آمار
| تعداد نشریات | 54 |
| تعداد شمارهها | 2,650 |
| تعداد مقالات | 37,480 |
| تعداد مشاهده مقاله | 19,291,941 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 8,826,455 |
همبستگی قدسی و امید عاملیتی در جنگ رمضان: تحلیلی اجتماعی-دینی از کنش میدانی ایرانیان | ||
| اسلام و مطالعات اجتماعی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 21 مرداد 1405 | ||
| نوع مقاله: علمی ـ پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22081/jiss.2026.74854.2228 | ||
| نویسندگان | ||
| سعید سلیمانی* 1؛ شمس الله مریجی2 | ||
| 1سعید سلیمانی؛ گروه معارف اسلامی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی کرمان، کرمان، ایران. | ||
| 2استاد گروه علوم اجتماعی دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه باقرالعلوم (ع). قم، ایران | ||
| تاریخ دریافت: 08 خرداد 1405، تاریخ بازنگری: 20 تیر 1405، تاریخ پذیرش: 21 مرداد 1405 | ||
| چکیده | ||
| زمینه و هدف: در مخاصمات مسلحانه، فروپاشی روانی و گسیختگی جمعی بهاندازهٔ شکست نظامی خطرناک است. دو سپر اصلی در برابر این تهدیدها، «انسجام اجتماعی» و «چشمانداز امیدوارانه به آینده» هستند. جنگ رمضان نمونهای برجسته از مقاومتی است که در آن باورهای دینی توانستند این دو عنصر را در اوج بحران تولید و بازتولید کنند. با این حال، پژوهشهای موجود یا در چارچوبهای سکولار ماندهاند یا به توصیف صرف وقایع پرداختهاند و هیچیک پیوند میان مبانی کلامی شیعه و سازوکارهای روانشناختی را بهطور نظاممند تحلیل نکردهاند. هدف این مطالعه، شناسایی و واکاوی همین سازوکارهای واسطهای است. روش: این پژوهش کیفی با روش تحلیل مضمون و رویکرد قیاسی-استقرایی انجام شد. پیکرهٔ متنی شامل قرآن کریم، نهجالبلاغه، صحیفهٔ امام خمینی(ره)، صحیفهٔ سجادیه و متون نظری روانشناسی اجتماعی (دورکیم، اسنایدر، پاتنام، پارگامنت و ون زومرن) بود. یافتهها: چهار سازوکار اصلی استخراج گردید: ۱) برجستهسازی هویت جمعی قدسی از رهگذر شعائر آیینی و انگارهٔ ولایت-امت، ۲) بازآفرینی سرمایهٔ اجتماعی ایمانبنیان از طریق هنجارهای ایثار و اعتماد نهادی به رهبری دینی، ۳) دگردیسی امید انتظاری به امید کنشگرا با تکیه بر توکل پویا و التزام به وعدهٔ نصرت، و ۴) معنادهی مقدس به رنج و مرگ از مجرای روایت آزمون الهی و ایدهٔ شهادت. این سازوکارها در چرخهای خودتقویتشونده عمل میکردند. نتیجهگیری: تلفیق باورهای شیعی با سازوکارهای روانشناختی، گونهای از همبستگی و امید «پایدار و راهبردی» تولید میکند که شکنندگی مدلهای مادی را ندارد و دین را از امری فردی به موتور مقاومت جمعی تبدیل میکند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| همبستگی دینی؛ امید عاملیتی؛ روانشناسی اجتماعی؛ جنگ رمضان؛ کنش جمعی؛ سرمایهٔ اجتماعی؛ توکل | ||
| موضوعات | ||
| تمرکز محتوایی بر مباحث فرهنگی و اجتماعی معطوف به حوزه دین؛ | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Sacred Solidarity and Agentic Hope in the Ramadan War: A Socio-Religious Analysis of Iranians' Field Action | ||
| نویسندگان [English] | ||
| saeed soleimani1؛ Shamsollah Mariji Shamsollah Mariji2 | ||
| 1Department of Islamic Sciences, Faculty of Medicine, Kerman University of Medical Sciences, Kerman, Iran | ||
| 2Islamic Propagation Office of the Seminary of Qom (Islamic Sciences and Culture Academy, Qom, Iran | ||
| چکیده [English] | ||
| Background and Objective: In armed conflicts, psychological breakdown and collective disintegration are as dangerous as military defeat. The two main shields against these threats are "social cohesion" and "a hopeful outlook on the future." The Ramadan War is a prominent example of a resistance in which religious beliefs were able to produce and reproduce these two elements at the height of the crisis. However, existing research has either remained within secular frameworks or merely described events, and none have systematically analyzed the link between Shiite theological foundations and psychological mechanisms. The aim of this study is to identify and analyze these mediating mechanisms. Method: This qualitative research was conducted using thematic analysis with a deductive-inductive approach. The textual corpus included the Holy Qur'an, Nahj al-Balaghah, Sahifah of Imam Khomeini, Sahifah Sajjadiyyah, and theoretical texts in social psychology (Durkheim, Snyder, Putnam, Pargament, and Van Zomeren). Findings: Four main mechanisms were extracted: 1) Highlighting sacred collective identity through ritual practices and the concept of Wilayat-Ummah, 2) Recreating faith-based social capital through norms of self-sacrifice and institutional trust in religious leadership, 3) Transforming anticipatory hope into agentic hope based on dynamic trust in God (tawakkul) and commitment to the divine promise of victory, and 4) The sacred meaning-making of suffering and death through the narrative of divine trial and the idea of martyrdom. These mechanisms operated in a self-reinforcing cycle. Conclusion: The integration of Shiite beliefs with psychological mechanisms produces a form of "sustainable and strategic | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Religious solidarity, Agentic hope, Social psychology, Ramadan War, Collective action, Social capital, Tawakkul (trust in God) | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1 |
||