آمار
| تعداد نشریات | 54 |
| تعداد شمارهها | 2,651 |
| تعداد مقالات | 37,485 |
| تعداد مشاهده مقاله | 19,336,792 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 8,863,579 |
هم سنجی ادراک وجدانی با توهم اختیار و جبر فلسفی و پیامدهای آن | ||
| پژوهشهای عقلی نوین | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 24 مرداد 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22081/nir.2026.70856.1473 | ||
| نویسندگان | ||
| نرگس موحدی* 1؛ وحید شریفی2 | ||
| 1گروه آموزش معارف اسلامی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران | ||
| 2دفتر تبلیغات اسلامی خراسان رضوی- پژوهشکدۀ اسلام تمدنی | ||
| تاریخ دریافت: 27 دی 1403، تاریخ پذیرش: 24 مرداد 1405 | ||
| چکیده | ||
| این مقاله به بررسی تقابل میان سه مفهوم کلیدی «جبر فلسفی»، «ادراک وجدانی اختیار» و «توهم اختیار» میپردازد و پیامدهای آنها را در حوزههای اخلاقی، حقوقی و دینی تحلیل میکند. هدف اصلی این پژوهش، روشنسازی تفاوتهای مفهومی میان این سه دیدگاه و بررسی تأثیرات آنها بر مسئولیت اخلاقی، نظامهای حقوقی و ساختارهای دینی است. روش تحقیق مبتنی بر تحلیل فلسفی، مرور ادبیات و تطبیق یافتههای علوم اعصاب با تجربیات وجدانی انسان است. نتایج نشان میدهد که جبر فلسفی با تأکید بر علیت جهانی، اختیار انسان را نفی میکند، در حالی که ادراک وجدانی اختیار بر تجربه بیواسطه انسان از آزادی تأکید دارد. از سوی دیگر، توهم اختیار با استناد به شواهد علوم اعصاب، احساس اختیار را به عنوان پدیدهای توهمی تفسیر میکند. این مقاله استدلال میکند که این دیدگاهها لزوماً در تضاد نیستند و میتوانند به عنوان ابعاد مکمل در فهم پیچیدگی اراده انسان در نظر گرفته شوند. در نهایت، پذیرش یا رد اختیار تأثیرات عمیقی بر نظامهای اخلاقی، حقوقی و دینی دارد، از جمله تضعیف یا تقویت مسئولیت اخلاقی و تغییر در مفاهیم مجازات و عدالت. نتیجهگیری کلی این است که درک جامعتر از اختیار نیازمند ترکیب بینشهای فلسفی، علوم اعصاب و روانشناسی است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| اختیار؛ وجدان؛ توهم؛ اختیا؛ توهم اختی؛ جبر فلسفی | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| A Comparative Analysis of Intuitive Free Will, the Illusion of Free Will, and Philosophical Determinism, along with Their Implications | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Narges Movahedi1؛ vahid Sharifi2 | ||
| 1Department of Islamic Education, Farhangian University, P.O. Box 889-14665, Tehran, Iran | ||
| 2دفتر تبلیغات اسلامی خراسان رضوی- پژوهشکدۀ اسلام تمدنی | ||
| چکیده [English] | ||
| This paper examines the interplay between three key concepts: philosophical determinism, intuitive free will, and the illusion of free will, analyzing their implications in ethical, legal, and religious domains. The primary objective is to clarify the conceptual distinctions among these perspectives and explore their impact on moral responsibility, legal systems, and religious frameworks. The research methodology is based on philosophical analysis, literature review, and the integration of neuroscientific findings with human intuitive experiences. The results indicate that philosophical determinism, emphasizing universal causality, negates human free will, while intuitive free will underscores the immediate human experience of freedom. Conversely, the illusion of free will, supported by neuroscientific evidence, interprets the sense of free will as an illusory phenomenon. The paper argues that these perspectives are not necessarily contradictory and can be viewed as complementary dimensions in understanding the complexity of human volition. Ultimately, the acceptance or rejection of free will has profound implications for ethical, legal, and religious systems, including the reinforcement or undermining of moral responsibility and the redefinition of concepts such as punishment and justice. The conclusion highlights that a comprehensive understanding of free will requires an interdisciplinary approach, combining insights from philosophy, neuroscience, and psychology | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Free Will, Conscience, Illusion, Philosophical, Determinism | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 5 |
||