آمار
| تعداد نشریات | 54 |
| تعداد شمارهها | 2,650 |
| تعداد مقالات | 37,480 |
| تعداد مشاهده مقاله | 19,291,941 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 8,826,453 |
تحلیل چالش تفرقه افکنی در جامعه نبوی و راهکارهای مدیریت آن با محوریت سوره توبه | ||
| اسلام و مطالعات اجتماعی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 21 مرداد 1405 | ||
| نوع مقاله: علمی ـ پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22081/jiss.2026.74625.2220 | ||
| نویسندگان | ||
| خدیجه برهانی کودهی* 1؛ عبدالکریم بهجت پور2؛ اسماعیل چراغی کوتیانی3 | ||
| 1طلبه مقطع سطح 4 رشته تفسیر تطبیقی، مرکز تربیت مدرس صدیقه کبری سلام الله علیها قم (مرکز مدیریت حوزه علمیه خواهران)، ایران | ||
| 2دانشیار گروه قرآن پژوهی پژوهشکده حکمت و دین پژوهی، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، تهران، ایران | ||
| 3استادیار جامعه شناسی، موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره) ، قم ، ایران . | ||
| تاریخ دریافت: 16 اردیبهشت 1405، تاریخ بازنگری: 03 تیر 1405، تاریخ پذیرش: 21 مرداد 1405 | ||
| چکیده | ||
| تفرقهافکنی یکی از چالشهای مهم در مسیر تمدنسازی اسلامی است که فهم و مدیریت آن نیازمند بازخوانی مفاهیم قرآنی و بررسی تجربه جامعه نبوی است. این پژوهش با هدف تحلیل تحول مفهوم تفرقه در سیر نزول آیات قرآن، شناسایی مصادیق آن در جامعه نبوی و استخراج راهکارهای مدیریتی بر پایه مفاهیم سوره توبه انجام شده است. روش تحقیق کتابخانهای با رویکرد تفسیری- تنزیلی و تحلیل محتوای کیفی است. یافتهها نشان میدهد مفهوم تفرقه در قرآن طی چهار مرحله تحول یافته است: مرحله هویتسازی پنهان که تفرقه بهصورت انحراف فردی مطرح بود؛ مرحله تمایز فرهنگی که تفرقه به واگرایی ایدئولوژیک تبدیل شد؛ مرحله استقرار سیاسی که تفرقه بهعنوان تهدیدی ساختاری شناخته شد؛ و مرحله تثبیت جامعه اسلامی که تفرقه بهصورت پروژهای سازمانیافته و ضدتمدنی ظهور یافت. در جامعه نبوی نیز مصادیقی مانند تحریف نظم دینی و زمانی (نَسِیء)، تفرقه انفعالی در قالب کنارهگیری از جهاد و تفرقه نهادی در ماجرای مسجد ضرار قابل شناسایی است. بر اساس تحلیل سوره توبه، راهبردهای قرآنی در مدیریت تفرقه شامل افشای نقش منافقان در تضعیف وحدت، شناسایی و محدودسازی کانونهای تخریب اجتماعی و تقویت انسجام دینی و اجتماعی در امت اسلامی است. این یافتهها نشان میدهد سوره توبه الگویی راهبردی برای مدیریت بحرانهای ناشی از تفرقه و تحکیم همبستگی در جامعه اسلامی ارائه میدهد و میتواند در تحلیل و مواجهه با چالشهای اجتماعی جوامع اسلامی معاصر مورد استفاده قرار گیرد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| "سیر نزول"؛ "تفرقهافکنی"؛ "سوره توبه"؛ "جامعه نبوی"؛ "مدیریت چالشهای اجتماعی" | ||
| موضوعات | ||
| تمرکز محتوایی بر مباحث فرهنگی و اجتماعی معطوف به حوزه دین؛ | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Analysis of the Challenge of Sedition and Division in the Prophetic Community and Its Management Strategies with a Focus on Surah al-Tawbah | ||
| نویسندگان [English] | ||
| khadije borhani kodehi1؛ Abdalkarim Bahjatpour2؛ Esmaeel Cheraghi Kotiani3 | ||
| 1A Level-4 hawza student in the field of Comparative Tafsir, at the Sayyida Siddiqa Kubra Teacher Training Center in Qom (Center for the Management of the Women’s Hawza), Iran. | ||
| 2Associate Professor, Department of Qur’anic Studies, Research Institute of Wisdom and Religious Studies; Faculty Member, Research Institute for Culture and Islamic Thought, Tehran, Iran. | ||
| 3Assistant Professor of Sociology, Imam Khomeini Educational and Research Institute, Qom, Iran. | ||
| چکیده [English] | ||
| Division and discord constitute major challenges on the path toward Islamic civilization-building, whose understanding and management require a rereading of Qur’anic concepts and an examination of the Prophet’s community. This study aims to analyze the evolution of the concept of division (tafarruqah) across the chronological descent of Qur’anic verses, identify its manifestations in the Prophetic society, and derive management strategies based on the concepts of Surah al-Tawbah. The research employs a library-based method with an interpretive–revelatory approach and qualitative content analysis. Findings show that the Qur’anic concept of division developed through four stages: A stage of hidden identity formation, where division appeared as individual deviation; A stage of cultural differentiation, in which it shifted toward ideological divergence; A stage of political establishment, where division was recognized as a structural threat; and A stage of consolidation of the Islamic community, where division emerged as an organized, anti-civilizational project. In the Prophet’s society, examples such as the distortion of religious and temporal order (nasīʾ), passive division expressed in withdrawal from jihad, and institutional division represented by the episode of Masjid al-Dirār can be identified. Based on Surah al-Tawbah, Qur’anic strategies for managing division include exposing the role of hypocrites in weakening unity, identifying and restricting centers of social disruption, and strengthening religious and social cohesion within the Muslim community. These findings suggest that Surah al-Tawbah provides a strategic model for managing crises resulting from division and for reinforcing solidarity in the Islamic society, offering insights applicable to contemporary Muslim communities | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Keywords: Order of Revelation, Fomenting Discord, Surah al-Tawbah, Prophetic Society, Management of Social Challenges | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1 |
||