آمار
| تعداد نشریات | 54 |
| تعداد شمارهها | 2,666 |
| تعداد مقالات | 37,656 |
| تعداد مشاهده مقاله | 19,995,752 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 9,358,928 |
استحاله فکری و هویتی در راهبرد سلطه غرب و پاسخ گفتمانی شهید آیتالله خامنهای(ره) | ||
| فقه و سیاست | ||
| دوره 7، شماره 1 - شماره پیاپی 13، فروردین 1405، صفحه 70-112 اصل مقاله (1.66 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22081/ijp.2026.75364.1138 | ||
| نویسنده | ||
| علی مرادی بهمئی* | ||
| استادیار علوم سیاسی، دانشگاه امام حسین(ع)، تهران، ایران | ||
| تاریخ دریافت: 05 شهریور 1404، تاریخ بازنگری: 27 آذر 1404، تاریخ پذیرش: 25 بهمن 1404 | ||
| چکیده | ||
| تحولات نظام بینالملل در دهههای اخیر نشان میدهد که الگوی سلطه غرب از اشکال کلاسیک استعمار و مداخله مستقیم به سازوکارهای پیچیده شناختی، فرهنگی و رسانهای تغییر یافته است. در این الگو، هدف اصلی نه تنها کنترل سرزمینها، بلکه بازآرایی نظامهای فکری، ارزشی و هویتی جوامع است؛ فرآیندی که از آن با عنوان «استحاله فکری و هویتی» یاد میشود. این راهبرد با بهرهگیری از رسانههای فراملی، شبکههای اجتماعی، صنعت سرگرمی، نظام آموزشی، فناوریهای نوین و سازوکارهای استعمار دیجیتال، در پی تغییر الگوهای ادراک، سبک زندگی، حافظه تاریخی و هویت فرهنگی ملتها، بویژه جوامع مستقل و اسلامی است. پژوهش حاضر با هدف تبیین ابعاد و ابزارهای پروژه استحاله فکری و هویتی غرب و تحلیل پاسخهای گفتمانی شهید آیتالله خامنهای(ره)، با توجه به مبانی فقهی نفی سلطه و صیانت از هویت جامعه اسلامی، سامان یافته است. روش پژوهش، کیفی و مبتنی بر تحلیل گفتمان انتقادی است و دادهها از طریق مطالعه اسنادی و بررسی بیانات، پیامها و آثار مکتوب رهبر شهید انقلاب اسلامی گردآوری و تحلیل شدهاند. یافتهها نشان میدهد که در منظومه فکری شهید آیتالله خامنهای(ره)، مقابله با استحاله هویتی تنها اقدامی دفاعی در عرصه فرهنگ نیست، بلکه بخشی از راهبرد کلان مقاومت تمدنی و نفی سلطه بر جامعه اسلامی به شمار میرود. این راهبرد بر تقویت هویت اسلامی - ایرانی، تعمیق ایمان و خودآگاهی تاریخی، جهاد تبیین، استقلال علمی و فرهنگی، اقتصاد مقاومتی، بازتولید گفتمان عدالت و پیشرفت و شکلدهی به تمدن نوین اسلامی استوار است. از منظر فقه سیاسی، این مؤلفهها با قواعد و مبانی نفی سبیل، حفظ کیان و استقلال جامعه اسلامی، صیانت از دین، وجوب تبیین و ارشاد و اقامه قسط پیوند دارند. در نتیجه، گفتمان شهید آیتالله خامنهای(ره) با پیوند ظرفیتهای فقه سیاسی شیعه و مقاومت تمدنی، الگویی جامع و آیندهنگر برای مقابله با راهبردهای نوین سلطه، بازسازی هویت و افزایش تابآوری فرهنگی جمهوری اسلامی ایران ارائه میدهد. کلیدواژهها | ||
| کلیدواژهها | ||
| استحاله هویتی؛ راهبرد سلطه غرب؛ قاعده نفی سبیل؛ گفتمان شهید آیتالله خامنهای(ره)؛ مقاومت تمدنی | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Intellectual and Identity Transformation in the West’s Strategy of Domination and the Discursive Response of Martyr Ayatollah Khamenei | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Ali Moradi Bahmaei | ||
| Assistant Professor of Political Science, Imam Hossein (AS) University, Tehran, Iran | ||
| چکیده [English] | ||
| Developments in the international system in recent decades indicate that the Western model of domination has shifted from the classical forms of colonialism and direct intervention toward complex cognitive, cultural, and media-based mechanisms. In this model, the primary objective is not merely to control territories, but rather to reconstruct the intellectual, value-based, and identity systems of societies—a process referred to as “intellectual and identity transformation.” By employing transnational media, social networks, the entertainment industry, educational systems, emerging technologies, and mechanisms of digital colonialism, this strategy seeks to alter patterns of perception, lifestyles, historical memory, and the cultural identity of nations, particularly independent and Islamic societies. The present study aims to explain the dimensions and instruments of the Western project of intellectual and identity transformation and to analyze the discursive responses of Ayatollah Khamenei (RA), with particular attention to the jurisprudential foundations of rejecting domination and safeguarding the identity of Islamic society. The research adopts a qualitative methodology based on critical discourse analysis. Data were collected and analyzed through documentary research and examination of the statements, messages, and written works of the martyred leader of the Islamic Revolution. The findings indicate that, within Ayatollah Khamenei’s intellectual framework, confronting identity transformation is not merely a defensive measure in the cultural sphere; rather, it constitutes part of a broader strategy of civilizational resistance and rejection of domination over Islamic society. This strategy rests on strengthening Islamic-Iranian identity, deepening faith and historical self-awareness, Jihad of Clarification (Jihad-e Tabyeen), scientific and cultural independence, a resistance economy, reproducing the discourse of justice and progress, and contributing to the formation of a New Islamic Civilization. From the perspective of political jurisprudence, these components are connected to the principles and foundations of nafy al-sabil (the prohibition of domination by non-Muslims over the Muslim community), preservation of the integrity and independence of Islamic society, protection of religion, the obligation of clarification and guidance, and the establishment of justice. Consequently, Ayatollah Khamenei’s discourse, by connecting the capacities of Shi'a political jurisprudence with civilizational resistance, offers a comprehensive and forward-looking model for confronting contemporary strategies of domination, reconstructing identity, and enhancing the cultural resilience of the Islamic Republic of Iran. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Identity Transformation, Western Strategy of Domination, Principle of Nafy al-Sabil, Discourse of Ayatollah Khamenei, Civilizational Resistance | ||
| مراجع | ||
|
* قرآن کریم، ترجمه الهی قمشهای.
** نهجالبلاغه، ترجمه محمد دشتی.
آقاسی، آناهیتا و همکاران. (1400). «تحلیل مضمون هویت فرهنگی در اندیشه آیتالله سیدعلی خامنهای». فصلنامه نظریههای اجتماعی متفکران مسلمان. 11(2)، صص 155–176.
اسدی، علیرضا. (1396). بررسی ماهیت جهانیشدن و رابطه آن با نظام سلطه در اندیشه حضرت آیتالله خامنهای. مطالعات راهبردی بسیج. 20(76)، صص 5–34.
امام خامنهای، سیدعلی، پایگاه اطلاعرسانی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیتاللهالعظمی سیدعلی خامنهای: https://farsi. khamenei.ir/
امام خمینی، روحالله. (1378). صحیفه امام. تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی&.
بصیری، محمدعلی. (1391). «جنگ نرم علیه جمهوری اسلامی ایران (روشها، ابزارها و راهکارها)». فصلنامه مطالعات قدرت نرم. 2(5)، صص 151-177.
التیامینیا، رضا و حسینی، علی. (1394). «هویت، فرهنگ و سبک زندگی اسلامی در عصر جهانیشدن». فصلنامه مطالعات قدرت نرم. 3(5)، صص 109-142.
حبیبی، احمدرضا و همکاران. (1401). «فهم ساختاری نفوذ فرهنگیِ نظام سلطه در نظامهای سلطه ستیز». فصلنامه مطالعات میان فرهنگی. 17(51)، صص 9–32.
حسامپور، مهدی. (1402). «نسبت هویت ایرانی - اسلامی با گفتمان غربگرایی با تأکید بر دیدگاههای آیتالله خامنهای». فصلنامه مطالعات راهبردی انقلاب اسلامی. 1(3)، صص 97-128.
خانجانی، قاسم. (1398). «راههای مقابله با نفوذ فکری و فرهنگی در اندیشه رهبر معظم انقلاب اسلامی آیتالله خامنهای(مدظلهالعالی)». فصلنامه مطالعات قدرت نرم. 9(1)، صص 1–3۰. دادگر، سیدامینالله و جمشیدی مهر، پرویز. (1403). «مطالعه تطبیقی جایگاه قدرت واژگان در برابر استحاله فرهنگی غرب با تأکید بر آرای آیتالله خامنهای و فرانتس فانون». پژوهشنامه انقلاب اسلامی. 14(51)، صص 19-38.
زرگر، علیرضا و همکاران. (1399). «نفوذ فرهنگی در جمهوری اسلامی ایران، چالشها و راهکارهای مقابله با آن از دیدگاه مقام معظم رهبری. (1368 - 1397)». فصلنامه دولت پژوهی ایران معاصر. 6(4)، صص 41-55.
سایمون، راجر. (1394). درآمدی بر اندیشههای سیاسی آنتونیو گرامشی: هژمونی، انقلاب و روشنفکران. ترجمه محمدکاظم شجاعی، تهران: سبزان.
شریعتی، علی. (1379). بازگشت به خویشتن. تهران: قلم.
عباسی، مجید. (1402). «تعارضهای عملی نظام سلطه با شعارهای غربی از دیدگاه حضرت آیتالله خامنهای(مدظلهالعالی)». فصلنامه مطالعات راهبردی انقلاب اسلامی. 1(1)، صص 75-111.
مطهری، مرتضی. (1385). پیرامون انقلاب اسلامی. تهران: صدرا.
وحدانی فر، هادی. (1399). «راهکارهای مقابله با تهاجم فرهنگی در اندیشههای آیتالله خامنهای و نمود آنها در اشعار پایداری دوره معاصر ایران». فصلنامه مطالعات اندیشه معاصر مسلمین. 6(12)، صص 37-63.
Altbach, Philip (2015). Global Perspectives on Higher Education. Johns Hopkins University Press. Anderson, Craig (2010). Violent Video Games and Aggression. Psychology Press. Bauman, Zygmunt (2001).community: Seeking Safety in an Insecure World. Polity Press. Castells, Manuel (2009).communication Power. Oxford: Oxford University Press. Fairclough, Norman (2010). Critical Discourse Analysis: The Critical Study of Language. London: Routledge. Fanon, Frantz (1993). The Wretched of the Earth. New York: Grove Press. Krippendorff, Klaus (2018). Content Analysis: An Introduction to Its Methodology. Los Angeles: SAGE. Nasr, Seyyed Hossein (2007). Islamic Philosophy and the Crisis of Modern Knowledge. London: Kazi. Robertson, Roland (1995). Glocalization: Time-Space and Homogeneity-Heterogeneity. In Featherstone, M. et al. (eds. ), Global Modernities. London: Sage. Said, Edward (1993). Culture and Imperialism. London: Vintage. Schiller, Herbert (1991). Culture, Inc. : The Corporate Takeover of Public Expression. Oxford: Oxford University Press. Wallerstein, Immanuel (2004). World-Systems Analysis. Duke University Press. Young, Robert (2001). Postcolonialism: An Historical Introduction. Oxford: Blackwell. Zuboff, Shoshana (2019). The Age of Surveillance Capitalism. PublicAffairs. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 142 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 84 |
||