آمار
| تعداد نشریات | 54 |
| تعداد شماره‌ها | 2,672 |
| تعداد مقالات | 37,754 |
| تعداد مشاهده مقاله | 20,532,965 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 9,599,182 |
تصحیح انتقادی رساله «الدعاوی القلبیة» از آثار فلسفی فارابی | ||
| آیین حکمت | ||
| مقاله 6، دوره 18، شماره 1، فروردین 1405، صفحه 141-177 اصل مقاله (631.5 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22081/pwq.2026.73553.1261 | ||
| نویسندگان | ||
| اکبر اسد علیزاده* 1؛ سید علی اصغر علوی2 | ||
| 1استادیار گروه فلسفه و کلام، پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، قم، ایران | ||
| 2استادیار گروه تصحیح، پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، قم، ایران | ||
| تاریخ دریافت: 11 آذر 1404، تاریخ بازنگری: 10 بهمن 1404، تاریخ پذیرش: 15 اسفند 1404 | ||
| چکیده | ||
| ابو نصر محمد بن محمد فارابی(259- 339ق/ 872- 950م)، معروف به معلم ثانی، از حکمای بزرگ جهان اسلام است که آثار بسیار مهمی را در زمینه‌های مختلف سیاسی، فلسفی، اخلاقی، اجتماعی، موسیقی و ... از خود به یادگار گذاشته است. با وجود آنکه بخش قابل توجهی از آثار وی تاکنون تصحیح و تحقیق شده است، برخی از آثار او هم‌چنان آن‌گونه که باید تصحیح نشده‌اند که از جمله آن‌ها رسال «الدعاوی القلبیة» است. در صحت انتساب این رساله هیچ تردیدی وجود ندارد. فارابی در این رساله، مباحث مهم و متنوع فلسفی را به‌صورت اجمالی مطرح کرده است. اقسام وجود، صفات واجب تعالی، کیفیت صدور عقول عشره، مبدأ صدور افلاک و اجرام آسمانی، مبادی حرکات در اجسام، مباحث نفس نباتی و حیوانی، قوا و قوانین آن، خیر و شر، مباحث مربوط به انبیاء و معجزات آنان و نیز سعادت انسان، از جمله موضوعاتی است که در این رساله بدان‌ها پرداخته شده است. از ویژگی‌های این تصحیح می‌توان به مقابله و تصحیح رساله بر ساس سه نسخه خطی و یک نسخه چاپی برای نخستین بار، ثبت اختلاف نسخه‌ها در موارد مؤثر در معنا، اصلاح تصحیفات کاتبان، رفع اشکالات تصحیح‌های پیشین، عنوان‌بندی مطالب، تنزیل هامش مناسب، توضیح برخی اصطلاحات و واژگان، اعراب‌‌گذاری در موارد لازم و نیز تحلیل و تبیین برخی از دیدگاه‌های فارابی درباره مباحثی همچون «وحدت واجب‌الوجود»، «کیفیت صدور عقول عشره از ذات باری تعالی» و «ابداع» و تمایز آن با دیدگاه‌های اندیشمندان و حکما اشاره کرد. در تصحیح این اثر از روش قیاسی بهره گرفته شده است. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| فارابی؛ الدعاوی القلبیة؛ صفات واجب؛ تصحیح انتقادی؛ عقول عشره؛ ابداع | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Critical Edition of the Treatise "al-Daʿāwī al-Qalbiyyah" (The Heart's Claims), from the Philosophical Works of al-Fārābī | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Akbar Asad Alizadeh1؛ sayedaliasghar alavi2 | ||
| 11Assistant Professor, Department of Philosophy and Theology, Research Institute of Islamic Sciences and Culture, Qom, Iran | ||
| 22Assistant Professor, Department of Critical Editing, Research Institute of Islamic Sciences and Culture, Qom, Iran | ||
| چکیده [English] | ||
| Abū Naṣr Muḥammad ibn Muḥammad al-Fārābī (d. 339 AH / 950 CE), known as the "Second Master" (al-Muʿallim al-Thānī), ranks among the preeminent philosophers of the Islamic world, leaving behind a substantial corpus of works in diverse fields including politics, philosophy, ethics, social theory, music, and others. Notwithstanding that a considerable portion of his oeuvre has thus far been edited and studied, some of his writings have not received the critical editorial attention they deserve. Among these is the treatise al-Daʿāwī al-Qalbiyyah (The Heartfelt Claims), whose attribution to al-Fārābī is beyond dispute. In this treatise, al-Fārābī presents in a concise manner various important philosophical themes, including the divisions of existence, the attributes of the Necessary Existent (wājib al-wujūd), the manner of emanation of the ten intellects (al-ʿuqūl al-ʿasharah), the principle of emanation of the celestial spheres and heavenly bodies, the principles of motion in physical objects, the vegetative and animal soul with their faculties and laws, good and evil, matters pertaining to prophets and their miracles, and human felicity (saʿādah). The present critical edition, undertaken for the first time on the basis of three manuscripts and one printed version, is distinguished by the following features: recording variant readings in cases affecting meaning, correcting scribal errors, rectifying deficiencies of previous editions, introducing systematic section headings, providing appropriate marginal annotations, elucidating select technical terms and expressions, supplying vocalization (iʿrāb) where necessary, and offering analytic exposition of certain Fārābian doctrines addressed in the treatise—particularly regarding the unity of the Necessary Existent, the modality of emanation of the ten intellects from the Divine Essence, and the theory of ibdāʿ (innovative creation)—while also delineating their distinctiveness in relation to the theories of other thinkers and philosophers. The editorial method employed in this work is the comparative-recensional (qiyāsī) approach. | ||
| کلیدواژه‌ها [English] | ||
| al-Fārābī, al-Daʿāwī al-Qalbiyyah, Attributes of the Necessary Existent, Critical Edition, Ten Intellects, Ibdāʿ (Innovative Creation) | ||
| مراجع | ||
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 152 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 91 |
||