آمار
| تعداد نشریات | 54 |
| تعداد شماره‌ها | 2,669 |
| تعداد مقالات | 37,692 |
| تعداد مشاهده مقاله | 20,332,147 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 9,512,452 |
بازصورت‌بندی نهادی حقوق و زمینه‌های تحول سنت فقهی: مطالعه موردی اصلاحات قضایی علی‌اکبر داور | ||
| فلسفه حقوق | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 18 مهر 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22081/phlq.2026.75483.1205 | ||
| نویسنده | ||
| امیر مهاجر میلانی* | ||
| گروه فقه و حقوق پژوهشکده زن و خانواده، واحد قم. | ||
| تاریخ دریافت: 29 تیر 1405، تاریخ بازنگری: 24 مرداد 1405، تاریخ پذیرش: 18 مهر 1405 | ||
| چکیده | ||
| پژوهش‌های مربوط به تحول سنت‌های حقوقی، معمولاً دگرگونی را در سطح قواعد و هنجارهای ماهوی جست‌وجو می‌کنند. با این حال، تجربه حقوقی ایران در دوره اصلاحات قضایی علی‌اکبر داور نشان می‌دهد که این رویکرد به‌تنهایی قادر به تبیین برخی تحولات بنیادین نیست. مسئله اصلی مقاله آن است که آیا تحول یک سنت حقوقی الزاماً در گرو تغییر قواعد است، یا دگرگونی در صورت نهادی حقوق نیز می‌تواند، حتی با حفظ بخش مهمی از قواعد، به تحول آن سنت بینجامد. مقاله با بهره‌گیری از تلقی السدیر مک‌اینتایر از سنت، نظریه نهادهای هنجاری نیل مک‌کورمیک، نهادگرایی داگلاس نورث و مفهوم میدان حقوقی پیر بوردیو، مدلی تحلیلی برای پاسخ به این مسئله ارائه می‌کند. بر پایه این مدل، قواعد حقوقی مستقل از نهادهای تولید، تفسیر، اجرا و آموزش خود هویت حقوقی ثابتی ندارند و با بازصورت‌بندی نهادهای حقوقی و شکل‌گیری میدان حقوقی جدید، شیوه حضور و کارکرد آنها دگرگون می‌شود. در ادامه، این مدل در مطالعه موردی اصلاحات قضایی داور به‌صورت تفسیری به کار گرفته شده است. این پژوهش با روش توصیفی‌تحلیلی و بر پایه منابع تاریخی‌حقوقی نشان می‌دهد که داور، با وجود اقتباس گسترده از فقه امامیه در تدوین قانون مدنی، از طریق بازصورت‌بندی نهادهای حقوقی، میدان جدیدی پدید آورد که همان قواعد را در منطقی نهادی متفاوت قرار داد. یافته اصلی پژوهش آن است که بازصورت‌بندی نهادی حقوق، حتی با استمرار بخش مهمی از قواعد فقهی، هویت و موقعیت نهادی این قواعد را دگرگون کرد و از این رهگذر، یکی از زمینه‌های تاریخی تحول تدریجی سنت فقهی را فراهم ساخت. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| صورت نهادی حقوق؛ میدان حقوق؛ علی‌اکبر داور؛ قانون مدنی؛ تاریخ حقوق ایران؛ فقه و قانون | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Institutional Reconfiguration of Law and the Conditions for Transforming the Fiqh Tradition: A Case Study of Ali Akbar Davar’s Judicial Reforms | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Amir Mohajer Milani | ||
| The Department of Jurisprudence and Law of the Women and Family Research Institute, Qom Branch. | ||
| چکیده [English] | ||
| Research on the transformation of legal traditions typically locates change at the level of substantive rules and norms. The Iranian legal experience during Ali-Akbar Davar’s judicial reforms, however, suggests that this approach alone cannot account for certain fundamental transformations. The central question is whether transforming a legal tradition necessarily requires changes in its rules, or whether changes in the institutional form of law can also transform a tradition while leaving many rules intact. Drawing on Alasdair MacIntyre’s conception of tradition, Neil MacCormick’s theory of institutional normative orders, Douglass North’s institutionalism, and Pierre Bourdieu’s concept of the juridical field, the article develops an analytical model to address this question. According to this model, legal rules do not possess a fixed legal identity independent of the institutions through which they are produced, interpreted, applied, and taught; their mode of existence and operation changes as legal institutions are reconfigured and a new juridical field emerges. The model is then applied interpretively to Davar’s judicial reforms. Using a descriptive-analytical approach and historical and legal sources, the study shows that, despite Davar’s extensive reliance on Imami Shiʿi jurisprudence in drafting the Civil Code, the institutional reconfiguration of law created a new juridical field in which many of the same rules were situated within a different institutional logic. The central finding is that institutional reconfiguration transformed the legal identity and institutional position of these rules, even where substantial fiqh-based rules remained intact, thereby providing a historical condition for the gradual transformation of the fiqh tradition. | ||
| کلیدواژه‌ها [English] | ||
| Institutional Form of Law, Juridical Field, Ali-Akbar Davar, Iranian Civil Code, Iranian Legal History, Fiqh and Law | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1 |
||