آمار
| تعداد نشریات | 54 |
| تعداد شماره‌ها | 2,669 |
| تعداد مقالات | 37,692 |
| تعداد مشاهده مقاله | 20,383,514 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 9,532,765 |
بررسی و تحلیل کارآمدی ساختاریِ نظام سیاسی مهدوی | ||
| جامعه مهدوی | ||
| دوره 6، شماره2 (پیاپی12)، مهر 1404، صفحه 331-359 اصل مقاله (1.27 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22081/jm.2026.74863.1140 | ||
| نویسنده | ||
| ابوالحسن قاسم فام* | ||
| سطح چهار، مرکز تخصصی مهدویت، حوزه علمیه قم، قم، ایران. | ||
| تاریخ دریافت: 08 خرداد 1405، تاریخ بازنگری: 21 خرداد 1405، تاریخ پذیرش: 29 تیر 1405 | ||
| چکیده | ||
| عصر ظهور که عصر تجلی نهایی و عملی حاکمیت خداوند روی زمین است، به حکم عقل و نقل، از یک نظم و نظام بسیار دقیق و منسجم برخوردار است. این نظم، یک نظام متعالی است که تمام ابعاد حیات بشری را در بر می‌گیرد. از حیاتی‌ترین و پیچیده‌ترین ساحت‌های این نظام، نظام سیاسی است. از مقوله‌های مهم در بحث نظام سیاسی، مسئلۀ کارآمدی است که در مدیریت یک جامعه، نقشی بنیادین دارد؛ زیرا بدون کارآمدی، حتی شریف‌ترین اهداف نیز در عمل به نتیجه نمی‌رسند. برای درک این موضوع، می‌توان از یک مدل علمی چهارسطحی برای تحلیل نظام‌های سیاسی استفاده کرد که مشتمل بر سطوح فکر، ساختار، کارگزار و رفتار است. در این میان، سطح ساختار جایگاهی ویژه دارد؛ زیرا ساختار، نقش تنظیم‌کننده و سازمان‌دهندۀ عناصر مختلف را بر عهده دارد. در واقع، ساختار است که تعیین می‌کند چگونه فکرها به رفتار تبدیل شوند و چگونه کارگزاران بتوانند فعالیت‌های خود را با کمترین اتلاف انرژی و بیشترین بهره‌وری انجام دهند. براین‌اساس، این پژوهش، کارآمدی ساختاری نظام سیاسی مهدوی را با روش توصیفی - تحلیلی مورد واکاوی دقیق قرار داده است. دستاورد و خروجی این پژوهش، اثبات کارآمدی ساختاری نظام سیاسی مهدوی در دو محور ساختار حاکمیتی و ابزارهای حاکمیتی است. در محور نخست، پژوهش حاضر نشان می‌دهد که ساختار سیاسی مهدوی بر چهار رکن اصلی استوار است که هماهنگی میان آن‌ها، ثبات حاکمیت را تضمین می‌کند: مردم (به‌مثابۀ سوژه و هدف اصلی حاکمیت)، سرزمین (به‌مثابۀ بستر جغرافیایی و حاکمیتی که نظم سیاسی در آن اعمال می‌شود)، حکومت (به‌مثابۀ ماهیت و شکل کلی مدیریت امور جامعه) و حاکمیت (به‌مثابۀ قدرت مشروع و الهی که بر این عناصر تسلط و هدایت دارد). در محور دوم، ابزارهای حاکمیتی این ساختار تبیین شده که شامل ابزارهایی نظیر بهره‌گیری از علم و فناوری، به‌کارگیری مدیران متخصص، استفاده از خرد جمعی، تکیه بر کارشناسی‌های گروه‌های مشورتی، فرهنگ‌سازی و تصویب قوانین و مقررات مالیاتی است. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| مهدویت؛ نظام سیاسی مهدوی؛ کارآمدی ساختاری؛ ساختار حاکمیتی؛ ابزارهای حاکمیتی | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Analysis and Evaluation of Structural Efficiency in the Mahdist Political System | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Abolhasan Ghasemfam | ||
| Analysis and Evaluation of Structural Efficiency in the Mahdist Political System. | ||
| چکیده [English] | ||
| The Era of Reappearance (Asr al-Zuhur), representing the ultimate and practical manifestation of divine sovereignty on Earth, possesses, by both rational and scriptural evidence, a highly precise and coherent order. This order constitutes a transcendent system encompassing all dimensions of human existence. Among the most vital and complex domains of this system is its political configuration. A critical aspect of political systems is "efficiency," which plays a foundational role in societal management; without it, even the noblest objectives fail to achieve practical realization. To understand this phenomenon, a four-level scientific model for analyzing political systems—comprising the levels of thought, structure, agent, and behavior—can be employed. Within this framework, the structural level occupies a privileged position, as it assumes the role of regulating and organizing various elements. In essence, it is the structure that determines how ideas are transformed into behavior and how agents can perform their duties with minimal energy loss and maximum productivity. Accordingly, this research investigates the structural efficiency of the Mahdist political system through a descriptive-analytical methodology. The findings of this study demonstrate the structural efficiency of the Mahdist political system in two dimensions: governance structure and governance instruments. In the first dimension, the research reveals that the Mahdist political structure rests upon four main pillars, the harmony of which guarantees the stability of the regime: the People (as the subject and primary objective of governance), the Land (as the geographical and sovereign landscape where the political order is implemented), the Government (as the essence and general form of managing societal affairs), and Sovereignty (as the legitimate, divine power that exercises control and guidance over these elements). In the second dimension, the governance instruments of this structure are elucidated, which include mechanisms such as the utilization of science and technology, the employment of specialized administrators, the application of collective wisdom (shura), reliance on expert consultative groups, cultural engineering, and the enactment of taxation laws and regulations. | ||
| کلیدواژه‌ها [English] | ||
| Mahdism, Mahdist Political System, Structural Efficiency, Governance Structure, Governance Instruments | ||
| مراجع | ||
|
* قرآن کریم
آقابخشی، علی؛ افشاری‌راد، مینو. (1379). فرهنگ علوم سیاسی. تهران: انتشارات چاپار.
آوتویت، ویلیام؛ باتامور، تام. (بی‌تا). فرهنگ علوم اجتماعی قرن بیستم (مترجم: حسن چاوشیان). تهران: نشر نی.
ابن‌بابویه، محمد بن علی. (1395ق). کمال الدین و تمام النعمة (محقق و مصحح: علی‌اکبر غفاری، ج1 و 2). تهران: انتشارات اسلامیه.
ابن‌شعبه حرانی، حسن بن علی. (1404ق). تحف العقول (محقق و مصحح: علی‌اکبر غفاری). قم: انتشارات جامعۀ مدرسین.
ابوالحمد، عبدالحمید. (1374). مبانی سیاست. تهران: انتشارات توس.
اربلی، علی بن عیسی. (1381ق). کشف الغمة فی معرفة الأئمة (محقق و مصحح: سید هاشم رسولی محلاتی، ج2). تبریز: انتشارات بنی‌هاشمی.
ارجمندفر، سعید. (1396). حکومت‌مهدوی یا دولت‌مسیحایی. قم: انتشارات مؤسسۀ آموزشی و پژوهشی امام خمینی&.
انوری، حسن. (1390). فرهنگ بزرگ سخن (ج 6). تهران: انتشارات سخن.
بحرانی، سید هاشم بن سلیمان. (1411ق). حلیة الأبرار فی أحوال محمّد و آله الأطهار(ع) (ج 6). قم: انتشارات مؤسسة المعارف الإسلامیة.
برقی، احمد بن محمد بن خالد. (1371ق). المحاسن (محقق و مصحح: جلال‌الدین محدث، ج1). قم: انتشارات دار الکتب الإسلامیة.
بهروزی لک، غلامرضا. (1386«الف»). حکومت جهانی حضرت مهدی(عج). امان، 2(7)، صص 32‑33. بهروزی لک، غلامرضا. (1386«ب»). نقش و جایگاه مردم در نظام سیاسی‌مهدوی. امان، 2 (4)، صص 38‑39.
حر عاملی، محمد بن حسن. (1425ق). إثبات الهداة بالنصوص و المعجزات (ج 5). بیروت: انتشارات اعلمی.
حکیمی، محمد. (1381). عصر زندگی. قم: مؤسسۀ بوستان کتاب.
خزاز رازی، علی بن محمد. (1401ق). کفایة الأثر فی النص علی الأئمة الإثنی عشر (محقق و مصحح: عبداللطیف حسینی کوهکمری). قم: انتشارات بیدار.
دهخدا، علی‌اکبر. (1377). لغت‌نامه دهخدا (ج 12). تهران: مؤسسۀ انتشارات و چاپ دانشگاه تهران.
دهشیری، محمدرضا. (1388). رسانه و فرهنگ‌سازی. تحقیقات فرهنگی، 2(8)، صص 179‑208.
رضایی، مریم. (1401). الگویابی خرد جمعی در سطح نظری و ارائۀ یک مدل تحلیلی - تلفیقی برای آن. جامعه‌شناسی ایران، 23(1)، صص 25‑53.
https://doi.org/jsi.2022.550604.1554/10.22034
سبحانی یامچی، محمد. (1398). روش‌های تربیتی فرهنگ‌سازی اقامۀ نماز در سیرۀ رضوی. فرهنگ رضوی. 7(28)، صص 157‑186.
https://doi.org/10.22034/farzv.2019.101663
سلمان، محمد. (1396). آرمان‌شهر مهدوی در اندیشۀ سیاسی اسلامی. قم: انتشارات پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی.
سلیمیان، خدامراد. (1392). نقش مردم در انقلاب جهانی حضرت مهدی#. قم: انتشارات مرکز تخصصی مهدویت.
صافی گلپایگانی، لطف‌الله. (1421ق). منتخب الاثر فی الامام الثانی عشر. قم: مؤسسة السیدة المعصومة÷.
طبرسی، فضل بن حسن. (1390ق). إعلام الوری بأعلام الهدی. تهران: انتشارات اسلامیه.
طبری آملی صغیر، محمد بن جریر بن رستم. (1413ق). دلائل الإمامة (محقق و مصحح: قسم الدراسات الإسلامیة مؤسسة البعثة). قم: انتشارات بعثت.
طوسی، محمد بن الحسن. (1411ق). الغیبة (محقق و مصحح: عبادالله تهرانی و علی‌احمد ناصح). قم: دار المعارف الإسلامیة.
عمید، حسن. (1383). فرهنگ عمید. تهران: انتشارات امیرکبیر.
قیصری، نورالله؛ و قربانی، مصطفی. (1394). کارآمدی نظام جمهوری اسلامی ایران؛ مدلی برای سنجش و ارزیابی. دانش سیاسی، 12(22)، صص 129- 148.
کارگر، رحیم. (1383). آیندۀ جهان (دولت و سیاست در اندیشۀ مهدویت). تهران: بنیاد فرهنگی حضرت مهدی موعود#.
کارگر، رحیم. (1393). توسعۀ فرهنگی در عصر ظهور و چشم‌انداز آن در جامعۀ منتظر. انتظار موعود، 14(45)، صص 7‑30.
کریمی راهجردی، اشرف؛ قوام، عبدالعلی؛ خرازی، رها؛ و گرانمایه‌پور، علی. (1400). آثار رسانه‌های غیررسمی بر خرد جمعی (مطالعۀ موردی: انتخابات ریاست جمهوری ایران). دانش سیاسی، 17(34)، صص 547‑568.
https://doi.org/pkn.2021.240080.2777/10.30497
کلانتری، ابراهیم. (1393). کارآمدی نظام سیاسی، مبتنی بر نظریۀ ولایت فقیه و ابزارهای آن. سیاست، (31)، صص 465‑481.
کلینی، محمد بن یعقوب. (1407ق). الکافی (محقق و مصحح: علی‌اکبر غفاری و محمد آخوندی، ج1 و 8). تهران: دار الکتب الإسلامیة.
مجلسی، محمدباقر. (1403ق). بحارالأنوار (محققان و مصححان: علی اکبر غفاری، ؛ محمد تقی مصباح یزدی؛ محمدمهدی خرسان؛ ابراهیم میانجی و عبدالرحیم ربانی شیرازی، ج52 و 53). بیروت: دار إحیاء التراث العربی.
محمدی ری‌شهری، محمد. (1393). دانشنامۀ امام مهدی# بر پایۀ قرآن، حدیث و تاریخ (ج9). قم: مؤسسۀ علمی فرهنگی دارالحدیث.
معین، محمد. (1382). فرهنگ فارسی معین (ج 3). تهران: نشر سی‌گل.
مفید، محمد بن محمد. (1413ق). الإرشاد فی معرفة حجج الله علی العباد (محقق و مصحح: مؤسسة آل‌البیت(ع)، (ج2). قم: انتشارات کنگرۀ شیخ مفید.
موسوی نسب، سید جعفر. (1385). 200 پرسش و پاسخ پیرامون امام زمان(عج) (ج1). تهران: انتشارات فرهنگ منهاج.
نعمانی، محمد بن‌ابراهیم. (1397ق). الغیبة (محقق و مصحح: علی‌اکبر غفاری). تهران: نشر صدوق.
نوروزی، محمدجواد. (1394). شاخص کارآمدی اسلام در بعد ساختاری نظام اسلامی. معرفت سیاسی، 7(13)، صص 5- 28. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 97 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 146 |
||