آمار
| تعداد نشریات | 54 |
| تعداد شماره‌ها | 2,676 |
| تعداد مقالات | 37,769 |
| تعداد مشاهده مقاله | 20,804,028 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 9,764,956 |
تحلیل علم‌سنجی نشریۀ علوم سیاسی با تأکید بر ساختار مفهومی، شبکه همکاری علمی و الگوی استنادی | ||
| علوم سیاسی | ||
| دوره 29، شماره 1، فروردین 1405، صفحه 192-167 اصل مقاله (1.87 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22081/psq.2026.73560.3079 | ||
| نویسنده | ||
| رضا کریمی* | ||
| دانشیار، گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشگاه قم، قم، ایران | ||
| تاریخ دریافت: 03 آذر 1404، تاریخ بازنگری: 05 خرداد 1405، تاریخ پذیرش: 12 شهریور 1405 | ||
| چکیده | ||
| این پژوهش با هدف تحلیل جامع وضعیت علمی و محتوایی نشریۀ علوم سیاسی انجام شده است و تلاش دارد با بهره‌گیری از رویکردهای علم‌سنجی، تصویری دقیق از ساختار تولید علم در این نشریه ارائه دهد. در این راستا تمرکز اصلی مطالعه بر سه محور اساسی شامل ساختار مفهومی تولیدات علمی، شبکه همکاری علمی نویسندگان و شاخص‌های استنادی نشریه یاد‌شده بوده است. جامعه آماری پژوهش شامل ۱۰۲۱ مقاله منتشرشده در فاصلۀ سال‌های ۱۳۸۳ تا 1402 است که داده‌های آنها از پایگاه استنادی علوم جهان اسلام (ISC) و سامانۀ نشریه گردآوری شده است. به منظور تحلیل داده‌ها، از ابزارهای تخصصی علم‌سنجی شامل نرم‌افزارهای RavarMatrix برای استخراج ماتریس هم‌رخدادی واژگان و نرم‌افزارهای UCINET و NetDraw برای ترسیم و تحلیل شبکه‌های علمی استفاده شد. نتایج پژوهش نشان داد که ساختار موضوعی نشریه در قالب ۲۲ خوشۀ مفهومی متمایز سازمان یافته است. این خوشه‌ها دامنۀ گسترده‌ای از موضوعات کلیدی در حوزۀ علوم سیاسی را در بر می‌گیرند که از جمله مهم‌ترین آنها می‌توان به اندیشۀ سیاسی اسلامی، سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران، امنیت و منافع ملی، مردم‌سالاری و مشارکت سیاسی، هویت سیاسی، فقه سیاسی، عدالت اجتماعی و گفتمان‌های سیاسی در ایران و جهان اسلام اشاره کرد. وجود این طیف موضوعی گسترده نشانگر ماهیت چندبعدی، میان‌رشته‌ای و در عین حال متمرکز نشریه بر مباحث بنیادین علوم سیاسی است. مجله تحت تأثیر سیاست‌گذاری علمی و اخذ رتبۀ علمی- پژوهشی در سال ۱۳۹۰، دچار یک چرخش مفهومی ملموس شده است؛ به طوری که در مقطع نخست (۱۳۸۳ تا ۱۳۸۹) مفاهیم بنیادین، نظری و گفتمانی غلبه داشته، ولی در مقطع دوم (۱۳۹۰ تا ۱۴۰۲) محتوای نشریه به سمت مباحث تخصصی‌تر، مسئله‌محور و کاربردی سوق یافته است. تحلیل الگوی استنادی نیز مؤید آن است که مقالات منتشرشده در سال‌های ۱۳۸۳ تا ۱۳۸۵ (دوره پیش از اخذ رتبه)، به دلیل ماهیت گفتمانی و جریان‌ساز خود، بیشترین میزان تأثیرگذاری را داشته‌اند و در صدر استنادها قرار دارند؛ در‌حالی‌که در مقطع دوم، الزامات ساختاری مقالات علمی-پژوهشی تا حدودی شیب دریافت استنادات را کاهش داده است. در‌مجموع یافته‌های این پژوهش تصویری جامع، روندی داده‌محور از ساختار فکری و اجتماعی نشریه علوم سیاسی در یک بازۀ بیست‌ساله ارائه می‌دهد که می‌تواند به عنوان مبنایی برای بهبود سیاست‌گذاری علمی، ارتقای کیفیت انتشار و احیای مرجعیت گفتمانی نشریه مورد استفاده قرار گیرد. یافته‌های مربوط به شبکه همکاری علمی نویسندگان نیز بیانگر آن است که ساختار همکاری در نشریه بیشتر به صورت چندخوشه‌ای و شبکه‌ای عمل می‌کند؛ به‌گونه‌ای‌که دو خوشۀ اصلی نویسندگان با بیشترین میزان ارتباط و چند خوشه فرعی با ارتباطات متوسط شکل گرفته است. تحلیل وابستگی سازمانی نویسندگان نشان داد که دانشگاه‌های باقرالعلوم(ع)، تهران، شهید بهشتی و امام صادق(ع) بیشترین میزان مشارکت در تولیدات علمی نشریه را داشته‌اند و به عنوان هستۀ اصلی تولید علم در این مجموعه عمل می‌کنند. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| علم‌سنجی؛ نشریه علوم سیاسی؛ تحلیل هم‌واژگانی؛ شبکه همکاری علمی و تحلیل استنادی | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| A Scientometric Analysis of the Journal Political Science, with an Emphasis on Its Conceptual Structure, Scientific Collaboration Network, and Citation Patterns | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Reza Karimi | ||
| Associate Professor, Department of Knowledge and Information Science, University of Qom, Qom, Iran | ||
| چکیده [English] | ||
| This study was conducted to provide a comprehensive analysis of the scholarly and content-related profile of the journal Political Science and seeks, by employing scientometric approaches, to present an accurate picture of the structure of scholarly production in the journal. Accordingly, the study focuses primarily on three key dimensions: the conceptual structure of the journal’s scholarly output, the scientific collaboration network among its authors, and the journal’s citation indicators. The statistical population comprises 1,021 articles published between 2004 and 2023, with data collected from the Islamic World Science Citation Center (ISC) database and the journal’s online submission and publication system. To analyze the data, specialized scientometric tools were employed, including RavarMatrix for extracting the word co-occurrence matrix and UCINET and NetDraw for visualizing and analyzing scientific networks. The findings indicate that the journal’s thematic structure is organized into 22 distinct conceptual clusters. These clusters encompass a broad range of key topics in political science, including Islamic political thought, the foreign policy of the Islamic Republic of Iran, security and national interests, democracy and political participation, political identity, political jurisprudence, social justice, and political discourses in Iran and the Islamic world. The breadth of this thematic range indicates the journal’s multidimensional and interdisciplinary character, while also reflecting its continued focus on fundamental issues in political science. Following the adoption of scientific publishing policies and the journal’s attainment of scientific-research status in 2011, the journal underwent a discernible conceptual shift. During the first period (2004–2010), foundational, theoretical, and discursive concepts predominated, whereas in the second period (2011–2023), the journal’s content shifted toward more specialized, problem-oriented, and applied topics. The analysis of citation patterns likewise indicates that articles published between 2004 and 2006, prior to the journal’s attainment of scientific-research status, had the greatest impact due to their discursive and agenda-setting character and consequently received the highest number of citations. By contrast, during the second period, the structural requirements imposed on scientific-research articles appear to have somewhat reduced the rate at which articles accumulated citations. Overall, the findings of this study provide a comprehensive, longitudinal, and data-driven picture of the intellectual and social structure of the journal Political Science over a twenty-year period. This analysis can serve as a basis for improving academic publishing policies, enhancing publication quality, and restoring the journal’s position as an influential source of scholarly discourse. The findings concerning the authors’ academic collaboration network further indicate that collaboration within the journal operates predominantly through a multi-cluster, networked structure, comprising two major author clusters with the highest levels of connectivity and several secondary clusters with moderate levels of interaction. An analysis of the authors’ institutional affiliations shows that Baqir al-Olum University, the University of Tehran, Shahid Beheshti University, and Imam Sadiq University have made the greatest contributions to the journal’s scholarly output and function as its principal centers of knowledge production. | ||
| کلیدواژه‌ها [English] | ||
| Scientometrics, Political Science journal, co-word analysis, scientific collaboration network, citation analysis | ||
| مراجع | ||
|
احمدی، ح.؛ عصاره، ف. (۱۳۹۶). مروری بر تحلیل‌های هم‌واژگانی. مطالعات ملی کتابداری و سازماندهی اطلاعات، ۲۸(۱)، صص. ۱۲۵-۱۴۵.
زارع فراشبندی، ف.؛ کربلایی، س.م.؛ باجی، ف.؛ زاهدیان ورنوسفادرانی، م. (۱۳۸۵). هم‌تألیفی و موضوعات اصلی مقالات. مدیریت اطلاعات سلامت، ۳(۲)، صص. ۱۱-۲۴.
شمسی، ا.؛ حیدری، ح.؛ چنبری، ز. (۱۳۹۹). همکاری علمی نویسندگان مجله پایش (۱۳۹۰-۱۳۹۷). مجله علم‌سنجی کاسپین، ۷(۱)، صص. ۴۲-۵۱.
عرفان‌منش، م. ا.؛ بصیریان جهرمی، ر. (۱۳۹۲). شبکه هم‌تألیفی مقالات منتشرشده در فصلنامه مطالعات ملی کتابداری و سازماندهی اطلاعات با بهره‌گیری از تحلیل شبکه. مطالعات ملی کتابداری و سازماندهی اطلاعات، ۲۴(۲)، صص. ۷۶-۹۶.
قانع، م.ر.؛ رحیمی، ف. (۱۳۹۰). تحلیل استنادی و الگوی همکاری نویسندگان شش نشریۀ ایرانی انگلیسی‌زبان حوزۀ فنی و مهندسی. پردازش و مدیریت اطلاعات، ۲۶(۴)، صص. ۱۳۰۳-۱۳۱۹.
مروتی اردکانی، م.؛ حسام‌پور، س. (۱۳۹۴). تحلیل استنادی مقالات فصلنامه نقد ادبی. نقد ادبی، ۸(۳۲)، صص. ۱۵۵-۱۶۹. نوبخت، ی. (۱۳۹۸). مطالعه علم‌سنجی تولیدات علمی پژوهشنامه مالیات. مطالعات دانش‌شناسی، ۵(۱۸)، صص. ۳۳-۵۴. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 260 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 156 |
||