آمار
| تعداد نشریات | 54 |
| تعداد شمارهها | 2,659 |
| تعداد مقالات | 37,593 |
| تعداد مشاهده مقاله | 19,556,975 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 9,075,141 |
واکاوی انتقادی مبانی فقهی محرومیت زوجین و خویشاوندان مادری و زنان خویشاوند از ارث بَری حقّ قصاص | ||
| جستارهای فقهی و اصولی | ||
| دوره 12، شماره 1 - شماره پیاپی 42، خرداد 1405، صفحه 1-1 | ||
| نوع مقاله: پژوهشی (داوری عادی) | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/jrj.2025.72804.3052 | ||
| نویسنده | ||
| سید محمد حسن نصراللهی* | ||
| دانش آموخته سطح چهار حوزه علمیه قم و پژوهشگر مؤسسه عالی فقه و علوم اسلامی. قم، ایران | ||
| تاریخ دریافت: 01 مهر 1404، تاریخ بازنگری: 03 آبان 1404، تاریخ پذیرش: 04 آبان 1404 | ||
| چکیده | ||
| یکی از پرسشهای مهم در فقه کیفری این است که آیا افرادی که از ابتدا صاحب حق قصاص نبودند، به ارث نیز از این حق محروم هستند یا اینکه میتوانند به ارث صاحب حق قصاص شوند. با توجه به ابهام در مستندات فقهی، سکوت نسبی منابع متقدم و ابتلای فراوان قضایی، پاسخ به این پرسش ضرورت دارد. در پاسخ به این سؤال، دو نظر در تقابل با یکدیگر قرار دارند. طبق نظر برخی از فقیهان امامیه، حق قصاص به همۀ وراث ولیّ متوفی به ارث میرسد؛ اما طبق نظر برخی دیگر، افرادی که از ابتدا صاحب حق قصاص نبودند، مانند زوجین، بستگان مادری یا زنان خویشاوند، از ارث حق قصاص نیز محروم هستند. مهمترین مستند نظر اول، اطلاقات ادلۀ ارث است که با مقتضای اصل اولی در این بحث نیز هماهنگ است. در مقابل، مستند نظر دوم میتواند همان ادلهای باشد که بر محرومیت زوجین، بستگان مادری یا زنان دلالت دارد. در این تحقیق، با روش توصیفی - تحلیلی، به بررسی سندی و دلالی ادلۀ محرومیت افراد مذکور، از جمله اجماع، روایت فضل بقباق و قیاس اولویت پرداخته و به این نتیجه رسیده است که استدلال به ادلۀ مذکور برای محرومیت زوجین، بستگان مادری و زنان از حق قصاص و ارث آن درست نیست. بنابراین، مادۀ ۳۵۳ قانون مجازات اسلامی از این جهت که زوجین را به ارث صاحب حق قصاص میداند، از پشتوانۀ اجتهادی محکمی برخوردار است؛ اما اینکه قانونگذار در مادۀ ۳۵۱ قانون مجازات اسلامی زوجین را صاحب حق قصاص ندانسته است، نظری خدشهپذیر است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ارثبری حق قصاص؛ زوجین؛ بستگان مادری؛ زنان؛ مادۀ 353 قانون مجازات اسلامی | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Critical Analysis of the Jurisprudential Basis for Depriving Spouses, Maternal Relatives, and Women of the Right to Retaliation | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Seyyed Mohammad Hasan Nasrollahi | ||
| A | ||
| چکیده [English] | ||
| One of the important questions in criminal jurisprudence is whether people who did not have the right to retribution from the beginning are also deprived of this right by inheritance or whether they can inherit the right to retribution. The answer to this question is necessary due to the ambiguity in the jurisprudential documents, the relative silence of earlier sources, and the many judicial trials. In answering this question, two opposing opinions are in conflict. According to some Imami jurists, the right to retribution is inherited by all the heirs of the deceased guardian, but according to others, people who did not have the right to retribution from the beginning, such as spouses or maternal relatives, are also deprived of the right to retribution. The most important evidence for the first opinion is the application of the evidence of inheritance, which is also consistent with the requirements of the first principle in this discussion. In contrast, the evidence for the second opinion can be the same evidence that indicates the deprivation of spouses, maternal relatives, or women. In this study, using a descriptive-analytical method, the documentary and evidence-based evidence for the deprivation of the aforementioned individuals, including consensus, the narration of Fadl al-Baqaqa, and the analogy of priority, has been examined, and it has been concluded that it is not permissible to use the aforementioned evidence to deprive spouses, maternal relatives, and women of the right to retribution and its inheritance. Therefore, Article 353 of the Islamic Penal Code has a strong ijtihad support in that it considers spouses to be the inheritors of the right to retribution, but the fact that the legislator did not consider spouses to be the inheritors of the right to retribution in Article 351 is a flawed theory. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Inheritance of the right of retaliation, spouses, maternal relatives, women, Article 353 of the Islamic Civil Code | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 2 |
||