آمار
| تعداد نشریات | 54 |
| تعداد شماره‌ها | 2,676 |
| تعداد مقالات | 37,769 |
| تعداد مشاهده مقاله | 20,804,425 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 9,765,497 |
اثرپذیری محمدعلی امیرمعزی از هانری کربن بر پایه بررسی تطبیقی کتاب "اسلام ایرانی" و کتاب "راهنمای ربانی در تشیع نخستین" | ||
| تاریخ اسلام | ||
| دوره 27، شماره 2، شهریور 1405، صفحه 75-102 اصل مقاله (833.74 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22081/hiq.2024.68341.2372 | ||
| نویسنده | ||
| سید کمال کشیک‌نویس رضوی* | ||
| استادیار گروه تاریخ و تمدن ملل اسلامی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران | ||
| تاریخ دریافت: 29 فروردین 1405، تاریخ بازنگری: 20 خرداد 1405، تاریخ پذیرش: 29 مرداد 1405 | ||
| چکیده | ||
| هانری کربن (۱۹۷۸م) یکی از برجسته‌ترین پژوهشگران غربی در عرصه سنت‌های فلسفی اسلامی ـ ایرانی بود که بر مسیر مطالعات شیعی در فرانسه تأثیر فراوانی گذاشت. محمدعلی امیرمعزی، شیعه‌پژوه شناخته‌شده معاصر، را می‌توان یکی از برجسته‌ترین پروردگان مکتب او دانست. کتاب اسلام ایرانی در ۱۹۷۱م به قلم هانری کربن و کتاب راهنمای ربانی در تشیع نخستین در ۱۹۹۱م به قلم امیرمعزی منتشر شده است. پرسش اصلی پژوهش حاضر آن است که رویکرد و نگاه هانری کربن چه تأثیری بر تلقی امیرمعزی از ماهیت تشیع نخستین داشته است؟ برای پاسخ به این پرسش، مطالعه تطبیقی این دو اثر ضروری به نظر می‌رسد. یافته‌های این بررسی تطبیقی نشان می‌دهد که اگرچه امیرمعزی بر روش‌های تاریخی تأکید دارد و این مسئله از مهم‌ترین وجوه تمایز او با هانری کربن به شمار می‌آید، دیدگاه‌ها و آرای هانری کربن رد‌پای آشکار در کتاب آقای امیرمعزی بر جای گذاشته است. از جمله این موارد می‌توان به کاربرد اصطلاحات و مفاهیم مشترک، تأکید بر وجوه اشتراکات مسیحیت و اسلام شیعی، توجه به ریشه‌های تاریخی تشیع و پرهیز از تقلیل آن به مسئله‌ای صرفاً سیاسی اشاره کرد. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| هانری کربن؛ محمدعلی امیرمعزی؛ شرق‌شناسی؛ شیعه‌شناسی در فرانسه؛ اسلام شیعی؛ اسلام ایرانی | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Mohammad Ali Amir-Moezzi's influence by Henry Corbin based on A Comparative Study of the Book “En Islam iranien (In Iranian Islam)” and the Book "The Divine Guide in Early Shi'ism" | ||
| نویسندگان [English] | ||
| sayyed Kamal Keshik nevis razavi | ||
| Assistant Professor, Department of History and Civilization of Islamic Nations, Shahid Madani University of Azerbaijan, Tabriz, Iran | ||
| چکیده [English] | ||
| The present study aims to conduct a comparative examination of the approaches of two of the most prominent figures in French-language Shi'i studies, namely Henry Corbin (1903–1978 CE) and Mohammad Ali Amir-Moezzi (b. 1955). The central problem of this research is to determine what influence Corbin's philosophical-phenomenological approach to the study of Shi'ism has exerted on Amir-Moezzi's perspective and methodology in reexamining the nature of early Shi'ism, and to what extent traces of Corbin's thought can be detected in Amir-Moezzi's works. The research hypothesis posits that Amir-Moezzi, while consciously drawing upon Corbin's intellectual and methodological foundations—particularly with respect to the valorization of esoteric texts and the hermeneutic layers of Shi'i teachings—ultimately transcends Corbin's transtemporal framework through the application of critical historiographical tools and comparative study of primary sources, thereby offering a distinct portrayal of the intellectual and doctrinal developments of Shi'ism during the first three Islamic centuries. The necessity of this research is twofold, given that few studies to date have systematically and comprehensively compared the shared and divergent components of these two thinkers. Most studies have either been devoted separately to the exposition and critique of one of them, or, where comparison has been attempted, have focused on only limited aspects. Furthermore, particular attention to Amir-Moezzi's "conscious and deliberate transition" from Corbin's purely philosophical and phenomenological approach toward historical-critical methods constitutes a turning point in the evolutionary trajectory of the Paris academic tradition—a development that has received insufficient analytical scrutiny in previous scholarship. The method of the present research is descriptive-analytical and based on comparative analysis. Within this framework, Corbin's key positions—particularly in his seminal work En Islam iranien: Aspects spirituels et philosophiques (In Iranian Islam: Spiritual and Philosophical Aspects)—have been extracted and formulated, and subsequently assessed and compared with Amir-Moezzi's views in such major works as The Spirituality of Shi'i Islam: Beliefs and Practices and The Divine Guide in Early Shi'ism: The Sources of Esotericism in Islam. The points of convergence and divergence resulting from this comparison have been classified and analyzed under five thematic axes: (1) the application of shared terminology and its semantic import; (2) commonalities in Christology and Imamology; (3) examination of the historical origins of Shi'ism; (4) avoidance of reducing Shi'ism to a political issue; and (5) attention to the esoteric and supra-rational dimensions of Shi'i beliefs. The primary sources of this research comprise the published written works of both thinkers in French, as well as the available Persian translations of Amir-Moezzi's works. The structure of the article, following the introduction and exposition of the research context, provides brief academic biographies of Henry Corbin and Mohammad Ali Amir-Moezzi in order to illuminate the intellectual and scholarly background of both thinkers. Subsequently, the five comparative axes mentioned above are examined in detail, and finally, the research findings are presented in the concluding section. Among the principal achievements of this research is the provision of a more precise portrayal of the methodological transformation in French-language Shi'i studies. The findings indicate that Amir-Moezzi, despite his emphasis on employing historical methods in the study of early Shi'ism—which constitutes one of the distinguishing features of his approach as compared to Corbin—has reflected a broad resonance of Corbin's positions in his work. This includes the use of shared terminology such as "the esoteric guide" and "the religion of Ali", an emphasis on the commonalities between Christianity and Shi'i Islam from the perspective of the nexus between Christology and Imamology, attention to primary texts for the reconstruction of the formative stages of Shi'ism, avoidance of the politicization of Shi'i beliefs, and attention to the esoteric and supra-rational dimensions of Shi'i teachings. In sum, this research demonstrates that Amir-Moezzi, while preserving the spirit of phenomenology in understanding "meaning," has enlisted the instrument of "history" to arrive at a more documented and more problematized account of early Shi'i identity, and in so doing, may be regarded as representing a methodological shift from pure phenomenology to critical historiography within the tradition of French-language Shi'i studies. | ||
| کلیدواژه‌ها [English] | ||
| Henry Corbin, Mohammad Ali Amirmoezi, Orientalism, Shia studies in France, Shia Islam, Iranian Islam | ||
| مراجع | ||
|
آساتریان، موشق (1397). «بررسی و نظر: نگاهی به کتاب معنویت اسلام شیعی: عقاید و اعمال از محمدعلی امیرمعزّی»، ترجمه علی حسن‌نیا و حسین لاغری، در آینه پژوهش.
آقانوری، علی و ابوالفضل هادی‌منش (1395). «بررسی و نقد اندیشه امیرمعزّی درباره امامت سیاسی اهل‌بیت (عهم)»، پژوهش‌نامه امامیه.
اسماعیلی، سید کوهزاد (1397). «دین‌پژوهی در مواجهه با فلسفه و تاریخ؛ گفت‌وگو با محمدعلی امیرمعزّی»، فصلنامه فرهنگی‌هنری ایوان.
امیرمعزّی، محمدعلی (1393). تشیع: ریشه‌ها و باورهای عرفانی. ترجمه نورالدین‌الله‌دینی. تهران: نشر نامک.
امیرمعزّی، محمدعلی (1398). راهنمای ربانی در تشیع نخستین: سرچشمه‌های عرفان در اسلام. ترجمه نورالدین‌الله‌دینی. تهران: نشر نامک.
جازاری معمویی، سعید (1392). «روش‌شناسی شیعه‌پژوهی پروفسور محمدعلی امیرمعزّی»، نامه ایران و اسلام.
شایگان، داریوش (1371). هانری کربن و آفاق تفکر معنوی در اسلام ایرانی. ترجمه باقر پرهام. تهران: آگاه.
فاطمیان، عادل و سیدرضی موسوی گیلانی (1400). «بررسی و نقد دیدگاه‌های امیرمعزّی پیرامون مهدویت»، پژوهش‌های مهدوی.
کربن، هانری (1391). اسلام ایرانی. ترجمه انشاءالله رحمتی. تهران: سوفیا.
کوربن، هانری (1377). «نامه هانری کربن»، سیاست خارجی.
متقی، محسن (1399). «شیعه‌پژوهی تاریخی با رویکردی انتقادی: معرفی دیدگاه‌های محمدعلی امیرمعزّی»، فصلنامه نقد دینی.
موسوی گیلانی، سیدرضی (1385). «دیدگاه پدیدارشناختانه هانری کربن به دکترین مهدویت»، انتظار (ویژه‌نامه دکترین مهدویت ۲). Amir-Moezzi, Mohammad Ali & Guillaume Dye (2019). Le Coran des historiens, Études sur le contexte et la genèse du texte coranique. Ouvrage publié avec le concours de l'École Pratique des Hautes Études. Paris: Les Éditions du CERF, vol. I. Amir-Moezzi, Mohammad Ali (2001). "Dissimulation." In: Jane Dammen McAuliffe (ed.), Encyclopaedia of the Qurʾān. Leiden–Boston–Köln: Brill, vol. I, pp. 540–542. Amir-Moezzi, Mohammad Ali (2020). Ali, le secret bien gardé: Figures du premier Maître en spiritualité shi'ite. Paris: CNRS Éditions. Amir-Moezzi, Mohammad Ali & Christian Jambet (2018). What is Shi'i Islam? An Introduction. Trans. Kenneth Casler & Eric Ormsby. London–New York: Routledge. Crow, Karim Douglas (2012). "Review of The Spirituality of Shi'i Islam: Beliefs and Practices," Journal of Shi'a Islamic Studies, vol. 5, no. 2, pp. 187–191. Gleave, Robert (2009). "Recent Research into the History of Early Shi'ism," Journal of the American Oriental Society, vol. 7, no. 6, pp. 1593–1605. Jambet, Christian (1981). Henry Corbin. Paris: Cahiers de L'Herne, no. 39. Kohlberg, Etan & Mohammad Ali Amir-Moezzi (2009). Revelation and Falsification: The Kitab al-qiraat of Ahmad b. Muhammad al-Sayyarı. Leiden–Boston: Brill. Laude, Patrick (2010). Pathways to an Inner Islam: Massignon, Corbin, Guénon, and Schuon. New York: State University of New York Press. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 162 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 87 |
||