آمار
| تعداد نشریات | 54 |
| تعداد شماره‌ها | 2,668 |
| تعداد مقالات | 37,690 |
| تعداد مشاهده مقاله | 20,185,715 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 9,453,461 |
امکان‌سنجی تغییر روزهای کاری کارکنان دولت با تاکید بر ملاحظات فقهی - حقوقی | ||
| مطالعات حکمرانی اسلامی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 13 مهر 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22081/jislamicgo.2026.75341.1084 | ||
| نویسندگان | ||
| میثم لطیفی1؛ سیدعلی معزی* 2؛ امیرمحمد جلیلی3 | ||
| 1استادیار دانشکده معارف اسلامی و مدیریت دانشگاه امام صادق علیه السلام | ||
| 2دانشجوی دکتری تولید و عملیات دانشگاه علامه طباطبایی ره | ||
| 3دانشجوی ارشد پیوسته رشته معارف اسلامی و علوم سیاسی دانشگاه امام صادق علیه السلام | ||
| تاریخ دریافت: 16 تیر 1405، تاریخ بازنگری: 28 مرداد 1405، تاریخ پذیرش: 13 مهر 1405 | ||
| چکیده | ||
| تنظیم ساعات و روزهای کار در نظام‌های حکمرانی، از ابزارهای بنیادین سیاست‌گذاری عمومی‌‌است که به‌طور مستقیم بر بهره‌وری اقتصادی، سرمایه اجتماعی، انسجام خانواده و تعاملات بین‌المللی اثر می‌گذارد. در جمهوری اسلامی‌‌ایران، بحث افزایش تعطیلات هفتگی و انتخاب الگوی مناسب برای توزیع روزهای کاری، طی سال‌های اخیر به مسئله‌ای چندبعدی تبدیل شده که علاوه بر ملاحظات حقوقی و اداری، با پرسش‌های فقهی مهمی‌‌نیز همراه بوده است. مهم‌ترین چالش فقهی در این زمینه، امکان صدق عنوان «تشبه به کفار» در فرض تنظیم تعطیلات بر مبنای الگوی رایج جهانی (جمعه–شنبه یا شنبه–یکشنبه) است. پژوهش حاضر با رویکردی تحلیلی ـ اجتهادی و با بهره‌گیری از مبانی فقهی و اصول قانون اساسی، به بررسی امکان و حدود تنظیم زمان کار در چارچوب حکمرانی اسلامی‌‌می‌پردازد. در بخش فقهی، با تحلیل مفهوم تشبه، شرایط تحقق آن از جمله اختصاصیت و قصد مشابهت، و بررسی تحولات عرف جهانی، نشان داده می‌شود که در صورت زوال اختصاصیت و فقدان قصد تبعیت فرهنگی، اطلاق عنوان محرَّم محل تردید جدی است. در بخش حقوقی نیز با بررسی نگاه دین به مقوله تعطیلات و عرفی و مصلحتی بودن آن، در کنار تحلیل اصل ۱۷ قانون اساسی، عدم انحصار تعطیلی در روز جمعه تبیین می‌گردد. یافته‌های پژوهش حاکی از آن است که تنظیم زمان کار در حکمرانی اسلامی‌‌نه صرفاً تابع الگوهای جهانی است و نه صرفاً محدود به ملاحظات صوری عدم تشبه؛ بلکه باید در چارچوب مصلحت عمومی، کارآمدی اداری و اصول فقه حکومتی صورت‌بندی شود. بر این اساس، تصمیم‌گیری درباره الگوی تعطیلات هفتگی نیازمند رویکردی تلفیقی و اجتهادی در سطح حکمرانی است. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| حکمرانی اسلامی؛ تنظیم زمان کار؛ تعطیلات هفتگی؛ تشبه به کفار؛ فقه حکومتی؛ قانون اساسی | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Feasibility of Changing Government Employees’ Working Days with Emphasis on Jurisprudential Considerations | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Meisam Latifi1؛ Sayyed Ali Moezzi2؛ Amir Mohammad Jalili3 | ||
| 1Associate Professor, Department of Human Resource Management, Faculty of Islamic Studies and Management, Imam Sadiq University, Tehran, Iran | ||
| 2PhD student, Industrial Management and Production and Operations, Faculty of Management and Accounting Allameh Tabatabaei University, Tehran, Iran | ||
| 3student of Integrated Master's Degree in Islamic Studies and Political Science, Imam Sadeq University, Tehran, Islamic Republic of Iran | ||
| چکیده [English] | ||
| Regulating working time is a critical policy instrument with significant impacts on economic productivity, social capital, and governance. In Iran, the debate over shifting weekly holidays to align with global models has raised complex legal and jurisprudential concerns. The most prominent challenge is whether such alignment constitutes a prohibited “resemblance to the infidels” (tashabbuh bi-al-kuffar). This study employs an analytical–ijtihādī approach to examine the feasibility of such reforms within the framework of Islamic governance. The jurisprudential analysis demonstrates that if the criteria of exclusivity and the intent of cultural imitation are absent, the label of prohibition is highly contestable. Furthermore, a legal assessment—drawing on the nature of holidays as customary matters (‘urf) and public interest (maṣlaḥah), alongside Article 17 of the Constitution—reveals that weekly holidays are not exclusively restricted to Friday. The findings suggest that regulating working time should be guided by principles of administrative efficiency and the jurisprudence of governance (fiqh-i ḥukūmī), rather than superficial formalism. Consequently, optimizing the holiday cycle requires an integrated, ijtihādī approach at the governance level. | ||
| کلیدواژه‌ها [English] | ||
| Islamic Governance, Working Time Regulation, Weekly Holidays, Resemblance to Infidels (Tashabbuh), Jurisprudence of Governance, Constitution | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1 |
||