آمار
| تعداد نشریات | 54 |
| تعداد شمارهها | 2,650 |
| تعداد مقالات | 37,470 |
| تعداد مشاهده مقاله | 19,284,163 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 8,818,355 |
تحلیل معنا و مصداقشناسی منطقۀ مشرقزمین در روایات مهدوی | ||
| جامعه مهدوی | ||
| دوره 6، شماره2 (پیاپی12)، مهر 1404، صفحه 248-276 اصل مقاله (1009.64 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22081/jm.2026.72857.1122 | ||
| نویسنده | ||
| نصرت الله آیتی* | ||
| سطح چهار، رشته فقه و اصول، حوزۀ علمیۀ قم، قم، ایران. | ||
| تاریخ دریافت: 23 شهریور 1404، تاریخ بازنگری: 16 خرداد 1405، تاریخ پذیرش: 30 تیر 1405 | ||
| چکیده | ||
| در روایات مهدوی و مصادر حدیثی فریقین، احادیث پرشماری وجود دارد که تحقق رخدادهایی تلخ و شیرین را در جانب مشرقزمین پیشگویی کردهاند. این احادیث میتوانند رعبآور و هشداردهنده، یا امیدبخش و حرکتآفرین باشند؛ همانگونه که اشتباه در تعیین مصداق آنها میتواند زمینهساز ورود مباحث بیاساس در حوزۀ مطالعات آخرالزمانی شود. بهرهمندی از این روایات، شنیدن صدای هشدار یا دریافت پیام امید آنها، و نیز پیشگیری از طرح مباحث بیاساس، تنها زمانی ممکن است که مکان دقیقِ ناظر بر این احادیث، بهدرستی شناسایی شود. بنابراین مسئلۀ نوشتار پیشِرو، تعیین معنا و مصداقشناسی منطقۀ «مشرقزمین» در روایات مهدوی است. در نوشتار حاضر که به شیوۀ کتابخانهای احادیث مورد نظر جمعآوری شدهاند، با روش توصیفی و تحلیلی، روایات یادشده دستهبندی و تا حد امکان از چهرۀ آنها ابهامزدایی شده است. نتیجۀ تتبع پیشِرو آن است که مقصود از «مشرق» در روایات مهدوی لزوماً یک منطقۀ جغرافیایی خاص نیست، بلکه هر دسته از این روایات به نقطهای خاص همچون عراق، حجاز و خراسان اشاره دارد. مهمترین دسته از روایات یادشده، بر قیام قومی از مشرقزمین دلالت دارد. در این نوشتار، این گمانه تقویت شده که مقصود از «مشرق» در این احادیث، سرزمینی است که امروزه از آن با عنوان «ایران» یاد میشود. این برداشت بر دو قرینه استوار است: نخست، خانوادۀ حدیثی (قراین درونمتن)؛ و دوم، فقدان کانون تشیع مؤثر و مقتدر در دیگر مناطق بهجز سرزمین ایران. | ||
| کلیدواژهها | ||
| مشرق؛ آخرالزمان؛ نشانههای ظهور؛ ایران؛ خراسان | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| An Analysis of the Meaning and Identification of the "Orient" in Mahdist Traditions | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Nusratullah Ayati | ||
| Level 4, Jurisprudence and Principles (Fiqh and Usul), Hawza Ilmiyya of Qom, Qom, Iran. | ||
| چکیده [English] | ||
| In Mahdist traditions and the hadith sources of both major Islamic denominations, numerous narrations predict the occurrence of bitter and sweet events in the Orient (Mashriq). These traditions can be terrifying and cautionary, or hopeful and inspiring; however, misidentifying their referents can pave the way for the infiltration of baseless discussions into the field of apocalyptic studies. Benefiting from these traditions—by hearing their warnings or receiving their messages of hope—and preventing unfounded speculations is only possible when the precise location intended by these hadiths is correctly identified. Therefore, the issue addressed in this study is the determination of the meaning and the identification (instance-finding) of the "Orient" in Mahdist traditions. In this paper, relevant hadiths were collected using library research methods and then categorized and, as far as possible, clarified using a descriptive-analytical approach. The findings of this research indicate that the term " Orient " in Mahdist traditions does not necessarily refer to a single specific geographical region; rather, each category of these narrations points to a specific location, such as Iraq, Hejaz, or Khorasan. The most significant category of these traditions indicates the uprising of a people from the Orient. This study strengthens the hypothesis that the " Orient " in these hadiths refers to the territory known today as "Iran." This interpretation is based on two types of evidence: first, the hadith family (internal textual evidence); and second, the absence of an effective and powerful center of Shiism in regions other than the land of Iran. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Orient, Apocalypse, Signs of Reappearance, Iran, Khorasan | ||
| مراجع | ||
|
* قرآن کریم
آیتی، نصرتالله. (1401). بازخوانی جایگاه ایرانیان در پرتو احادیث، مشرق موعود، 17(63)، صص 7‑37.
ابنمنظور. (1414ق). لسان العرب (ج10). بیروت: دار صادر.
ابنحماد. (1414ق). الفتن. بیروت: دارالفکر.
ابنحنبل، احمد بن محمد. (بیتا). مسند الامام احمد بن حنبل (محقق: احمد معبد، ج2). جده: دار المنهاج.
امیری، مصطفی. (1399). آتش مشرق قبل ظهور: اعجاز الهی یا انفجار هستهای؟ مرحلۀ سیوف: تقابل نظامی و «انتقام سخت» ایران از مثلث «غربی، عبری، عربی». بازیابیشده در (14 دی 1404)، از: http://rajanews.com/node/343345
برسی، حافظ رجب. (بیتا). مشارق أنوار الیقین فی أسرار أمیر المؤمنین×. بیروت: اعلمی.
بغدادی، خطیب. (1422ق). تاریخ بغداد (ج1). بیروت: دارالغرب الاسلامی.
تبرته فراهانی، سجاد؛ حمیدینژاد، مهدی. (1403). بررسی سندی و دلالی روایت خروج قومی از مشرق، با تأکید مصداقشناسی آن. مطالعات مهدوی، 15(57)، صص 47‑64.
حمیری، محمد بن عبدالمنعم. (1984م). الروض المعطار فی خبر الاقطار. بیروت: مکتبه لبنان.
خویی، سید ابوالقاسم. (1403ق). معجم رجال الحدیث (ج2، 6، 17، 18، چاپ سوم). لندن: مؤسسة الخوئی الإسلامیة.
دانی، ابوعمر. (1416ق). السنن الواردة فی الفتن وغوائلها والساعة وأشراطها (ج5). ریاض: دارالعاصمه.
راوندی، قطبالدین. (1409ق). الخرائج و الجرائح (ج2). قم: مؤسسۀ الامام المهدی#.
صادقی، مصطفی. (1382). «الفتن» ابنحماد قدیمیترین کتاب در مهدویت. آیینۀ پژوهش، 14(84)، صص46‑54.
صدر، سید محمد. (بیتا). تاریخ الغیبه الکبری. قم: نشر ذوالفقار.
طبرانی، ابوالقاسم. (بیتا). المعجم الاوسط (ج4، 5، 12). قاهره: دارالحرمین.
طبرسی، احمد بن علی. (1403ق). الاحتجاج علی اهل اللجاج (ج2). مشهد: نشر مرتضی.
طبسی، نجمالدین. (1382). چشماندازی به حکومت مهدی#. قم: بوستان کتاب.
طریحی، فخرالدین. (1362). مجمع البحرین (ج3). تهران: مرتضوی.
طوسی، محمد بن حسن. (1411ق). الغیبه. قم: دارالمعارف الاسلامیه.
عاملی، جعفرمرتضی. (1385). الصحیح من سیره النبی الاعظم| (ج30). قم: مؤسسۀ فرهنگی دارالحدیث.
عاملی نباطی، علی بن یونس. (بیتا). الصراط المستقیم (مصحح: محمدباقر بهبودی، ج2). قم: مکتبه المرتضویه.
فتلاوی، مهدی حمد. (بیتا). ثوره الموطئین للمهدی فی ضوء احادیث اهل السنه. بیروت: دارالوسیله.
قزوینی، ابنماجه. (1430ق). سنن (ج5). دمشق: دار الرساله العالمیه.
کشی، ابوعمرو محمد بن عمر بن عبدالعزیز. (1409ق). رجال الکشی، اختیار معرفة الرجال (محقق و مصحح: حسن مصطفوی، ج1). مشهد: مؤسسهٔ نشر دانشگاه مشهد.
کلینی، محمد بن یعقوب. (1407ق). الکافی (ج8). تهران: دارالکتب الاسلامیه.
کورانی، علی. (1436ق). المعجم الموضوعی لاحادیث الامام المهدی#. قم: دارالمعروف.
مازندرانی، ملاصالح. (1421ق). شرح اصول الکافی (ج11). بیروت: داراحیاء التراث العربی.
مامقانی، عبدالله. (بیتا). تنقیح المقال(ج23). قم: مؤسسۀ آل البیت^.
مبارکفوری، عبدالرحمن. (1410ق). تحفه الاحوذی (ج10). بیروت: دارالکتب العلمیه.
مجلسی، محمدباقر. (1403ق). بحارالأنوار (ج33، 52، 57، 60). بیروت: مؤسسۀ الوفاء.
مجلسی، محمدباقر. (1404ق). مراه العقول فی شرح اخبار آل الرسول| (ج25). تهران: دارالکتب الاسلامیه.
مفید، محمد بن محمد. (1413ق). الارشاد فی معرفه حجج الله علی العباد (ج2). قم: مؤسسۀ آل البیت^.
مقدسى شافعى سلمى، یوسف بن یحیى. (1428ق). عقد الدرر فی أخبار المنتظر(چاپ سوم ). قم: مسجد مقدس جمکران.
نجاشی، احمد بن علی. (1407ق). رجال النجاشی (محقق و مصحح: سید موسی شبیری زنجانی). قم: جامعه مدرسین حوزۀ علمیۀ قم.
نعمانی، محمد بن ابراهیم. (1397ق). کتاب الغیبه. تهران: نشر صدوق.
وثوقی، محمدباقر. (1393). نام قدیم «کره» در متون جغرافیایی و تاریخی «یافتههایی نو در نسخههای خطی فارسی». پژوهشهای علوم تاریخی، 6(2)، صص 135‑150.
یزدی حائری، علی. (1422ق). الزام الناصب فی اثبات الحجه الغائب(عج)(ج2). بیروت: مؤسسۀ الاعلمی. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 19 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 30 |
||