلاعات اسلامی | ||
| مدیریت دانش اسلامی | ||
| دوره 6، شماره 1 - شماره پیاپی 11، اسفند 1403، صفحه 7-33 اصل مقاله (1.5 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22081/jikm.2026.75046.1116 | ||
| نویسندگان | ||
| منصور بابایی زاده* 1؛ احسان رحیمی* 2 | ||
| 1کارشناس پژوهشکده مدیریت اطلاعات و مدارک اسلامی، پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، قم. ایران. | ||
| 2عضو هیئات علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی | ||
| تاریخ دریافت: 29 تیر 1403، تاریخ بازنگری: 25 مرداد 1403، تاریخ پذیرش: 27 مرداد 1403 | ||
| چکیده | ||
| دسترسی آزاد به اطلاعات یکی از لوازم پیشرفت علمی و تولید علم به شماره میرود. امروزه عدم دسترسی سهل الوصول به اطلاعات علوم اسلامی بویژه معارف ناب اهل بیت(ع) مانعی بزرگ در پیشبرد اهداف این اطلاعات به علت عدم جامعیت در بازنمایی آن از طریق موتورهای جستجو و هوش مصنوعی مبتنی بر متن در دنیا است. پژوهش حاضر با هدف تحلیل آسیبهای موجود در فرآیند بازنمایی و بازیابی اطلاعات علوم اسلامی، انجام شده است. با توجه به اهمیت زیاد اشاعه صحیح معارف دینی شیعی در عصر دیجیتال، این تحقیق بر یکپارچگی مراحل تولید محتوا، تدوین سازمانهای دانش (مانند اصطلاحنامهها)، سازماندهی اطلاعات، اشاعه اطلاعات و دانش بهصورت نظامند و طبقه بندی شده تأکید دارد. اصلیترین آسیبها، اولا فقدان یکپارچگی فرآیند مدیریت اطلاعات و بویژه نادیده گرفتن مرحله «استفاده از سازمانهای دانش و ابزارهای استاندارد» در ابتدای این چرخه و ثانیا عدم اشاعه صحیح اطلاعات و دانش است که سهم بسزایی در بازیابی نشدن نتایج پژوهشهای دینی توسط موتورهای جستجو و هوش مصنوعی دارد. بهمنظور رفع آسیبهای مذکور دو راهکار اصلی ارائه شده است که عبارتند از:1- الزامی شدن پیوست مدیریت اطلاعات برای طرحهای پژوهشی؛ 2- تشکیل کنسرسیوم ملّی با موضوع نهضت آزادسازی محتوا. این مقاله بر آن است که ضمن آسیبشناسی بازنمایی علوم اسلامی، راهکارهای فوق را بررسی نماید و البته رسیدن به اشاعه مطلوب ممکن نمیشود مگر با خواست و همکاری موسسات و مراکز متولی تولید محتوی و اشاعه علوم اسلامی. | ||
| کلیدواژهها | ||
| بازیابی اطلاعات؛ بازنمایی اطلاعات؛ اشاعه اطلاعات؛ مدیریت اطلاعات علوم اسلامی؛ حبس دانش؛ نهضت ملی محتوا | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Pathology of the Representation of Islamic Sciences and Proposed Solutions with Emphasis on the Islamic Information Management Cycle Model | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Mansour Babaeizadeh1؛ Ehsan Rahimi2 | ||
| 1Research Expert, Research Center for Islamic Information and Documents Management, Islamic Sciences and Culture Academy, Qom, Iran | ||
| 2Faculty Member, Islamic Sciences and Culture Research Institute | ||
| چکیده [English] | ||
| Open access to information is one of the essential prerequisites for scientific progress and knowledge production. Today, the lack of easy access to information in the field of Islamic sciences, particularly the authentic teachings of the Ahl al-Bayt (a.s.), constitutes a major obstacle to the advancement of these bodies of knowledge. This problem largely stems from the incomplete representation of Islamic knowledge through search engines and text-based artificial intelligence systems worldwide. The present study aims to analyze the existing deficiencies in the processes of representation and retrieval of information related to Islamic sciences. Given the growing importance of the proper dissemination of Shiʿi religious teachings in the digital age, this research emphasizes the integration of all stages of content production, the development of knowledge organization systems (such as thesauri), information organization, and the systematic and classified dissemination of information and knowledge. The study identifies two principal shortcomings. First is the lack of integration within the information management process, particularly the neglect of the stage involving the use of knowledge organization systems and standard tools at the beginning of the information cycle. Second is the improper dissemination of information and knowledge, which significantly contributes to the inability of search engines and artificial intelligence systems to retrieve the results of religious research effectively. To address these challenges, the study proposes two major solutions: 1. Making an Information Management Appendix mandatory for research projects; and 2. Establishing a National Consortium for the Content Liberation Movement. This article seeks to examine the challenges associated with the representation of Islamic sciences and to evaluate the proposed solutions. Nevertheless, achieving effective dissemination will only be possible through the commitment and cooperation of institutions and centers responsible for the production and dissemination of Islamic knowledge and content. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Information Retrieval, Information Representation, Information Dissemination, Islamic Information Management, Knowledge Hoarding, National Content Movement | ||
| مراجع | ||
|
استادولی، حسین. (1374). تضمین و نقش آن در ترجمه قرآن کریم. بینات، 2(8)، صص 143-148.
بصیریان جهرمی، رضا؛ بصیریان جهرمی، حسین. (1388). مدیریت اطلاعات: مفاهیم و کاربردها. علوم و فناوری اطلاعات، 24(3)، صص 136-117.
جودری، دانیل؛ تیلور، آرلین. (14۰2). سازماندهی اطلاعات (مترجم: فریده عصاره، نرگس خانی، سارا دخش و زهرا نعمتاللهی). تهران: سپهر دانش.
حاجی زین العابدینی، محسن. (1403). روشهای بازنمایی اطلاعات. تهران: سمت.
حری، عباس؛ نشاط، نرگس؛ افشار، ابراهیم. (1386). دائرةالمعارف کتابداری و اطلاعرسانی (ج2). تهران: سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.
حسنزاده، محمد. (1384). مدیریت اطلاعات و مدیریت دانش (رویکرد مقایسه ای). اطلاع شناسی. 3 (1 و 2)، صص 7-21.
خاصه، علی اکبر؛ مختاری، حیدر ؛ عاشقی معاف، ماهره. (1401). پژوهش در بازیابی اطلاعات در ایران: تحلیل علمسنجی و مصورسازی علمی. بازیابی دانش و نظامهای معنایی، 33(4)، صص 1-36.
خالوئی، مرضیه. (1386). مروری برمدلهای بازیابی اطلاعات، پژوهشنامه پردازش و مدیریت اطلاعات، 22(3)، صص 70-55.
ریاحی نیا، نصرت؛ دانیالی، سمیرا؛ حاصلی، داود. (1405). هوش مصنوعی در علم اطلاعات و دانش شناسی. پژوهشنامه علم سنجی، 12(1)، صص 86-61.
شمس، بهروز؛ ابراهیمزاده، امین رضا. (1392). روشهای بازنمایی دانش؛ کنگره ملی مهندسی برق، کامپیوتر و فناوری اطلاعات.
غازی اصفهانی مریم. (1400). تطورات معنای علم از دیدگاه چالمرز و نقد آن (باتکیه بر آرای حمید پارسانیا). علم و تمدن در اسلام، 2(8)، صص 150-127.
گروهی از محققان. (1373). اصطلاحنامه اخلاق اسلامی. قم: بوستان کتاب.
واردی، تقی.(1402). بازنمایی اطلاعات علوم اسلامی؛ اصول، روشها و رویکردها. قم: پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی.
یعقوبنژاد، محمدهادی. (1375). درآمدی بر مبانی اصطلاحنامه علوم اسلامی. قم: دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم.
یعقوبنژاد، محمدهادی. (1400). مدیریت دانش، چیستی و چرایی. مدیریت دانش اسلامی، 3(1)، صص 8-28.
Trench, Stella. (1997). Dissemination of Information. in Handbook of Special Librarianship and Information Work. London: Aslib,pp 285-299. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 57 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 30 |
||