آمار
| تعداد نشریات | 54 |
| تعداد شمارهها | 2,648 |
| تعداد مقالات | 37,445 |
| تعداد مشاهده مقاله | 19,105,175 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 8,708,683 |
بررسی فقهی تلافی فریب در معاملات | ||
| جستارهای فقهی و اصولی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 11 مرداد 1405 | ||
| نوع مقاله: پژوهشی (داوری عادی) | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/jrj.2026.73600.3101 | ||
| نویسندگان | ||
| محمدعلی محب الرحمان* 1؛ محمدمهدی محب الرحمان،2 | ||
| 1گروه فقه و حقوق اسلامی دانشکده الهیات دانشگاه شهید مدنی آذربایجان. تبریز. ایران | ||
| 2گروه مسائل فقهی و حقوقی، پژوهشکده فقه و حقوق، پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، قم، ایران | ||
| تاریخ دریافت: 23 آذر 1404، تاریخ بازنگری: 11 مرداد 1405، تاریخ پذیرش: 11 مرداد 1405 | ||
| چکیده | ||
| فریب، مفهومی پیچیده است که در زندگی روزمره و تعاملات اجتماعی انسان نقش غیرقابل انکاری دارد. این پدیده، که در قالبهای گوناگونی بروز میکند، به حکم حرمت شناخته میشود. با اینحال برخی از مصادیق کلی و یا جزئیِ فریب، ممکن است به دلایلی همچون ضرورت حفظ جان، و یا دفع ضرر و ظلم جایز شمرده شوند. به عنوان مثال، «فریب در جنگ» به تصریح روایاتی به حکم جایز بیان شده است. اما یکی از این چالشها، موضوع «فریب در برابر فریب» است که با هدف «مقابله با فریب» یا در «مقام مقابله با فریب» صورت میپذیرد. تحقیقِ پیشرو که با روش توصیفی و تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانهای و نرمافزارهای رایانهای انجام پذیرفته، با پیشفرض دانستنِ حکم حرمت برای فریب، به دنبال پاسخ به این پرسش است که «از نظر فقهی موضوع فریب در برابر فریب چگونه ارزیابی شده، و واجد چه حکم شرعی میباشد و اثر وضعی آن در معاملات چگونه است؟» یافتههای تحقیق نشان میدهد با توجه به آیات قرآن کریم، روایات معصومین و حکم عقل میتوان ادعا کرد که فریب در برابر فریب اگر همراه با قیود مشروع آن یعنی مقابله به مثل و رعایت محتوای مجاز یعنی مصلحت جلوگیری از فریب طرف مقابل یا خنثیسازی فریب طرف مقابل صورت گیرد و آثاری شدیدتر از فریب صورت گرفته از ناحیه طرف مقابل نباشد، میتواند مشروع و مباح تلقی گردد. فریب در معاملات اگر دو سویه باشد، بسته به موضوع فریب، ممکن است معامله را در معرض حق خیار برای دو طرف و یا بطلان عقد قرار دهد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| فریب؛ تدلیس | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| A study of retaliatory deception in contracts in Islamic law | ||
| نویسندگان [English] | ||
| mohammad ali mohebbalrahman1؛ ,Mohamad Mahdi Moheb al-Rahman2 | ||
| 1Department of jurisprudence and law, faculty of Theology, Azarbaijan Shahid Madani University, Tabriz, Iran. | ||
| 2Department for Jurisprudential and Legal Issues, Research Center for Islamic Jurisprudence and Law, Islamic Sciences and Culture Academy, Qom, Iran | ||
| چکیده [English] | ||
| eception is a complex concept that plays an undeniable role in human daily life and social interactions. This phenomenon, which manifests in various forms, is generally regarded as prohibited. However, certain general or specific instances of deception may be considered permissible due to necessities such as preserving life or preventing harm and oppression. For instance, “deception in war” is explicitly permitted in some narrations. One of the key challenges in this context is the issue of “deception versus deception,” which involves countering deceit by employing similar tactics, either as a defensive measure or as a strategic response. This study, conducted through a descriptive-analytical method using library resources and digital tools, assumes the general prohibition of deception and seeks to address the question: “How is the issue of deception versus deception evaluated from a jurisprudential perspective, and what is its religious ruling?” The findings suggest that, based on verses of the Holy Quran, narrations from the Infallibles, and rational principles, deception against deception can be considered legitimate and permissible—provided it adheres to certain conditions. These include reciprocity, observance of legitimate boundaries, and ensuring that the intent is to prevent or neutralize the other party's deception, without resulting in consequences more severe than the original act of deception. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Deception | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 3 |
||