آمار
| تعداد نشریات | 54 |
| تعداد شماره‌ها | 2,668 |
| تعداد مقالات | 37,669 |
| تعداد مشاهده مقاله | 20,142,917 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 9,437,363 |
بازتابهای حاکمیتی عدالت محوری در حکمرانی اسلامی: مطالعه مبتنی بر تحلیل مضمون متون دینی | ||
| مطالعات حکمرانی اسلامی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 12 مهر 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22081/jislamicgo.2026.73614.1048 | ||
| نویسنده | ||
| محمد بهرامی* | ||
| وابستگی سازمانی: گروه قرآن و مطالعات اجتماعی،پژوهشکده اسلامی تمدنی ، پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، قم ایران. | ||
| تاریخ دریافت: 10 آذر 1404، تاریخ بازنگری: 14 بهمن 1404، تاریخ پذیرش: 12 مهر 1405 | ||
| چکیده | ||
| عدالت محوری در حکمرانی اسلامی، مفهومی صرفاً ارزشی یا مدیریتی نیست، بلکه سازوکاری چندلایه است که آثار آن در ساحت شخص حاکم نیز بروز می‌یابد. این پژوهش با هدف تبیین علمی «بازتابهای حاکمیتی عدالت» و ارائه یک طبقه بندی سه بعدی از پیامدهای آن، با بهره‌گیری از روش تحلیل مضمون و مطالعه متون معتبر اسلامی شامل قرآن، نهج‌البلاغه و منابع روایی صورت گرفته است. یافته ها نشان می‌دهد که عدالت ورزی حاکم پیامدهایی ساختاری و قابل تمایز در سه حوزه به همراه دارد: د رحوزه شخصی – اخلاقی ، عدالت منشأ نشاط درونی، آراستگی اخلاقی و کمال وجودی حاکم می‌شود؛ در حوزه سیاسی – اجتماعی ، استقلال عمل، تضعیف مخالفان، کاهش لغزش‌های راهبردی و اقتدار مدیریتی را تقویت می‌کند و در حزوه معنوی – اخروی ، عدالت شرط استجابت دعا، بستر ساز پاداش اخروی و مجرای نزول رحمت الهی بر حاکم معرفی می‌شود. تحلیل مجموعه داده‌ها نشان می‌دهد که عدالت محوری در سنت اسلامی، فراتر از یک سازوکار اداری، مسیر تعالی وجودی و تکامل حکمرانی است و آثار آن همزمان در شخصیت، قدرت سیاسی و جایگاه معنوی حاکم ظهور می‌یابد. بر این اساس، چارچوب سه بعدی ارائه شده می‌تواند هم در سطح نظری به توسعه ادبیات حکمرانی اسلامی کمک کند و هم در سطح کاربردی مبنایی برای طراحی شاخص ها و الگوهای ارزیابی حاکمان در نظام های الهام گرفته از حکمرانی اسلامی فراهم نماید. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| عدالت محوری؛ بازتابهای حاکمیتی؛ حکمرانی اسلامی؛ مشروعیت سیاسی؛ اخلاق حکمرانی | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Governance Reflections of Justice-Centered Leadership in Islamic Government: A Thematic Analysis of Scriptural Sources | ||
| نویسندگان [English] | ||
| mohammad bahrami | ||
| Quran and Social Studies Department, Islamic Civilization Research Center, Research Institute of Islamic Sciences and Culture, Qom, Iran | ||
| چکیده [English] | ||
| Justice-centered leadership in Islamic governance is not merely a moral or administrative principle; rather, it is a multilayered mechanism whose effects are manifested in the personal, political, and spiritual dimensions of the ruler. This study aims to provide a systematic explanation of the “governance reflections of justice” and to propose a three-dimensional classification of its consequences. Employing thematic analysis and drawing on authoritative Islamic sources—including the Qur’an, Nahj al-Balāgha, and major hadith compilations—the research identifies a set of structural and distinct outcomes associated with the ruler’s commitment to justice. The findings reveal that justice engenders inner vitality, ethical refinement, and existential perfection in the personal-moral domain; strengthens independence of action, weakens opponents, reduces strategic errors, and enhances managerial authority in the political-social sphere; and serves as a condition for the acceptance of supplications, a pathway to divine reward, and a channel for the descent of divine mercy in the spiritual-eschatological dimension. Overall, the analysis demonstrates that justice-centered governance in the Islamic tradition transcends administrative functionality and represents a path of existential elevation and holistic development. Its effects simultaneously shape the ruler’s character, political power, and spiritual standing. Accordingly, the proposed three-dimensional framework contributes to the theoretical development of Islamic governance studies and provides a practical basis for designing indicators and evaluative models for leadership in systems inspired by Islamic principles. | ||
| کلیدواژه‌ها [English] | ||
| Justice-Centered Governance, Governance Reflections, Islamic Government, Political Legitimacy, Ethics of Leadership | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 2 |
||