آمار
| تعداد نشریات | 54 |
| تعداد شماره‌ها | 2,668 |
| تعداد مقالات | 37,672 |
| تعداد مشاهده مقاله | 20,159,260 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 9,443,226 |
حکمرانی اسلامی؛ صورت‌بندی مفهومی نقش دولت، جامعه و بخش خصوصی بر اساس فقه سیاسی شیعه | ||
| مطالعات حکمرانی اسلامی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 13 مهر 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22081/jislamicgo.2026.73748.1053 | ||
| نویسندگان | ||
| محسن تقی زاده* 1؛ سجاد قاینی2 | ||
| 1مسئول علمی حوزه علمیه امام خمینی،سطح 3حوزوی،حوزه علمیه خراسان | ||
| 2مسئول علمی،سطح4حوزوی،حوزه علمیه خراسان،ایران،مشهد | ||
| تاریخ دریافت: 23 آذر 1404، تاریخ بازنگری: 13 خرداد 1405، تاریخ پذیرش: 13 مهر 1405 | ||
| چکیده | ||
| مسئله حکمرانی در جوامع اسلامی معاصر، به‌ویژه در جمهوری اسلامی ایران، با چالش‌های نظری و نهادی متعددی مواجه است که بخش مهمی از آن به فقدان یک صورت‌بندی مفهومی منسجم از نسبت دولت، جامعه و بخش خصوصی بازمی‌گردد. اگرچه فقه سیاسی شیعه ظرفیت‌های گسترده‌ای در تبیین مشروعیت حکومت و کارکرد دولت اسلامی دارد، اما این ظرفیت‌ها کمتر در قالب نظریه‌ای جامع از حکمرانی اسلامی مورد بهره‌برداری قرار گرفته‌اند. هدف پژوهش حاضر، ارائه الگویی مفهومی از حکمرانی اسلامی با تمرکز بر تبیین نقش و کارکرد سه رکن دولت، جامعه و بخش خصوصی بر اساس مبانی فقه سیاسی شیعه است. روش پژوهش، تحلیلی–اسنادی و مبتنی بر تحلیل مفهومی متون فقهی، قرآنی، روایی و آثار نظری معاصر است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که حکمرانی اسلامی، الگویی شبکه‌ای و توزیعی است که در آن دولت نقش تنظیم‌گر مشروع، جامعه نقش مشارکت‌گر و ناظر اجتماعی، و بخش خصوصی نقش کنشگر اقتصادی مسئول و عدالت‌محور را ایفا می‌کند. نوآوری پژوهش در بازخوانی فقه سیاسی شیعه به‌مثابه فقه نظام‌ساز حکمرانی و تفکیک مفهومی میان حکومت و حکمرانی نهفته است. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که این الگو، علاوه بر برخورداری از انسجام نظری و مشروعیت فقهی، قابلیت تطبیق با اقتضائات حکمرانی معاصر را نیز داراست. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| حکمرانی اسلامی؛ فقه سیاسی شیعه؛ دولت؛ جامعه مدنی؛ بخش خصوصی | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| حکمرانی اسلامی؛ صورت‌بندی مفهومی نقش دولت، جامعه و بخش خصوصی بر اساس فقه سیاسی شیعه | ||
| نویسندگان [English] | ||
| محسن تقی زاده1؛ sajjad ghayeni2 | ||
| 1حوزه علمیه امام خمینی ره | ||
| 2حوزه علمیه شهید شفیعی مشهد | ||
| چکیده [English] | ||
| مسئله حکمرانی در جوامع اسلامی معاصر، به‌ویژه در جمهوری اسلامی ایران، با چالش‌های نظری و نهادی متعددی مواجه است که بخش مهمی از آن به فقدان یک صورت‌بندی مفهومی منسجم از نسبت دولت، جامعه و بخش خصوصی بازمی‌گردد. اگرچه فقه سیاسی شیعه ظرفیت‌های گسترده‌ای در تبیین مشروعیت حکومت و کارکرد دولت اسلامی دارد، اما این ظرفیت‌ها کمتر در قالب نظریه‌ای جامع از حکمرانی اسلامی مورد بهره‌برداری قرار گرفته‌اند. هدف پژوهش حاضر، ارائه الگویی مفهومی از حکمرانی اسلامی با تمرکز بر تبیین نقش و کارکرد سه رکن دولت، جامعه و بخش خصوصی بر اساس مبانی فقه سیاسی شیعه است. روش پژوهش، تحلیلی–اسنادی و مبتنی بر تحلیل مفهومی متون فقهی، قرآنی، روایی و آثار نظری معاصر است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که حکمرانی اسلامی، الگویی شبکه‌ای و توزیعی است که در آن دولت نقش تنظیم‌گر مشروع، جامعه نقش مشارکت‌گر و ناظر اجتماعی، و بخش خصوصی نقش کنشگر اقتصادی مسئول و عدالت‌محور را ایفا می‌کند. نوآوری پژوهش در بازخوانی فقه سیاسی شیعه به‌مثابه فقه نظام‌ساز حکمرانی و تفکیک مفهومی میان حکومت و حکمرانی نهفته است. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که این الگو، علاوه بر برخورداری از انسجام نظری و مشروعیت فقهی، قابلیت تطبیق با اقتضائات حکمرانی معاصر را نیز داراست. | ||
| کلیدواژه‌ها [English] | ||
| حکمرانی اسلامی, فقه سیاسی شیعه, دولت, جامعه مدنی, بخش خصوصی | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1 |
||