آمار
| تعداد نشریات | 54 |
| تعداد شماره‌ها | 2,670 |
| تعداد مقالات | 37,717 |
| تعداد مشاهده مقاله | 20,395,294 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 9,539,589 |
قطعه‌ای از تاریخ ترجمۀ عربی به فارسی: نسخۀ هدائی افندی به یاد آذرتاش آذرنوش | ||
| آینه پژوهش | ||
| دوره 37، شماره 219، مرداد و شهریور 1405، صفحه 193-210 اصل مقاله (3.68 M) | ||
| نوع مقاله: پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22081/jap.2026.80507 | ||
| نویسنده | ||
| میلاد بیگدلو* | ||
| تاریخ دریافت: 20 مهر 1405، تاریخ پذیرش: 20 مهر 1405 | ||
| چکیده | ||
| ترجمه‌های قدیم قرآن منابعی ارزشمند برای درک تحوّلات ترجمه‌ای و زبانی در ایران پس از اسلام است. یکی از کهن‌ترین ترجمه‌های کامل و خالص و تاریخ‌دار قرآن نسخه‌ای است به‌تاریخ ۶۲۱ هجری که در کتابخانۀ هدائی افندیِ استانبول نگهداری می‌شود. در مقالۀ حاضر، این نسخه معرّفی و سپس ویژگی‌های کتابت و زبان و ترجمۀ آن بررسی شده‌است. در بخش بررسی زبانی، به برخی از عناصر محلّی و کهن و نیز خصائص آوایی زبان منعکس در این ترجمه اشاره شده‌است. بررسی ترجمه‌ای نشان می‌دهد که شیوۀ غالب این ترجمه، برگرداندن لفظ‌به‌لفظ و پیروی از نحو عربی است. در مواردی، مترجم از شیوۀ اصلی روی‌گردانده و در مواردی نیز عباراتی را، احتمالاً با نظر به تفاسیر قرآن یا تحت تأثیر باورهای خود، به متن افزوده‌است. در برخی مواضع، لغاتی ترجمه نشده و بخش‌هایی به شیوۀ تفسیری برگردانده شده که نشان‌دهندۀ راهبردهای مترجم و نیز دشواری‌های ترجمۀ قرآن به فارسی است. نتایج حاصل از این مطالعۀ موردی، ارزش این نسخه را در درک بهتر بافت تاریخی و ترجمه‌ای و زبانیِ ترجمه‌های قدیم قرآن به فارسی، و دشواری‌ها و چالش‌های عمل ترجمه را در ادوار متقدّم ایران پس از اسلام می‌نمایاند. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| ترجمه‌های قدیم قرآن به فارسی؛ نسخۀ هدائی افندی؛ ترجمۀ عربی به فارسی؛ ویژگی‌های زبانی؛ تفاسیر کهن قرانی | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| A Mosaic of Arabic-Persian Translation History: Codex Hudāʾī Efendī | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Milad bigdeloo | ||
| چکیده [English] | ||
| Early Persian translations of the Qurʾān are invaluable resources for understanding linguistic and translational developments in post-Islamic Iran. This study examines the Codex Hudāʾī Efendī, an Early New Persian translation of the Qurʾān, dated 621AH/1224 and housed in the Hedāʾī Efendī Library in Istanbul. As one of the earliest complete and pure Persian renditions of the Qurʾān, the manuscript is introduced and analyzed in detail for its translational features, with its linguistic characteristics briefly explored. The study identifies archaic and regional terms and touches on phonological features. The translational analysis reveals a predominantly word-for-word approach, maintaining the original Arabic syntax, with occasional modifications and additions likely influenced by Qurʾānic exegeses or the translator’s personal beliefs. Instances of untranslated words, incorrect translations, and interpretative modifications shed light on the translator’s strategies and the challenges of rendering the Qurʾān into Persian. As a case study, this research highlights the manuscript’s significance in understanding the historical, linguistic, and translational context of early Persian Qurʾān translations, showcasing the complexities and challenges of translation practices in early post-Islamic Iran. | ||
| کلیدواژه‌ها [English] | ||
| Early Persian Qurʾān Translations, Codex Hudāʾī Efendī, Arabic-Persian Translation, Linguistic Features, Qurʾānic Exegesis | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 2 |
||