آمار
| تعداد نشریات | 54 |
| تعداد شماره‌ها | 2,668 |
| تعداد مقالات | 37,666 |
| تعداد مشاهده مقاله | 20,111,415 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 9,424,178 |
کاربردهای شکرگزاری از خداوند در زیست مؤمنانه و دلالت‌های قرآنی و روایی آن | ||
| فصلنامه علمی - پژوهشی مطالعات اخلاق کاربردی | ||
| دوره 22، شماره 2 - شماره پیاپی 84، تیر 1405، صفحه 140-171 اصل مقاله (887.48 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22081/jare.2026.75178.2178 | ||
| نویسنده | ||
| حسن سراج زاده* | ||
| عضو هیات علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی | ||
| تاریخ دریافت: 30 آذر 1404، تاریخ بازنگری: 10 بهمن 1404، تاریخ پذیرش: 27 بهمن 1404 | ||
| چکیده | ||
| شکرگزاری از خداوند یکی از بنیادی‌ترین آموزه‌های قرآن و روایات است که نقش محوری در شکل‌دهی به زیست مؤمنانه ایفا می‌کند. برداشت رایج این است که کاربرد شکرگزاری، محدود به شکر بر نعمت‌های مادی و معنوی خداوند است، در حالی که متون دینی دامنه‌ای گسترده‌تر از نعمت‌ها را ترسیم می‌کنند. این پژوهش با روش توصیفی تحلیلی در پی پاسخ به این پرسش بود که کاربردهای شکرگزاری از خداوند در زیست مؤمنانه از منظر قرآن و روایات چیست و هر یک از این کاربردها، چه تأثیری در سبک زندگی ایمانی دارد. یافته‌ها نشان داد که شکرگزاری از خداوند در زیست مؤمنانه در چهار مورد به کار می‌رود و هر کدام، تأثیرِ خاصِ خود را در زیست مؤمنانه دارد: نخست، شکر بر نعمت‌های الهی که به افزایش نعمت، تعالی وجودی، رضایت از زندگی و تواضع اخلاقی می‌انجامد؛ دوم، شکر بر ازدست‌دادن نعمت‌ها (مصیبتها) شامل مرگ عزیزان، بیماری و فقر که تاب‌آوری، رضایت به قضای الهی، طهارت روحی و غنای معنوی را به همراه دارد؛ سوم، شکر بر دفع و رفع مصیبتها که ایمان، توکل، امید، آرامش روانی و تقوا را تقویت می‌کند؛ و چهارم، شکر بر توفیق انجام تکالیف الهی (عبادی و مالی) که موجب دوری از عجب، تبدیل طاعت تکلیفی به محبت‌محور، پاکسازی روحی و توسعه روزی می‌شود. نتیجه آنکه شکرگزاری نظامی فعال و پویاست که تمام ساحت‌های زیست مؤمنانه را سامان می‌دهد و مؤمن را در همه احوال به رضایت الهی و تعالی معنوی می‌رساند. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| شکرگزاری از خدا؛ زیست مؤمنانه؛ شکر بر نعمت؛ شکر بر مصیبت؛ شکر بر دفع و رفع مصیبت؛ شکر بر توفیقات الهی | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| The uses of gratitude to God in the life of a believer and its Quranic implications and narrations | ||
| نویسندگان [English] | ||
| hassan serajzadeh | ||
| Faculty of Theology and Family Research Institute | ||
| چکیده [English] | ||
| Gratitude to God is a fundamental teaching of the Quran and Hadith, playing a central role in shaping the believer’s life. The common perception is that gratitude is limited to thanking God for material and spiritual blessings, whereas religious texts depict a far broader scope. Using a descriptive-analytical method, this study sought to identify the applications of gratitude to God in the believer's life from the perspective of the Quran and Hadith, and to examine their impact on a faith-based lifestyle. The findings indicate that gratitude to God applies to four distinct domains: first, gratitude for divine blessings (manifest and hidden, material and spiritual), leading to increased blessings, existential elevation, life satisfaction, and moral humility; second, gratitude for the loss of blessings (adversities), including the death of loved ones, illness, and poverty, which fosters resilience, contentment with the divine decree, spiritual purification, and inner richness; third, gratitude for the prevention and removal of hardships, which strengthens faith, trust, hope, psychological peace, and piety; and fourth, gratitude for the grace to perform divine duties (devotional and financial), which prevents self-conceit, transforms duty-based obedience into love-based devotion, purifies the soul, and expands sustenance. Consequently, gratitude serves as an active, dynamic system that organizes all dimensions of a believer's life, guiding them toward divine pleasure and spiritual elevation in all circumstances | ||
| کلیدواژه‌ها [English] | ||
| Gratitude to God, living a life of faith, gratitude for blessings, gratitude for calamitie, gratitude for warding off and removing calamitie, gratitude for divine successes | ||
| مراجع | ||
|
قرآن کریم
نهج البلاغه
ابن بابویه، محمدبن‌علی. (1362). الخصال. قم: جامعۀ مدرسین.
ابن بابویه، محمدبن‌علی. (1376). الأمالی. تهران: کتابچى.
ابن بابویه، محمدبن‌علی. (1378ق). عیون أخبار الرضاA. تهران: نشر جهان.
ابن بابویه، محمدبن‌علی. (1385). علل الشرائع. قم: داوری.
ابن بابویه، محمدبن‌علی. (1398ق). التوحید. قم: جامعۀ مدرسین.
ابن بابویه، محمدبن‌علی. (1413ق). من لا یحضره الفقیه. قم: جامعۀ مدرسین.
ابن شهر آشوب مازندرانی، محمدبن‌علی. (1379ق). مناقب آل أبی‌طالبA. قم: علامه.
ابن طاووس، علی‌بن‌موسی. (1406ق). فلاح السائل و نجاح المسائل. قم: بوستان کتاب.
ابن نما حلی، جعفربن‌محمد. (1406ق). مثیر الأحزان (چ3). قم: مدرسۀ امام‌مهدیA.
الترمذی، محمدبن‌عیسی. (1421ق). الشمائل المحمدیة. بیروت: دارالمعرفة.
تمیمی آمدی، عبد الواحد بن محمد. (1366). تصنیف غرر الحکم و درر الکلم. قم: دفتر تبلیغات اسلامی.
تمیمی آمدی، عبد الواحد بن محمد. (1410ق). غرر الحکم و درر الکلم. قم: دار الکتاب الإسلامی.
جوادی آملی، عبدالله. (1397). تفسیر تسنیم (ج43). قم: اسراء.
حسینی مدنی شیرازی، سیدعلی‌خان (کبیر). (1409ق). ریاض السالکین. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
دیلمی، حسن‌بن‌محمد. (1412ق). إرشاد القلوب إلی الصواب. قم: الشریف الرضی.
راوندی، سعیدبن‌هبة الله (قطب الدین). (1407ق). الدعوات. قم: انتشارات مدرسۀ امام‌مهدیA.
سراج‌زاده، حسن. (1403). موانع شکرگزاری در زندگی از منظر متون اسلامی. مطالعات اخلاق کاربردی، 3 (77)، صص 133-163.
شهید ثانی، زین الدین بن علی. (بی‌تا). مسکن الفؤاد عند فقد الأحبة و الأولاد. قم: بصیرتی.
طبرسی، حسن‌بن‌فضل. (1412ق). مکارم الأخلاق (چ4). قم: الشریف الرضی.
طبرسى، على‌بن‌حسن. (1385ق)، مشکاة الأنوار فی غرر الأخبار (چ2). نجف: المکتبة الحیدریة.
غزالی، محمدبن‌محمد (أبوحامد). (بی‌تا). إحیاء علوم الدین (ج6). بیروت: دارالجیل.
کلینی، محمد‌بن‌یعقوب. (1407ق). الکافی (چ4). تهران: دارالکتب الإسلامیة.
مجلسی، محمدباقر. (1403ق). بحار الأنوار الجامعة لدرر أخبار الأئمة الأطهارD. بیروت: دار إحیاء التراث العربی.
محمدی ری‌شهری، محمد. (1385). دانشنامۀ احادیث پزشکی (ترجمۀ حسین صابری). قم: مؤسسۀ علمی فرهنگی دارالحدیث، سازمان چاپ و نشر.
مصباح یزدی، محمدتقی. (بی‌تا). شرح خطبۀ فدکیه. https://mesbahyazdi.ir.
نوری، حسین. (1408ق). مستدرک الوسائل و مستنبط المسائل. قم: مؤسسة آل‌البیتD.
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 6 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 4 |
||